DE PRESENTIE VAN CHRISTUS BIJ OF IN HET AVONDMAAL

Er wordt vandaag druk getheologiseerd over de wijze waarop Christus de Aanwezige is bij Zijn Avondmaal. Het gesprek van de Reformatie met Rome heeft dit onderwerp op de agenda van de theologische bezinning geschreven. Maar de druk van de katholiserende liturgische beweging noopt ons niet minder ons rekenschap te geven van Christus' aanwezigheid bij het heilig maal.

Terecht geven we onze aandacht aan deze kwestieuse zaak, die niet alleen dogmatisch urgent is, maar ook voor het geloofsleven van vitaal belang moet genoemd worden. Dogmatiek is heus niet alleen het verweer van het geloof tegen de vrijgemaakte en zich vrijmakende Rede, maar ook een bij uitstek religieuse bezigheid.: , , Wij hebben niet ontvangen de geest der wereld, maar de Geest die uit God is, opdat wij zouden weten de dingen, die ons van God geschonken zijn ; Dewelke wij ook spreken, niet met woorden, die menselijke wijsheid leert, maar met woorden die de Heilige Geest leert, geestelijke dingen met geestelijke samenvoegende. Maar de natuurlijke mens begrijpt niet de dingen, die des Geestes Gods zijn ; want zij zijn hem dwaasheid en hij kan ze niet verstaan omdat ze geestelijk onderscheiden worden. Doch de geestelijke mens onderscheidt wel alle dingen, maar hijzelf wordt van niemand onderscheiden. Want wie heeft de zin des Heeren gekend, die Hem zou onderrichten ? Maar wij hebben de zin van Christus." (I Cor. 2 : 12—16). We denken ook aan de vermaning : , , Wast op in de kennis van onze Heere en Zaligmaker Jezus Christus".

Moeten we niet protesteren tegen de saecularisering — de verwereldlijking — van de dogmatiek ? Men zegt wel eens te vlot: dit of dat is geen zaak voor de kerk maar voor de school. We moeten de Dogmatiek oproepen tot bekering en dogmatiseren zelf is een zich bekeren, want het is doding van de oude mens met zijn waan en eigenwijs­ heid en opstanding van de nieuwe mens met zijn ootmoedig willen zitten aan Jezus' voeten. Zo beoefend is de dogmatiek een zalige bezigheid.

Wanneer aan de orde komt de Praesentia Christi bij het Avondmaal wordt, dunkt me, wel eens te veel uit het oog verloren Zijn Absentie. Want het is buiten kijf dat van deze Afwezigheid eerst moet gesproken worden. Ik wijs op het: , , Doet dit tot Mijne gedachtenis". Deze gedachtenis heeft geen zin, wanneer Hij zo goed als geheel de Presente zou zijn. Want inderdaad wordt hier en daar de presentie zeer sterk gedreven, We denken ook aan Christus' woorden bij de instelling tijdens het laatste Pascha : , , lk zal nu van nu aan niet drinken van deze vrucht des wijnstoks, tot op die dag, wanneer ik dezelve nieuw zal drinken in het Koninkrijk mijns Vaders."

Er kan alleen zinvol gedacht en gesproken worden over de aanwezigheid van Christus bij het Avondmaal, wanneer we het doen binnen het kader van de klaar bewuste notie van Zijn afwezigheid. Ik kan het niet anders zien. Is dit ook niet de strekking van de , , sursum corda" passage in het Avondmaalsformulier, dat we niet met onze harten aan het uiterlijke brood en wijn moeten blijven hangen, maar dat we onze harten (corda) moeten opwaarts (sursum) verheffen in de hemel, waar Jezus Christus is ?

Hiermede wordt ook duidelijk dat het veelgebezigde verwijt van een „begrafenisstemming" bij het avondmaal, dat een maal van ongeremde vreugd moest zijn, niet volkomen verdiend is. We leven per slot toch in de dagen, „wanneer de Bruidegom zal weggenomen zijn".

Wil eerst een helder oordeel vormen over de Absentie en bezie dan hoe ge op de klaarste wijze u rekenschap geeft van de Presentie van Christus bij het Avondmaal.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen