Ontvangen boeken

Leven met elkander.

Door Boekencentrum N.V. in Den Haag werden ons enige boekjes toegezonden, waaronder ook een werkje onder bovenstaande titel, geschreven door Dietrich Bonhoeffer, Nederlandse vertaling naar de 5e druk der uitgave van het Chr. Kaiser Verlag te München.

Dit is nu een ongezocht voorbeeld van een reactie van het vroom gemoed en toch in sommige opzichten zo nauw verwant aan K. Barth, dat deze hem met instemming aanhaalt. (K. D. 3/4 S. 14).

De inleider J. Hulsebosch doelt misschien daarop als hij zegt:

„Bonhoeffer bouwt ook herhaaldelijk een redenering op van uit heel bepaalde theologische vooronderstellingen, waarvan de juistheid niet voor ieder evident zal zijn".

Het boekje is gewijd aan de Christelijke gemeenschap, dat wil zeggen, de gemeenschap van Christenen. Naast soms vreemde stellingen lezen wij echt reformatorische zinsneden : ,,De Heihge Schrift is meer dan dagtekst. Ze is ook meer dan ,,dagelijks brood". Zij is openbaringswoord van God voor alle mensen voor alle tijden. De Heilige Schrift bestaat niet uit afzonderlijke spreuken, maar is een geheel, dat als zodanig ook tot zijn waarde wil komen. Als geheel is de Schrift Gods openbaringswoord. Alleen in de oneindigheid van haar innerlijke relaties, in de samenhang van Oud- en Nieuw Testament, van belofte en vervulling, van offer en wet, van wet en evangelie, van kruis en opstanding, van geloof en gehoorzaamheid, van bezitten en hopen, wordt het volle getuigenis van Jezus Christus, de Heer, verstaanbaar", (blz. 35, 36).

Bonhoeffer geeft in dit boekje zeer goede practische aanwijzingen en het ware te wensen, dat alle degenen, die zich onder de Christenen willen scharen, deze volgden. De dag beginnen met Gods Woord te lezen en te overdenken! Zo mogelijk met het gehele gezin. Het gezin een huisgemeente. Wat zou dat in onze gejaagde tijd een kracht en een rust geven. Wat zou dat meer doen leren bij het Woord te leven.

Bonhoeffer wil ook gezongen hebben in de huiselijke godsdienstoefening en dan vooral eenstemmig, terwille van de gemeenschap (blz. 42) en wijst op het gemeenschappelijk gebed. Wat hij van de psalmen zegt, is bijzonder schoon en kan een aanbeveling zijn voor onze gewoonte om in de dienst des Woords psalmen te zingen.

De dag van de Christen behoort verder tot de avond toe aan het werk. (blz. 49).

Het hoofdstukje over dienst (blz. 64), ademt een „ethische" toon en houdt zich ver verwijderd van wat men , , wettisch" noemt. Wat dit laatste aangaat, dit is wel het punt, waar Bonhoeffer Barth het dichtst nadert.

De Lutheraan verraadt zich in het stuk over de biecht, (blz. 79).

Zoals gezegd, de waarde van dit boekje ligt in de practische aanwijzingen voor het gemeenschappelijk leven van de Christen. Deze zijn in het algemeen aanbevelenswaard, met name wat betreft de huiselijke godsdienstoefening. Dit behoorde intussen gewoonte te zijn bij alle Christenen.

Mogelijk kan dit boekje in dit opzicht nuttig zijn, hoewel wij meer verwachting hebben van de voortdurende pastorale zorg, welke zich op deze dingen met nadruk en volharding richt.

Practische zielszorg.

Nog een vertaling, geschreven door dr. Th. Bovet, vertaald door P. Hijmans, en uitgegeven door Boekencentrum N.V., Den Haag.

Dit boek wil niet aanmatigend zijn, al maakt het de indruk zo nu en dan. Opvallend is de volgende uitspraak over Christenen en theologen, of is dat een aanwijzing van de geest, waarvan het boek uitgaat? „Er zijn nog altijd Christenen en vooral theologen, die het betwijfelen of de menselijke natuur werkelijk veranderd kan worden en die daarom sceptisch blijven tegenover de bekering in elke vorm", (blz. 91).

Wij vragen, wat kan dat voor een Christen zijn, die aan de bekering niet gelooft? Kan men dan Christen zijn zonder te weten, wat bekering is? Bij theologen komt dat, naar wij moeten aannemen, wel eens voor.

Op blz. 69 leest men : ,,Het kwaad is het prae-creatuurlijke, de chaos, waarnaar de mens teruggrijpt, als had G^d hem niet de levensadem ingeblazen".

Het is inderdaad treurig, dat een medicus, die zo'n boek wil schrijven, bij theologen voorstellingen aantreffen kan, die hem tot dergelijke speculaties aanleiding geven. (Vgl. zijn bewering over de oerzonde op blz. 51, die hij aan K. Barth's dogmatiek ontlenen wil).

Tot welke ongerijmdheden zulke gedachten leiden, kan men opmerken op blz. 52. „Maar het Rijk van het niet-zijnde is verwoest. Waar het altijd al een schijn-rijk is geweest, is het in Jezus Christus ook als zodanig objectief vernietigd".

De theologie is trouwens in deze zielszorg het zwakke punt. Dat is op zich zelf reeds betreurenswaard, maar meer nog in verband met het feit, dat de schrijver zo verschillende gebieden bij zijn onderwerp betrekt: psycho-analyse, verdringing, parapsychologie, tovenarij, het wonder, etc.

Men vraagt zich echter af, of het gehele boek niet lijdt aan een verdringing van ieder besef van de toorn Gods over de zonde en van de eis van gehoorzaamheid aan de geboden des Heeren. Iemand kan wel beweren, dat alle wetsbetrachting pharizaeïsme en zelfs afgoderij is, doch wij zijn van mening, dat het zedelijk leven er niet op vooruit kan gaan, als men de betrachting van de wet, Jiet zondebesef en het oordeel Gods over de zonde verdringt.

„Door de wet is de kennis der zonde", leert de Schrift (Rom. 3 vs. 20), hoe zal men echter tot de ontdekking der zonde komen zonder de wet? Zegt de Schrift niet:

,,Waar geen wet is, is geen overtreding" ? Het theologisch standpunt van de schrijver is dat van de Zwitserse theologie en dit verklaart ook het algemeen karakter van het boek. Dit schijnt met de geest van het Boekencentrum aardig overeen te komen. Hoewel er veel goeds in deze practische zielszorg kan worden gevonden, zijn wij overtuigd, dat er Hollandse werken zijn die beter aan het doel kunnen beantwoorden. Overigens zijn wij van mening, dat dergelijke stof in de colleges en handboeken van de a.s. predikant meer op haar plaats is, dan in de litteratuur voor iedereen.

Severijn

Dr. K. Schilder. Christus in Zijn lijden. Christus hij de uitgang van Zijn lijden. Tweede druk. J. H. Kok N.V., Kampen, 1952. Prijs ƒ 13.75 geb.

Prof. Schilder overleed de 2e Maart '52, zodat hij zelf het derde deel van dit werk niet meer heeft kunnen gereed maken voor de tweede druk. Het is daarom toe te juichen, dat dit deel, zij het dan onveranderd, werd herdrukt. Naar de schrijver van het: ter inleiding, W. G. de Vries, mededeelt, lag het in de bedoeling van prof. Schilder in dit deel correctie en verandering aan te brengen. De lezer moge daarmede rekenen. Hiermede is dus dit mooie werk in tweede druk compleet.

Severijn

Rome of de Heilige Schrift. Enkele leerstukken van Rome aan de Heilige Schrift getoetst door de bekende Spaanse priester ex-pater Luit Padrosa.

Met een inleidend woord van prof. Wisse. Drukkerij „De Banier", Utrecht. Prijs ƒ 1.60.

Een merkwaardig geschriftje. Geen theologie, maar een verantwoording, waarom de schrijver de Roomse kerk moest verlaten om vrede te vinden.

Severijn

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen