De nieuwe weg

Vervolgveibaal

door J. W. OOMS

Toen stond er een man op. Het was geen bezitter van grond, 't was een daggelder. Freek Boelhouwer had de hele avond aandachtig zitten luisteren en geen woord gezegd, zelfs niet tegen de man die naast hem zat. Nu stond hij daar in de volle zaal in een mist van tabaksrook en hij vroeg een beetje schuchter het woord.

Voorzitter Aanen klopte met de hamer, het rumoer ebde weg.

, , Boelhouwer vraagt aandacht, " zei hij — en er was eensklaps een norse klank in de stem van Aanen. Er lag in de hele Waard geen meter grond, die Boelhouwer zijn eigendom kon noemen. De aanleg van de nieuwe verkeersweg betekende voor de daggelder dus geen schade, hij was er immers niet persoonlijk bij betrokken. Waarom moest zo iemand dan het woord vragen ?

De daggelder begon te spreken. In het begin stotterde hij een beetje, hij was er de man niet naar om in een volle zaal zijn woord te doen ; hij kon beter met een greep of een baggerbeugel overweg, dan met zijn tong.

, , Ik heb de hele avond klachten gehoord over de weg, die aangelegd wordt, " begon hij. , , Ik versta dat goed. Vooral voor boeren, die er weiland door verliezen, is het een bittere pil. Ik verlies er niks door ; iedereen weet, dat ik het nooit tot landeigenaar gebracht heb."

, , En daarom had een ander beter het "Woord kunnen vragen, " zei iemand met een geprikkelde stem. , , Ik raak er drie bunder door kwijt en volgend jaar zal ik drie koeien minder op stal kunnen hebben, want iedereen weet dat voor elk koebeest een bunder land nodig is. Dat is een oude wijsheid, die mijn vader me al voorgehouden heeft."

, , Ik heb geen land en ik heb dus ook geen nadeel van de nieuwe verkeersweg, " vervolgde Boelhouwer. , , Toch ben ik niet in mijn nopjes over die weg, waar de laatste maanden al zoveel geharrewar over geweest is. En waarom zint die weg mij niet ? Omdat onze streek er om zo te zeggen een ander gezicht door zal krijgen op de duur. Er gaat iets moois verloren. De rust in ons polderland zal verjaagd worden door het gejakker van het snelverkeer. En misschien.... en daar ben ik benauwd voor, mensen. ... misschien zullen wijzelf ook anders worden. En onze kinderen dito. Ik weet niet precies, hoe ik het duidelijk zeggen moet, voorzitter. Maar ik bedoel er mee, dat de géést in ons dorp er weleens anders door kon worden. En alle verandering is geen verbetering."

, , Dat is het, wat ik er ook van zie komen, " beaamde Bart Kooijman luid. , , Er zal onder het opgroeiende geslacht een andere geest komen. Ik noem dat verwereldlijking. Ze roepen wel, dat die nieuwe weg voor onze Waard een vooruitgang betekenen zal, maar het kon wel eens een grote achteruitgang worden."

, , Ik ben nog niet uitgesproken, voorzitter, " zei de daggelder kalm. Het spreken in deze volle zaal, met alle ogen op hem gericht, ging hem veel beter af dan hij verwacht had. „Dat zijn dus de gevaren en de nadelen waar ik bang voor ben als die nieuwe weg er eenmaal zijn zal en onze streek een ander gezicht zal krijgen. Maar ik heb nog wat anders "

, , Ga je gang, " zei de voorzitter, die vond dat de daggelder het toch wel goed zei. En bovendien bleek nu, dat ook Freek Boelhouwer tegen die verkeersweg was. , , Ga je gang, wij denken er krek over als jij."

, , Nee, toch niet, " zei de daggelder. „Want ik heb nog iets anders. Daar heb ik jammer genoeg vanavond niets over gehoord. Vanavond niet, in de afgelopen maanden evenmin. En dat spijt me oprecht."

, , En wat mag dat dan wel zijn. Boel­houwer ? " , , Dat ga ik nu zeggen, voorzitter. Het is, dat niet alleen onze streek en ons dorp, maar ons hele land langzamerhand een ander gezicht gaat krijgen. Hebben wij er weleens ooit diep over nagedacht, dat het hier in Nederland een volle boel wordt ? Er komen hoe langer hoe meer mensen. Bevolkingsgroei noemen ze dat. Het is gelukkig, dat de bevolking toeneemt, 't Is een goed verschijnsel, maar we moeten niet vergeten, dat al die mensen moeten eten en werken."

„Dat spreekt vanzelf, " zei iemand uit de vergadering. , , Die niet werkt zal ook niet eten."

„Ik wil er maar mee zeggen, " zo ging de daggelder verder, , , dat de mannen die het land besturen, daar rekening mee moeten houden. Hoe meer mensen, hoe meer gelegenheid er moet zijn om te kunnen werken. Het één zit aan het ander vast. Omdat er meer mensen komen en er dus meer gelegenheid moet zijn om te werken en je kostje te verdienen, komen er ook meer fabrieken. Of we dat vervelend vinden of niet, doet er weinig toe. Er komen meer fabrieken ; en die móeten er wel komen, omdat er anders werkloosheid zou ontstaan. En dat zou een ramp zijn. Want handen, die niets kunnen beginnen om het dagelijks brood te verdienen, zijn allerongelukkigste handen, als je 't mij vraagt."

No. 22

(Wordt vervolgd).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen