ONDERWIJS

Zuid-Afrika (Transvaal)

XIII.

Het schooltype b was geheel nieuw , - de Schoolwet-Smuts had in alle scholen boven Standaard III zonder uitzondering Engels als voertaal. Dit was nu als verplichting vervallen. Vandaar dit nieuwe schooltype.

Het schooltype c verschilde in belangrijk opzicht van vroegere scholen met twee voertalen. Nu werd Nederlands de hoofdzaak inplaats zoals vroeger Engels.

Ongeveer de helft van de schoolgaande jeugd kreeg nu taalrechten, die ze. vroeger niet had. Dit kwam vooral de Nederlandse (Afr.) bevolking ten goede.

Als we het in percenten uitdrukken, dan komen we tot de volgende ontwikkeling.

Scholen.

                Eng.      Ned.    Gemengd 

1912          75%       21%        4%

1920         41%        41%       18%

1930         39%       55%        6%

1934         37%       58%        5%

Zoals men ziet een sterke toename van het aantal scholen met Nederlands als voertaal. Ook in de middelbare scholen voltrok zich een dergelijke verandering.

In 1936 ontving nog ongeveer de helft der leerlingen van de middelbare scholen hun onderwijs in de Engelse taal.

De snelle toename van het Nederlands als voertaal had weer zijn terugslag op de opleidings-inrichtingen, de normaalscholen. Deze moesten bij de opleiding rekening houden met de veranderde omstandigheden. Engels-sprekende normaalschooUeerlingen waren spoedig in de minderheid.

Dat de toenemende vraag naar scho­len met Nederlands als voertaal tot moeilijkheden aanleiding gaf, wat betreft schoolruimte en geschikte leerkrachten, zoals trouwens altijd in een overgangstijd, bleek me, toen m'n kleindochtertje in 1952 in Transvaal naar school moest (aanvangsklasse). Op de Hollandse school was voorlopig géén plaats en moest ze zeker een jaar wachten, zodat ze noodgedwongen op een school met Engels als voertaal werd geplaatst.

De nieuwe regeling hield ook in: verplicht schoolbezoek. De leerplicht werd uitgebreid tot de leeftijd van 15 jaar (1933).

Reeds in 1913 was een aanvang gemaakt met geneeskundig schooltoezicht, terwijl ook overigens de inspectie der scholen werd geregeld. Ook schooltandverzorging werd ingevoerd.

Op technisch onderwijs hebben we reeds vroeger gewezen. Nog zij aangestipt, dat ook het Landbouwonderwijs ter hand werd gehomen in zogenaamde farmscholen.

In enkele jaren was het onderwijs wel met reuzenschreden vooruitgegaan. Vier percent van de leerplichtige jeugd bezoekt geen enkele school. Dit is ongetwijfeld te wijten aan de grote spreiding der bevolking in sommige districten.

Wat de taal op school betrof was echter nog het laatste woord niet gesproken.

Immers het Nederlands is niet meer de taal der Boerenbevolking, tenminste niet het Nederlands zoals wij dit spreken. Het is een aparte taal geworden : Het Afrikaans.

Hoe moet dat nu op de scholen gaan ?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen