ONDERWIJS

XV.

Nu we de gang van het onderwijs in de loop der jaren en onder wisselende omstandigheden hebben nagegaan, rest ons nog een korte samenvatting van de huidige toestand en een overzicht van hetgeen gedaan wordt voor de niet blanke bevolking.

Het Onderwijs in Zuid-Afrika is sinds 1907 hoofdzakelijk Staatsonderwijs. 95 % van de scholen zijn openbare scholen. Zij gaan uit van de Provinciale Besturen, die weer voor ongeveer de helft hun kosten van de Regering der Unie terug ontvangen. Dit betreft het Lager en Middelbaar Onderwijs ; het Hoger Onderwijs wordt geheel door de Staat opgericht en onderhouden.

De Provinciale Raad is verantwoordelijk voor de Lagere en Middelbare Scholen. De verantwoordelijke ambtenaar is het Hoofd van het Departement van Onderwijs der Provincie. Het toezicht op de scholen wordt uitgeoefend door een staf van Inspecteurs. Dan is er in de Kaapprovincie, in Oranje-Vrijstaat en de Transvaal voor.elke school een plaatselijk schoolcomité, gekozen uit de ouders der leerlingen ; deze comité's kunnen in overleg met de districtsschoolraden geraadpleegd worden over de onderwijzersbenoemingen. Door deze laatstgenoemde bepaling is het mogelijk, dat, bij voldoende aanbod van personeel, de school zich aansluit aan de plaatselijke omstandigheden en vooral aan de godsdienstige overtuiging der ouders.

Is het in ons land regel, dat van de ouders in de vorm van schoolgeld meer of mindere tegemoetkoming wordt gevraagd in de kosten van het onderwijs, dat is in de Unie van Zuid-Afrika niet het geval : het onderwijs op alle Lagere en Middelbare Scholen is practisch kosteloos tot en met standaard X of de leeftijdsgrens van 19 jaar.

Ook de leerboeken worden gratis verstrekt tot en met standaard 8. In standaard 9 en 10 moeten de boeken zelf aangeschaft worden.

Het woord standaard zouden wij het gemakkelijkst kunnen weergeven door , , Leerjaar".

We krijgen dan de volgende verdeling.

Op 5-jarige leeftijd kunnen de kinderen naar het kleuteronderwijs, d.w.z. een kleuterklas of een kleuterschool. Zij volgen die 2 jaar n.l. Graad 1 en Graad 2. Daarna komt op ± 7-jarige leeftijd het „primaire" d.i. het Lagere Onderwijs van Standaard I tot en met Standaard V (is dan ongeveer 12 jaar). Hiermee is het primaire onderwijs ten einde en volgt het secundaire, het Middelbare Onderwijs van standaard VI tot en met standaard X.

Hiervoor zijn verschillende typen scholen.

a. De Middelbare School of , , High School", welke opleidt voor het toelatingsexamen voor de Universiteit. In Transvaal zijn er 56 scholen van deze soort, waaronder 7 afzonderlijke jongens en 7 meisjesscholen, met een totaal van 25048 leerlingen (telling 1950).

b. De „Junior Highschool", van standaard VI tot en met standaard VIII. Deze school is te vergelijken met onze U.L.O.-school of met de 3-jarige H.B.S. Hiervan zijn er in de Transvaal 34 met 12505 leerlingen.

c. In schaarsbevolkte streken zijn er dan nog gecombineerde Lagere en Middelbare Scholen. In Transvaal zijn er hiervan 27 met klassen van standaard I tot en met standaard VIII en 2 tot standaard X. Totaal 1692 leerlingen.

In verschillende grotere steden zijn de Lagere Scholen gesplitst in :

1. Juniorscholen omvattende Graad

1 en 2 (ook genoemd sub-standaard A en B) tot standaard I of II.

2. Seniorscholen van standaard II tot V.

Zover het de blanke bevolking betreft zijn er in de Transvaal 762 scholen met 2001724 leerlingen.

Daarnaast vindt men het technisch onderwijs in verschillende vormen van mijnscholen tot , , farmschool' en tussenliggende soorten.

Het onderwijs is verplicht (, , Leerplicht") tot de leeftijd van 16 jaar of standaard VIII.

Blijft de leerling echter nog 2 jaar niet-verplicht op de Highschool en doorloopt hij ook standaard X, dan staat de Universitaire studie voor hem open. Nu is 't wel een feit, dat niet alle leerlingen bij het bereiken van de „nietmeer-leerplichtige-leeftijd" standaard VIII hebben doorlopen, maar wie niet met veel zieke dagen te tobben heeft en overigens normaal van aanleg is, kan 't toch als regel wel zover brengen.

Wat de opleiding van het onderwijzend personeel betreft, daarin wordt voorzien door 9 kweekscholen (over de gehele Unie verspreid) en 4 normaalscholen (in de Transvaal).

Evenwel geschiedt de opleiding hoe langer hoe meer op universitaire basis. Een cursus voor dit doel aan de hogeschool kan 1 of 2 jaar langer duren. Na 1 of 2 jaar studie aan de universiteit verkrijgt de leerling het primaire onderwijzerscertificaat. Door verdere studie kan men dan tot uitgebreider bevoegdheid komen.

A geeft de bevoegdheid om onderwijs te geven tot standaard IX. B tot VIII, C tot VII, D tot VI. E en F zijn uitsluitend voor het Lager Onderwijs.

F is de laagste bevoegdheid en wordt al naar diensttijd beloond met 400 tot 750 pond per jaar. A, de hoogste bevoegdheid van 900 tot 1100 pond per jaar. Reken een pond op ongeveer ƒ 10, maar houd er ook rekening mee dat de economische verhoudingen in sommige opzichten in Zuid-Afrika anders liggen dan in Nederland.

Zoals we reeds meermalen hebben gezien is het onderwijs tweetalig, met Afrikaans of Engels als voertaal, maar beide worden als leervak onderwezen, moeten trouwens onderwezen worden.

Op alle scholen wordt Godsdienstonderwijs als verplicht leervak gegeven, maar zoals het officieel heet : niet aan enge vorm gebonden; Dus zal dat in verschillende scholen nogal wat uiteenlopen, al naar de man of de vrouw voor de klas er over denkt.

Hier herinner ik nog even aan de invloed die de plaatselijke schoolcomité's kunnen uitoefenen op de benoeming van het personeel.

De gegevens voor dit artikeltje dank ik aan de op mijn verzoek welwillend verstrekte inlichtingen door de , , Ambassade van die Unie van Suid-Afrika". Ik ben daarvoor zeer erkentelijk.

En ik kan niet nalaten één der slotzinnen van deze inlichtingen, getuigende van nationale trots, voor u over te schrijven.

Het grote voordeel van het onderwijs in Zuid-Afrika is, dat de gemiddeld begaafde leerling onderwijs krijgt tot standaard VIII en daardoor nog slechts 2 jaar nodig heeft om standaard X en daarmee de toegang tot de universitaire studie te verkrijgen, een voorrecht in Nederland slechts voorbehouden aan de leerlingen van H.B.S., Gymnasium of Lyceum.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen