Onderwijs

EEN RUSTIGE SFEER.

II.

't Is wel te begrijpen dat niet voor elk leervak in de school dezelfde maatstaf aangelegd kan worden.

Als in de klas verteld wordt, Bijbelse Geschiedenis b.v. wat kan het dan fijn rustig zijn. Als de betrokken onderwijzer vertellen kan en wat vooral niet vergeten mag worden, hij zich goed voor zijn onderwerp heeft voorbereid, dan is als vanzelf 'n rustige sfeer aanwezig, tenminste in de regel. De onderwijzer moet in elk geval de stof beheersen en hij moet zich goed realiseren wat de beste manier is om een of ander onderwerp juist voor deze kinderen te behandelen. Is dit niet het geval, dan loopt hij grote kans, dat er geen sprake is van een aaneengeschakeld geheel noch van een boeiende voordracht. We weten 't allen, dunkt me, nog wel uit onze schooljaren, wat een genoegen het was, naar het vertellen te luisteren. Dat schept sfeer. En al is daarmede nu niet alles gezegd, een belangrijke voorwaarde is het wèl.

Dat 't zo bij alle vakken kan gaan, durf ik niet te beweren. Geweldig veel hangt er van af, hoe de onderwijzer op z'n werk is ingesteld. Want zelfs met de beste leermiddelen, met de nieuwste methodes, kortom zelfs in de materieel best geoutilleerde school moet uiteindelijk de man of de vrouw voor de klas het doen. En dan acht ik zeker niet zulk een sfeer rustig, waarbij de kinderen de hele dag als onder een ban leven, een ban van vrees voor de meester of juffrouw voor de klas.. Dit is een surrogaat van rust, dit is vrees, dit lijkt meer op een soort hypnose. De reactie volgt onmiddellijk, wanneer een ander zulk een klas eens over moet nemen, of wanneer na de verhoging 'n andere leerkracht deze leerlingen krijgt. Dan kan het lang duren eer er weer een ander soort van rustig werken gekomen is, die meer rust op vertrouwen en liefde dan op vrees en intimidatie.

En als ge me toevoegt, dat ook het soort van kinderen hier wel een woordje meespreekt, dan wil ik dit gaarne toestemmen. Als u maar niet de nadruk dan legt op het beter of slechter maatschappelijk gesitueerd zijn van de ouders. Want dat behoeft geen gewicht in de schaal te leggen, Wèl moet in aanmerking genomen worden het morele peil van het milieu en vooral de toestand in de gezinnen. Gezin en school zijn niet gelijksoortig in elk opzicht, maar toch, laten we dan zeggen, dat ze in eikaars verlengde liggen, of wilt ge, dat er een nauw verband tussen beide bestaat.

Vooral de huiselijke sfeer, waaruit het kind komt drukt zijn stempel stevig op. Het kan ook niet anders. En daarom wil ik voor de gezinnen ook pleiten voor een rustige sfeer.

Dan zeg ik niet teveel, als ik beweer, dat die er in tal van gezinnen niet is, of niet meer is.

Ik denk aan die kinderen, die reeds op de Lagere School of bij het voortgezet Onderwijs elke avond huiswerk moeten maken en dan meestal vooral 's winters met het oog op het stoken — in de huiskamer. En hoe gaat dat ? Ik las in een artikeltje in de Vacature van 5 November daarin het volgende :

,,Het leven thuis is vol van geluiden. De een praat en de ander praat er over heen en daarachter klatert de radio uur in, uur uit, rijp en groen, muziek, voordrachten, preken, 't doet er niet toe, als er maar geluid geproduceerd wordt. Er zijn gezinnen, waar men het niet eens hoort dat de radio aan blijft staan, als men het huis uitgaat voor een wandeling. Waar men alleen maar opmerkt, dat de radio soms niet gaat, zoals men ook het stilstaan van een klok in de huiskamer merkt aan een zekere leegte. Dat er zelfs ouders zijn, die geloven, dat een kind kan lerei; en zijn schoolwerk kan maken bij de galmende radio, heb ik ook enkele malen ondervonden. Het is wel erg. Het ergst voor het kind, maar dat bemerkt men meestal pas als het te laat is". Inderdaad is het zo, als dit geciteerde zegt. Niet alleen echter, dat daarmede het huiswerk zeer bedenkelijk in de knel komt, ook in 't algemeen is het voor het kind ellendig. Ze zijn haast overal mee op de hoogte, vooral wat sport en spel, en dergelijke betreft, maar in omgekeerde evenredigheid daarmee staat hun concentratievermogen met betrekking tot de zo hard nodige kennis, die ze toch in de eerste plaats zouden moeten opnemen.

In hetzelfde stukje waaruit het straks aangehaalde citaat is genomen, wenst de schrijver aan de kinderen echt ,,ouderwetse" ouders toe, of liever een vader en moeder die in hun gezinsleven ouderswets durven te feijn. Als we het principieel willen zien moeten we het nog anders zeggen en moeten we spreken van ouders die hun van Godswege opgelegde verantwoordelijkheid tegenover hun kinderen hoger stellen, hoger achten, dan al het andere. Zijn er zulke nog ? Ik geloof ja, maar helaas kom je het tegendeel toch veel meer tegen. Of spreekt het b.v. geen boekdelen, dat ik van ouderlingen ener gemeente moest horen, dat ze op een bepaalde avond in de week niet op huisbezoek behoefden te gaan, omdat ze wegens een bepaalde radio-uitzending toch nergens voet aan wal kregen ?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen