Onderwijs

„DE SCHERPE RESOLUTIE"

III.

In het Smeekschrift werd er met grote ernst op gewezen, dat voor 't grootste deel van het volk reeds onder de bestaande wet van 1857 het verkrijgen van een School met de Bijbel een onmogelijkheid was en dat de toestand onder de nieuwe wet een nog grotere onmogelijkheid zou worden.

En het adres vraagt dan :

„Sire, zal het dan daar metterdaad toe komen moeten ?

„Zal dat goed voor Uw land en volk, zal dat goed voor de Nationale toekomst of (waarom het niet uitgesproken ? ) zal dat goed voor God zijn, indien men in Nederland op de klassieke bodem der gewetensvrijheid, voortaan de rijkeren uitgezonderd, geen School met de Bijbel meer voor zijn kinderen zal kunnen hebben ? "

,,Plaats, Sire, onder zulk een Wetsvoordracht. Uw Koninklijke handtekening nooit!"

Het Petitionnement was vergezeld van een Memorie, waarin aangetoond werd,

a. dat er alleszins oorzaak was om éen School met de Bijbel te vragen ;

b. dat de adressanten recht hadden tot dit verzoek ;

c. dat het mogelijk was, deze bede in te willigen ;

d. dat er geen sprake was van strijd met de Grondwet.

Genoemd werden dan de verschillende manieren die in de loop der jaren aangewezen waren, als oplossing van de schoolkwestie.

Zes stelsels werden gememoreerd :

1. Splitsing der Openbare School naar de godsdienstige gezindte of overtuiging der schoolgaande kinderen. (Facultatieve splitsing).

2. Een neutrale openbare school met subsidiëring van bijzondere scholen (onverschillig hun karakter, neutraal of confessioneel) (Subsidie-stelsel).

3. De gezamenlijke bijzondere scholen krijgen uitkering van de kosten, die zij aan de gemeentebesturen uitsparen (Restitutiestelsel).

4. Schoolgeldheffing tot de kostende prijs op alle scholen, terwijl de ouders, die niet het volle bedrag kunnen betalen ge­holpen zullen worden (Subventiestelsel).

5. Meerdere vrijheid aan de gemeenten om het lager onderwijs naar de locale behoeften in te richten.

6. Bezoldiging van alle onderwijzers in werkelijke dienst uit 's Rijks schatkist, op een door de wet te bepalen minimum. (Salarisstelsel).

Het adres zou door de deputaten uit de verschillende provinciën met afgevaardigden van de kerkeraden uit de hoofdstad en van de drie grote schoolverenigingen aan Z.M. de Koning worden aangeboden. Op 2 Augustus werd in Apeldoorn na het lezen van een gedeelte der Heilige Schrift en gebed besloten tegen 3 Aug. audiëntie bij de Koning aan te vragen. Dit werd toegestaan en op die dag werd door 25 personen het Volkspetitionnement ten paleize het Loo aan de Koning aangeboden.

Het heeft echter niet mogen baten ; hoe hartelijk de ontvangst ten paleize ook was en hoe belangstellend en sympathiek ook het woord des Konings, op 17 Augustus klonk de tijding door het land : , , De Koning heeft de wet toch getekend".

Minister Kappeyne had de Koning ingelicht en hij was de verantwoordelijke persoon.

De mannen van het Bijzonder Onderwijs lieten evenwel de moed niet zinken.

De grijze voorzitter van de Commissie voor het Volkspetitionnement wees er in zijn open brief aan de minister op, dat nu het gejuich opging, alsof de zaak voor goed uit was en het recht van de Bijzondere School voor goed van de baan was.

Dat het echter altijd zo was gegaan en elke mislukte poging om recht te verkrijgen als een definitieve nederlaag werd beschouwd. Dat echter die vrijheden toch langzamerhand waren verkregen en zouden worden verkregen, niet door menselijk overleg, niet door welberaamde plannen, maar in de leiding van Gods voorzienigheid, die op Zijn tijd en op Zijn wijze dezen en genen, meestal van elkander afgezonderd, wel als nederig werktuig wilde gebruiken.

Zijn woord was ernstig en waar, of is het niet ten volle bewaarheid ?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen