RONDOM DE VERKIEZING DER OUDERLINGEN

Door wie en op welke wijze behoren de ouderlingen verkozen te worden ? Dit zijn vragen, waarover de theologen het tot op heden niet eens zijn. Nu zegt dit nog niet veel, want heel vaak zijn theologen het niet eens, maar in dit geval zijn ook die theologen, die zich met Calvijn verwant voelen, het onderling oneens.

Laten we eerst de gegevens der Schrift bezien. De belangrijkste tekst is Hand. 14 vs. 23 : En als zij hun in elke gemeente met opsteken der handen ouderlingen verkoren hadden, gebeden hebbende met vasten, bevalen zij ze de Heere, in welken zij geloofd hadden. Dit is de Statenvertaling. De, nieuwe vertaling zegt : En nadat zij in elke gemeente ouderlingen hadden aangewezen, droegen zij hen onder bidden en vasten de Heere op, in wien zij geloofd hadden.

Het gaat hier over het verkiezen der ouderlingen. De ene groep uitleggers zegt nu : ze zijn aangewezen door de apostelen zelf, als er handen opgestoken zijn, dan hebben de apostelen dit gedaan. In nieuwere vertalingen wordt dit opsteken der handen ook weggelaten. Zo ook prof. De Zwaan : En na in iedere gemeente oudsten te hebben aangewezen.

Evenzo in de nieuwe vertaling. Wacht eens even, zegt de andere groep uitleggers, het gaat er om, hoe heeft dat aanwijzen plaats gevonden. Barde zegt in zijn commentaar: met opsteken der handen, d.w.z. „met opgestoken handen", door een stemming van 't volk, zoals bij de verkiezing der dia­kenen. Het Griekse deelwoord schijnt bij de eerste oogopslag te zien op Paulus en op Barnabas, en Hackett is dan ook van mening, dat zij alleen het werk der verkiezing doen. Maar Reuss merkt terecht op, dat „het Griekse werkwoord, gebruikt om de verkiezing aan te wijzen, zelfs volgens zijn afleiding en overeenstemming met de staatkundige gebruiken van die tijd, inhoudt de gedachte van een volksstemming".

Het staat wel vast, dat de verkiezing der diakenen door middel van een stemming heeft plaats gevonden. In Hand. 6 VS. 5 lezen we : En dit voorstel vond bijval bij de gehele menigte, en zij kozen Stephanus, een man vol van geloof en Heilige Geest, Philippus, Prochorus, Nicanor, Timon, Parmenas en Nicolaus, een Jodengenoot uit Antiochië ; dezen stelden zij aan de apostelen voor, die, na gebeden te hebben, hun de handen oplegden. Hieruit wil de tweede groep uitleggers mede doen volgen, dat de ouderlingen op overeenkomstige wijze verkozen zouden zijn.

Hoe heeft men dit nu in de tijd der hervorming verstaan? In Schotland moet de benoeming plaats vinden door algemene en vrije verkiezing, terwijl de namen in het openbaar moeten worden voorgelezen met het oog op mogelijke bezwaren tegen leven of leer.

In de vluchtelingengemeente te Londen werd een kerkeordening opgesteld door Johannes a Lasco in 1555. Als er verkiezing van ouderlingen nodig was, moest eerst een algemene vast- en biddag worden uitgeschreven. In de week hieropvolgend dienden de gemeentele­den bij de kerkeraad de namen in van degenen, die ze gekozen wensten. Wie de meeste malen genoemd waren, werden daarop in de vergadering van de kerkeraad besproken. Na rijp beraad of tegen hen ook bezwaren bestonden, maakte de stemming van de kerkeraad uit, wie gekozen werden verklaard. De benoemden werden vervolgens in de vergadering geroepen en van hun verkiezing in kennis gesteld. Tenzij ze een wettige verontschuldiging konden inbrengen, werden de volgende Zondag hun namen aan de gemeente voorgesteld ter goedkeuring.

De Dordtse Kerkorde zegt in art. 22 : De ouderlingen zullen door het oordeel des kerkeraads en der diakenen verkozen worden, zodat het, naar de gelegenheid van iedere kerk, vrij zal zijn zoveel ouderlingen als er van node zijn, der gemeente voor te stellen, om, van haar (ten ware er enig beletsel voorkwam) geapprobeerd en goedgekeurd zijnde, met openbare gebeden en stipulatiën bevestigd te worden ; of een dubbeltal, om het halve deel door de gemeente te laten verkiezen, en op dezelfde wijze in de dienst te bevestigen volgens het daarvoor bestaande formulier. De nieuwe kerkorde heeft de hier genoemde drie mogelijkheden gesteld : Vrije verkiezing door de lidmaten; Verkiezing uit dubbeltallen door de kerkeraad gesteld, en verkiezing uitsluitend door de kerkeraad. In alle drie gevallen kunnen de leden der gemeente personen voordragen.

Na de verkiezing der ouderlingen, dienen zij in een openbare godsdienstoefening in hun ambt bevestigd te worden. Dit geschiedt in onze kerken met een formulier, dat achter in de kerkboeken te vinden is.

Een vraag, die gesteld kan worden is, of dit niet met oplegging der handen zou moeten geschieden. In de Londense vluchtelingengemeente geschiedde dit wel met oplegging der handen. Op het Convent van Wezel werd dit in de vrijheid der kerken gelaten. In de Nederlandse kerken is dit geen gewoonte geworden. Er zijn echter verschillende theologen, die dit afkeuren. Koelman beroept zich daartoe op Tim. 5 vs. 22 : En legt niemand haastelijk de handen op, en op Calvijn, die zegt : Alhoewel er niet is enig zeker gebod van de oplegging der handen ; omdat wij nochtans zien, dat het in gedurig gebruik is geweest bij de apostelen, zo moet ons die zo nauwkeurige onderhouding derzelve mannen, in de plaats van een bevel zijn ; en waarlijk het is nuttig, dat door zulk een teken aan de ene zijde de waardigheid der bediening het volk aangeprezen wordt, en aan de andere zijde, dat degene die bevestigd wordt, daardoor vermaand wordt, dat hij nu zijn eigen zelfs niet en is, maar dat hij Gode en zijn kerk ten dienst is overgegeven ; daarenboven zal het geen ijdel teken zijn, indien het hersteld zij tot zijn rechte oorsprong ; want indien de Geest Gods in Zijn kerk niets te vergeefs instelt, zo zullen wij gevoelen, dat deze ceremonie, omdat zij van Hem voortgekomen is, niet onnut is, zo zij maar niet tot een bijgelovig gebruik gekeerd wordt.

Zanchius zeide, dat in vele plaatsen de oplegging der handen samen met andere ceremoniën is uitgeworpen, heb ik nooit goedgekeurd, en kan het nietgoedkeuren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen