EEN DOMINE VERTELT

XVII

   Wat de Censura morum voor het Heilig Avondmaal aangaat, heb ik weinig wederwaardigheden beleefd. Geen enkel geval maakte ik mee met mensen, die een ongoddelijke leer „dreven", dat wil zeggen : daarvoor propaganda maakten.
   Een predikant van de Gereformeerde Kerk vroeg mij eens, jaren geleden, of er ook modernen waren in mijn Gemeente ? Zo ja, of ik de kerkelijke censuur ook op hen toepaste ?
   Ik heb daarop het antwoord gegeven, dat ds. Timmer kortgeleden in ,,De Waarheidsvriend" gaf : ,,Modernen komen bij mij niet in de kerk, dus ook niet aan het H. Avondmaal". Overigens kon ik mij niet herinneren, dat er vrijzinnigen waren, die tot de Hervormde Gemeente behoorden.
   Naar ik verneem, zal over enige jaren ook de leertucht in de Nederlandse Hervormde Kerk in werking treden. Onwillekeurig vraag ik mij af, wie dan het eerst aan de beurt komen zullen, om kerkelijk gekapitteld te worden 7 De vrijzinnigen ? De middenorthodoxen? De Barthianen? Maar wie zou dat doen ? Als tenminste de middenorthodoxie door haar crisis heenkomt. Neen, ik denk, dat de Gereformeerde Bonders" de eerste beurt, krijgen zullen.
   De verschijnselen van de laatste tijd wijzen er al op. Van Groningen en van Urk begint al de victorie en krijgen , , de Bonders" nu al een lik uit de pan en horen zij de aanklacht: „Tweedracht, secten en muiterij in kerken aanrichten". En dat van een kant, waarvan men het niet zou verwachten. Och ja, van je „vrienden" moet je het maar hebben !
   Dat zal dus nog niet meevallen over een jaar of negen. Dat tot zover dan !
   Wat de censuur over het leven aangaat, die hebben wij en die handhaven wij dan toch nog, al moet ik eerlijk zeggen : Wij, Hervormden, zijn lakse mensen op het punt van censuur. Ik weet niet of dat soms ook ligt aan de streek, waarin men leeft, aan het dorp, waarin men woont, misschien wel aan de ,,modaliteiten"kerk, waarin wij geboren zijn.
   Wat een vriendelijk woord toch, niet dat woord ,,modaliteit". Veel vriendelijker bijvoorbeeld dan het woord „richting". Dat laatste woord is zo afsnijdend, zo kanterig, maar het eerste, dat is „je ware". Daar ligt zo echt in dat liefelijke, dat zo warm aandoet. Dat: ,,Nu ja, wij zeggen de dingen wel enigszins anders, maar in de grond bedoelen wij het allemaal goed, zij het dan ook met mate" (modus=maat).
   Onwillekeurig zet men ze naast elkander : dat oude woord: Censuur en het nieuw uitgevonden : Modaliteit. Of zich dat op de duur samen verdraagt ?
   Nu is het waar : Wat censuur aangaat, kan men ook overdrijven. Daar zijn mensen, die met elk wissewasje naar de Kerkeraad lopen. Ze zijn vergeten, dat de Heere gezegd heeft: „Indien uw broeder tegen u gezondigd heeft, ga heen en bestraf hem tussen u en hem alleen". Laat dat dan ook eerst geschieden, vóór het andere.
   Over het algemeen zal men echter in onze Kerk aan overdrijving hiervan niet sterven. Ik heb wel eens mensen horen zeggen, aan wie het restje van een rekening nog betaald moest worden: „laat maar zitten !"
   Datzelfde denken of zeggen ook leden der Kerk wel eens onder elkander ; maar dan met de bedoeling, om te zijner tijd elkander de rekening met intrest te presenteren.
   Toch, de Censura morum is er bij ons ook. In vele Gemeenten wordt het afgekondigd op de Voorbereidingszondag, dat er op een bepaalde avond Censuurvergadering is. Heeft iemand dan bezwaren tegen de een of andere persoon, dan kunnen die tijdig ingebracht worden.
   Wel wordt deze weg heel weinig gevolgd. Men bespreekt wel de Avondmaalsgangers ; heeft op sommigen nogal eens heel wat af te geven, maar vraagt men : „Waarom werden uw bezwaren niet ingebracht bij de kerkeraad ? ", dan is het antwoord verontschuldigend.
   Wonderlijke gedachten heeft men soms ook aangaande de uitoefening van de censuur.
   Jaren geleden (ik was nog maar enkele weken predikant) moest ik in een vacante Gemeente optreden, om het H. Avondmaal te bedienen. Ik voelde mij, zoals men begrijpen kan, wat onwennig.
   Bij het binnentreden in de kerkeraadskamer, vertelden de broeders : „Dominè, wij zitten voor een moeilijk geval. Er is een man in de kerk, die aan het H. Avondmaal wil komen en die er niet mag komen. Wilt u die man weren ? "
   Mijn eerste vraag was : Is die man door de Kerkeraad gecensureerd en is hem dat meegedeeld? Neen ! geen van beide zaken was geschied.
   „Dan kan il: hem toch zeker niet weren", was mijn antwoord ; „bovendien ken ik hem ook niet".
   Dat vonden de Broederen geen bezwaar en geruststellend voegden zij er aan toe : ,,Wij zullen hem u wel aanwijzen ; en dan zegt u maar : ,,Vriend, het moet u geweigerd worden !"
   Vast besloten, om het zo niet te doen, trad ik „met gemengde gevoelens" de kerk binnen. Gelukkig gebeurde er niets. De bewuste man verscheen niet aan de Tafel des Heeren, zoals ik later vernam.
   Intussen geldt een gewaarschuwd mens voor twee. Mocht het ooit gebeuren, dat iemand, die gecensureerd is, toch ten Avondmaal komt, men late hem zitten, maar ga met brood en beker hem voorbij, als dat mogelijk is. Gerechtelijke armen komen hier niet te pas.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen