Van heinde en ver
Hermann Zaiss afgewezen.
Uiteraard heeft het bezoek van Hermann Zaiss, leider van een opwekkingsbeweging in het Wuppertal, waarbij wonderbare genezingen plaats vinden, veler belangstelling gewekt en sterke reacties opgeroepen. Fel pro en niet minder heftig contra. Onder de afwijzende reacties trofs ons het oordeel van ds. G. F. W. Herngreen in het dagblad ,,De Rotterdammer". Het is een radicaal ,,Neen".
„Niet", aldus ds. H., die een bijeenkomst in één van de Rotterdamse kerken bijwoonde, ,,uit afweer tegen de radicaliteit van het Evangelie of uit onwil tot overgave en bekering. Dit verwijt krijgt men namelijk steeds te horen, als men zich tegen deze beweging verzet.
Niet uit ergernis over eventuele aantasting van gevestigde posities. Ook dit hoort men nogal eens: „de dominees zijn tegen alles wat nieuw is en van niet-dominees komt". Neen, het is alleen maar toe te juichen, als ook niet-predikanten getuigen van Jezus Christus.
Niét, omdat de bestaande toestand in onze kerken zo ideaal zou zijn. Een derde verwijt: de kerk kan geen critiek velen ! Alsof de kerk op 't ogenblik niet geneigd is eerder te véél dan te weinig schuld te belijden !
En helemaal niet uit verzet tegen de mogelijkheid van „het wonder", een beschuldiging, die wel heel gangbaar is.
Achter dit besliste en scherpe ,,Neen" zit een diep medelijden met de arme stumperds, wier ellende het materiaal biedt voor deze stunt en een heftige verontwaardiging over de geraffineerde vervalsing van het Evangelie van Gods genade. Daarmee wil niets gezegd zijn over de subjectieve waarachtigheid Van Herr Zaiss én de zijnen. Het gaat om een objectieve vervalsing, die oneindig veel kwaad kan stichten.
Allereerst een enkel woord over de preek. Het was voor velen moeilijk, dit schreeuwende, kunstmatig opgewonden spreken, dit afgebeten blaffende Duits aan te horen. Het wekte kwade herinneringen. Ik meen, dat deze vorm samenhangt met de geestelijke structuur van deze beweging.
Aan de suggestieve, maar groe^ wijze, waarop over Judas gesproken werd, ga ik voorbij. Hoe sober is hier de Bijbel. Een rechtstreekse blunder was, uitgerekend op deze kansel, in dit land, de bekeringshistorie van de man, die honderden Joden vermoord had en door Herr Zaiss getroost was met Paulus, die immers ook Joden had gedood, toen hij de Christenen nog vervolgde.
Dat waren immers Joden-Christenen?
Heeft Herr Zaiss begrepen wat antisemitisme is?
Ik ga voorbij aan de ,,spontane" getuigenissen van drie Duitsers over hun genezingen en de rondwandeling van één van hen door de kerk als demonstratie. Zaiss had ze niet meegenomen. Ze waren hem nagelopen. Goed, maar men heeft Gods leiding in elk geval een handje geholpen. Heeft Jezus ooit gedemonstreerd?
Wat is de boodschap van Zaiss?
1. Jezus is de totale, grenzenloze Heiland. Hij vraagt algehele overgave. Men kan niet iets van Hem willen hebben, b.v. genezing. Of men is „in Hem" óf men staat naast Hem en gaat verloren.
2. Dus niét tot Jezus komen om genezing. Indien wij echter komen tot de totale overgave, dan maakt de Heilige Geest woning in ons en laat onze lichamen. Zijn tempelen, niet vuil en gebroken. Overgave aan Jezus biedt — aldus Zaiss •— , ,,de grootst mogelijke kans" op genezing. In Amsterdam zei hij : ,,Indien gij gelooft, hebt gij geen dokter nodig".
Hier zet mijn allerfelste critiek in : de conclusie uit punt 1 en 2 kan alleen maar zijn — en Zaiss trekt die, evenals zijn aanhangers : „Als u niet genezen wordt, deugt uw geloof niet". Dit betekent voor de vele, vele ongeholpen zieken, die met gespannen verwachtingen naar Zaiss gingen, een extra last op hun ziel, een geestelijke knauw, die radicaal in strijd is met het Evangelie.
Ik vind deze vertoning schokkend en ergerlijk. Hier wordt het Evangehe geperverteerd. Hier wordt, in urenlange bijeenkomsten, een geestelijke hoogspanning gecreëerd, een psychologische toer, die men verwart met de Heilige Geest. De Baalpriesters op Karmel zijn er het bijbels voorbeeld van. Vergelijk daarmee de nuchterheid van Elia ! Dit wordt een zwoel en ongezond spel. En niet Christus en Zijn Geest worden hier geëerd. Het wordt: de roes, de vurigheid van mijn bidden, handen in elkaar. Halleluja, een psychisch forceren.
Heeft deze beweging ons dan niets te zeggen? Ja ! Zij legt de vinger op een wondeplek in het kerkelijk leven. Er is een ontzaglijke nood, die wij te weinig opvangen. Maar tegelijk is het antwoord, dat deze beweging op de nood der zielen en eenzamen geeft, minstens even fout.
Onze zorg voor de zieken.
Ja, daaraan mankeert veel. Weten zij zich gedragen door een levende gemeente, die ze niet beklaagt, ze ook niet bombardeert met een woord als : Zo gij gelooft, wordt ge beter !, maar die plaatsvervangend voor hen bidt en gelooft in Gods overwinnende liefde? Neen, de status quo in de kerken verdedig ik niet.
Maar men spare ons alle tam-tam. Men wekke geen verwachtingen op wonderbare genezingen hier of daar. Dit werk der Christelijke broederschap geschiedt stiller, nuchterder, inniger, van mens tot mens, en waar de gemeente vergadert. Dan schreeuwen we niet op de straten.
Zaiss? Nóóit ! Maar wél een nieuwe aandacht voor de zieken en eenzamen en een waarachtig dragen van eikaars lasten. Dan zal het geloof in het grote Wonder versterkt worden, en de kleine wonderen —• nu, die zullen ons toegeworpen worden".
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 december 1952
De Waarheidsvriend | 8 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 december 1952
De Waarheidsvriend | 8 Pagina's