De geschiedenis heeft Dr. A. Kuyper niet in het gelijk gesteld.

Van de Hervormde Kerk had dr. Kuyper niet de minste verwachting. Duidelijk heeft hij dat onder meer uitgesproken in de preek, die hij 23 Maart 1873 te Amsterdam heeft gehouden ter gelegenheid van de bevestiging van dr. Van Ronkel.

De bevestigingstekst was 2 Cor. 3 VS. 17b : „Waar de Geest des Heeren is, daar is vrijheid".

Vrijheid noemde dr. Kuyper het privilege van alle geestelijk wezen en dus ook van de kerk.

Maar voor die vrijheid was volgens Kuyper in de Hervormde Kerk geen plaats.

, , Wane slechts niemand, dat ik, van kerk gewagend, die onbeslompen bussel van verwrongen, saploze ranken bedoel, die men nog goedvindt met die erenaam te betitelen.

Met wat thans kerk heet, komt de gemeente van Christus geen stap verder". Zo schrijft hij in de beroemde bevestigingspreek.

, , Ze stiet de Geest van Christus uit, dies derft ze de vrijheid, want dwingelandij, geen wettig gezag, stelt ook op haar terrein de wet.

Vroeger vond Kuyper, dat er meer eenheid was. Zoals vroeger het eens zijn, zo is nu het oneens zijn regel. Verbijzondering der geesten is onze eeuw tot levenswet gesteld van God. „De psalm des Levens blijft wel de zelfde voor alle eeuwen, maar geen eeuw dringt hij in het hart, tenzij uit haar toonaard, naar eigen trant gezongen. Die toonaard onzer eeuw is niet de gesloten eenheid, maar de splitsing in delen".

Ziehier het beginsel van dr. Kuyper : Niet de gesloten eenheid, maar de splitsing der delen.

Hij wil die splitsing zo zonder sparen doorzetten, tot de Geest van Christus en die alleen, maatstaf zij van kerkformering.

Hij verwacht alles van de wegname van die gekunstelde eenheid, met prijsgeving van die hersenschim, die onder de liefelijke naam van volkskerk bekoort.

Als die volkskerk uit elkaar is gespat, zullen diegenen zich samenvoegen, die metterdaad éénsgeestes zijn.

Daarom moet volgens Kuyper de volkskerk verdwijnen.

, , De ene grote volkskerk heeft schuld. Splitst haar in zoveel groepen of kringen, als er werkelijk beginselen bepleit worden, en elk, die geestesdrang tot het ambt wijdt, zal de kring mijden, die hem , , afstoot en zijn kerk vinden, passend bij zijn aard".

, , Maar hef die ene massale kerk op, laat die gedrochtelijke kolossus, door eigen topzwaarte kantelend, vergruizelen in zijn delen. Geef elke dienaar zijn eigen kerspel, naar zijn en der gemeente geheel vrije, onbeperkte keus. Open voor elk karakter, voor elke aanleg, voor elke geestesaard een eigen wedloop".

Kuyper zag het als de taak zijner eeuw om de splitsing der kerken zo zonder sparen door te zetten tot de Geest van Christus en die alleen maatstaf zij van kerkformering. En als doel van de splitsing noemt hij dan de eenheid, die door de vrije ontwikkeling niet zal worden bedreigd, maar bevorderd.

Helaas, van die eenheid, die dr. Kuyper heeft verwacht, is niets terecht gekomen.

De splijtzwam woekert voort.

In menige plaats bestaat er gelegenheid om wel in 7 of 8 verschillende kerkformaties op te gaan onder de dienst des Woords, die zich er allen op beroepen, dat ze staan op de bodem van de belijdenis.

En vaak zien we helaas daarbij nog dit, dat ze elkaar niet kunnen. dulden en verdragen, maar soms elkaar op Gods dag zonder spreken voorbij gaan, als ieder opgaat naar zijn eigen kerkje.

Van de eenheid is niets terecht gekomen. Neen, neen, dr. Kuyper heeft zich vergist.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen