DE GESCHIEDENIS NA 1566

De verkorte editie van 1566 was vastgesteld door een Waalse synode en dus bestemd voor de Waalse kerken. In de Nederlandse kerken bleef men echter de oorspronkelijke lange uitgave gebruiken en deze werd voortdurend herdrukt. In 1583 werd echter een Nederlandse vertaling van de confessie van 1566 gedrukt, welke vertaling vervaardigd was door de predikant van Delft : Arent Cornelissen. Deze vertaling werd in 1583 door de particuliere Synode te 's-Gravenhage goedgekeurd.
   In 1610 besloot de Zeeuwse Synode te Veere, dat een nieuwe uitgave der Confessie moest worden uitgegeven. Deze verscheen in 1611. Zij bevat een Nederlandse en een Franse tekst. De Franse tekst is gelijk aan de oorspronkelijke van 1566, de Nederlandse is gelijk aan die van 1583, echter op vele plaatsen verbeterd en bijgeschaafd.
   We hebben reeds gezien, dat de meerderheid van de voorbereidende commissie uitsprak, dat op voorgaande synoden de belijdenis herlezen werd, al durfden zij niet uitspreken, dat dit steeds was geschied. Zij waren van oordeel, dat dit geschied was tot verbetering der drukfouten en niet der leer. Dit moet dan gelden van de Nederlandse nationale synoden na 1566 en voor 1607. Dat zij hierin niet ver mistastten kan gecontroleerd worden aan de verschenen teksten, die hierboven genoemd zijn en die men in het eerder genoemd werk van dr. Los kan nagaan.
   Na een lange strijd, die we thans niet willen volgen kwam in 1618 dan eindelijk de Synode van Dordrecht bijeen ter behandeling van de zaak der Remonstranten, zonder dat de eis tot revisie was gesteld. De behandeling leidde tot een veroordeling van het standpunt der Remonstranten en het opstellen van de Bekende leerregels. Toen kwamen plotseling de Staten-Generaal terug op hun vroegere eis, dat de Confessie en de Catechismus herzien moesten worden. De politieke gecommitteerden ter synode waren zelf hierdoor verrast, zodat zij een expresse deputatie naar Den Haag zonden, of dit inderdaad in tegenwoordigheid der buitenlandse afgevaardigden moest plaats vinden. De Staten bleven echter bij hun lastgeving. De politieke gemitteerden lieten eerst Bogerman bij zich komen om overleg te plegen, hoe dit moest geschieden. Vrucht van dit overleg was, dat de art, 30—32 werden uitgezonderd, omdat op het punt der kerkregering de Engelse afvaardiging het bisschoppelijk stelsel voor­ stond. De voorzitter der politieke gedeputeerden, Martinus Gregorii, stelde in de namiddagzitting van 29 April 1619 de revisie der Confessie aan de orde. Hij sprak uit, dat de Confessie ten overstaan van de afgevaardigden der buitenlandse kerken, herlezen en getoetst zou worden, en dat door ieder lid der synode afzonderlijk zou verklaard worden, of zij in de Confessie iets hadden opgemerkt, dat naar hun inzicht niet overeenstemde met de waarheid, die in Gods Woord was geopenbaard, of met de belijdenisgeschriften der andere kerken. Dit onderzoek behoorde te lopen over de inhoud en niet over de methode of woordkeuze, want alt wat daarop betrekking had, zou later door de inlandse afgevaardigden, wanneer deze alleen vergaderden, nauwkeurig onderzocht worden. Zij twijfelden niet aan de waarheid in de Belijdenis en Catechismus vervat, 'ftïaar het aanzien dezer belijdenisgeschrifteii zoül belangrijk vermeerderd worden, wanneer zij met algemene stemmen werden bevestigd.
   We vinden hierin vermoedelijk de reden van de nieuwe eis tot revisie. Tegenover de critiek der Remonstranten wilden de Staten nu de belijdenis door de buitenlandse theologen laten bevestigen.
   Bogerman vermaande de leden niet te letten op de tekst, die later herzien zou worden, maar op de leerinhoud der Belijdenis. Tenslotte wees hij in een aangrijpende peroratie er op, dat de Confessie in de tijd der bitterste vervolgingen was geschreven, met het bloed der martelaren was bezegeld, door alle kerken eenparig was aangenomen en dat nog nooit was getwijfeld, of deze Belijdenis stemde geheel met de H. Schrift overeen.
   De Belijdenis werd artikelsgewijze voorgelezen. In de acta van Dinsdag 30 April namiddag lezen wij het resultaat : Zijn afgevraagd de oordelen van de andere zo uitheemse, als inlandse theologen van de leer in de Nederlandse Confessie begrepen : en is door allen en een ieder verklaard met eenstemmige adviezen, dat zij oordeelden, dat in deze Confessia geen leerstuk begrepen was, hetwelk met de waarheid in de Heilige Schrift uitgedrukt was strijdende : maar integendeel dat alles met deze waarheid en met de geloofsbelijdenissen van ander© Gereformeerde kerken wel overeenkwam.
   Daarenboven zijn de inlandse vermaand door de uitheemse theologen in deze rechtzinnige. Godzalige en eenvoudige Confessie des geloofs, standvastig te willen volharden, dezelve den nakomelingen onvervalst te willen nalaten en tot de komst van onzen Heere Jezus Christus onvervalst te willen bewaren. Hebben ook de inlandse eendrachtig verklaard, dat haar voornemen was in de belijdenis dezer rechtzinnige leer standvastig te willen blijven volharden en dezelve in deze Nederlandse provincies zuiver te leren, naarstig voor te staan en voorts onvervalst door de genade Gods te bewaren. Denwelken zij ook voor deze overeenstemming zowel der buitenlandse als der binnenlandse gedankt hebben en de Heren Gecommitteerden uit naam der kerken verzocht hebben, dat zij bij de Staten-Generaal zouden willen aandringen, dat zij gelieve deze rechtzinnige leer in de Nederlandse kerken voortaan door hare autoriteit ongeschonden te handhaven en te bevestigen.
   Uit deze woorden blijkt wel duidelijk, dat de Synode van Dordrecht geen verandering der leer wilde en zij eenstemmig van oordeel was, dat de Confessie met de H. Schrift overeen kwam. Van zekere zijde wordt wel eens de indruk gevestigd, alsof onze Vaderen voortdurend aan het wijzigen wilden blijven, alsof zij telkens veranderingen in de leer hadden willen aanbrengen. Deze theorie moet dan dienen om gewenste ketterijen ingang te doen vinden of althans te verontschuldigen. Wie inderdaad kennis neemt van de feiten zal zulke theorie moeilijk kunnen volhouden. Onze Gereformeerde vaderen wilden bij deze leer blijven tot het einde der dagen ! Dat is toch wel iets anders dan permanent wijzigingen aanbrengen en zich aanpassen aan de geest des tijds ! Het zou daarom niet kwaad zijn, indien al degenen, die in onze Hervormde Kerk zeggen voorstander te zijn van het katholiekrGereformeerd zijn der Hervormde Kerk eens gingen begrijpen, dat de Kerk der 16e eeuw hiervan niets moest hebben. Katholiek-Gereformeerd d.w.z. ieder kan gereformeerd zijn op zijn wijze en naar zijn smaak heeft niets van doen met de kerk der vaderen, al probeert men zich dat nog diets te maken. De Kerk der vaderen hield alleen voor gereformeerd die de belijdenis aanvaardde, omdat zij overeenkomstig de H. Schrift is. Daarom werd ondertekening der belijdenis geëist, en waren zij niet bereid, zelfs niet voor een poos, om deze band aan de belijdenis los te maken. De Kerk der vaderen was oecumenisch, een modewoord van onze tijd, maar zij verstonden er gans wat anders onder dan heden ten dage. Zij onderschreven wederkerig de belijdenissen der verschillende gereformeerde kerken, daar was enigheid des geloofs, maar dat was heel wat anders dan de eenheid die thans in de oecumene te vinden is ! Het zou niet kwaad zijn, indien men eens ophield met een woordenspel, dat slechts verwarrend en mis­leidend kan werken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen