Een domine vertelt

Eén ding, waarover ik in mijn ambtelijke loopbaan meer dan eens gedacht heb, was ook wel de „geschenkenkwestie".

Ik geef dit woord gaarne voor beter en ik kan het mij begrijpen, wanneer er onder de lezers zijn, die het nogal overdreven vinden om hier van „kwestie" te spreken.

Dingen, die tevoren bestonden, bestaan nu niet meer. Zelfs op het platteland zijn de gemeentelijke toestanden zo veranderd. Over de gehele kerkelijke linie is het predikantstractement nu vastgesteld en geregeld.

De tijden, waarin het salaris van de dominee aangevuld werd met een heel of half varken, liggen achter ons.

Toch heb ik in vorige jaren het geven en ontvangen van geschenken wel eens als een kwestie aangevoeld en dat ook niet bepaald als een onbeduidende zaak.

Op kleinere plaatsen, waar men wat intiemer met elkander meeleeft, bestond sinds oude tijden de gewoonte, om dominee af en toe ook eens wat thuis te bezorgen, hetzij van „het geslacht" een schoon stuk vlees, een echte Hollandse kaas of wat dan ook.

Er waren speciale families, domineesvrienden, die de pastor nooit vergaten en steeds weer bedachten.

Nu ja, waarom niet ? Wanneer men een ander gaarne een genoegen doet, waarom zou die ander dat niet mogen accepteren ?

Alleen geloof ik, dat de Heere de dienaren des Woords hier toch bijzonder waarschuwt. Staat er niet in de H, Schrift, dat zulk een dienaar niet mag wezen een smijter of een vuilgewinzoeker ? Dat hij het oog niet mag hebben op geschenken ? Nu weet ik wel, dat een geschenk aannemen nog niet hetzelfde behoeft te zijn, als het oog er op hebben, maar het ene pleegt nog al eens het andere mee te brengen. Er is een soort dankbaarheidsuiting voor cadeautjes, waarin een kennelijke sollicitatie ligt voor een volgende maal, zodat de gever zich wel enigszins verplicht voelt, binnenkort nog eens terug te komen.

Dominees, wanneer zij in de smaak vallen, worden, vooral op het platteland, nog al eens verwend. In de steden gaat het in dit opzicht wat gezonder toe.

In een dorp is het beste voor dominee vaak nog niet goed genoeg. En tenslotte vindt de man dat ook heel gewoon en laat het zich aanleunen.

Gemeenteleden weten niet, dat zij op die manier bezig zijn hun leraar te bederven en meer en meer egoïst te maken.

Neen, dat baden in overvloed en weelde deugt voor geen mens, maar vooral voor predikanten niet. De Gemeenten zijn er niet voor de dominees, maar de dominees voor de Gemeenten. Had de man nu geen salaris en „de beste stukken waren dan voor de priester", het zou, met een beroep op het Oude Testament te verdedigen zijn. Waar de salariskwestie nu echter geregeld is, daar schept het zeker geen gezonde verhoudingen, om buiten het salaris om, nog iets te verwachten.

Het spreekt van zelf, dat het mij niet in de gedachten komt, hier iemand verdacht te maken. De gevallen zijn immers zo verschillend.

Als het salaris nu werkelijk niet hoog is ; wanneer het gezin groot is en vele monden open gehouden moeten worden, dan is het toch waarlijk geen zonde, eens een verrassing te mogen ontvangen.

Nochthans blijven hier schaduwzijden, zowel voor de ontvanger als voor de gever.

Bij het terugdenken aan deze dingen komt meer dan één voorval uit het verleden, weer klaar voor mij te staan. De humor ontbreekt af en toe ook niet.

Daar staat een slager aan de deur van de pastorie en bezorgt u een prachtig stuk vlees. Er is een nota bij, waarop staat de naam van de besteller. Een ogenblik staat gij verwonderd. Wat vreemd, niet waar ? Gij hebt dat vlees toch niet besteld, want gij hebt de naam daar in uw handen van hem, voor wie de nota was. Waarom bezorgt de slager dat hier ? Hij kent u toch en ook dengene, die het besteld heeft.

Waarom vervoegt hij zich niet aan diens adres ?

Maar gij hebt de oplossing al meteen gevonden, want natuurlijk heeft de besteller gezegd : „Dat is voor mijn rekening, maar gij moet het bezorgen bij dominee !"

Zo denkt gij althans en verwondert u wel wat, dat een ongehuwde pastor „zo rijkelijk met vlees wordt overdekt".

Gij denkt er niet aan, dat de logica in uw gedachtengang toch min of meer zoek is. Immers, wanneer dat vlees voor u bedoeld was, waarom dan de nota aan u gepresenteerd ? Over zulke kleinigheden tobt gij echter uw arm verstand niet af.

De volgende dag loopt gij eens aan bij de ,,gever" en bedankt hem voor „het vette blijk van zijn gunst", maar voegt er tevens bij, dat hij het niet meer moet doen, want het is zonder dat ook goed.

Dan volgt er een singulier ogenblik. Er valt een vreemde stilte in het vertrek, waarin man en vrouw met elkander even een verstolen blik van verstandhouding wisselen. Jammer, dat de photograaf dat moment niet even vastleggen kan.

Dan zegt de man aarzelend en ietwat onbeholpen : „ja dominee, wij gunnen het u van harte, maar zullen het u toch maar zeggen : het was een vergissing van de slager."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen