HET FRANSE PROTESTANTISME

Ds. van Galen schrijft in de Kerkbode voor de Hervormde gemeenten in de Alblasserwaard over

HET FRANSE PROTESTANTISME 

Wij ontlenen aan het nummer van 29 Augustus j.l. het volgende :

Hugenoten.
Omstreeks 1560 begint men de Franse protestanten te noemen met deze beroemd geworden naam : de Hugenoten. Voordien sprak men van evangelischen, ook wel van bijbelsen. Of: die van de religie. Soms : Lutheranen, ook al waren zij dat niet in de exacte zin. Maar dan die naam, waarvan men de herkomst nog niet goed weet. Er zijn verschillende pogingen tot verklaring. Tegenwoordig hangt men veel die verklaring aan, die het woord in verband brengt met , , eidgenossen", in Zwitserland de verbondenen. Oorspronkelijk zal het wel, evenals bij ons het woord „geuzen", als scheldwoord bedoeld zijn.

Maar als we zover zijn, dan zitten er al twee noties bij. 1e. Is dan verondersteld de grote invloed van Calvijn op de hervormingsgezinden in Frankrijk. Vanuit Geneve, waarheen hij gevlucht was uit Frankrijk, en waar hij onder bedreiging van vervloeking van Farel aan de hervorming van de kerk van Geneve krachtig meewerkte, had hij voortdurend contact met zijn geboorteland. Het portret van Calvijn is in de loop der geschiedenis knap vertekend. Niet alleen door toedoen van zijn tegenstanders. Maar er zijn ook vandaag nog talrijke „Calvinisten", voor wie Luther vertrouwder is dan Calvijn. Er zit ook wel meer romantiek om Luther, van weerskanten is daarvoor gezorgd. Maar Calvijn zou dan geweest zijn die koude, bijna harteloze doorzetter van zijn ideeen en plannen. Het is de verdienste van een andere grote Fransman, Emil Doumergue (1844—1937) geweest, die door middel van zijn werk : Johannes Calvijn, de imensen en de zaken van zijn tijd, ons Calvijn toch wel anders heeft leren kennen. Van nature was Calvijn integendeel schuchter en verlegen, wiens begeerte alleen maar was om te studeren. Zoals Calvijn dat trouwens zelf ook schrijft in de voorrede van zijn commentaar op de Psalmen. Tussen haakjes, daarin komt ook voor het éne zinnetje, waarin Calvijn over zijn bekering spreekt. Hij zegt van zichzelf, dat hij het bijgeloof van het pausdom zeer aanhing, zodat het niet gemakkelijk was hem uit het diepe moeras te trekken. Daarom schrijft hij , , heeft God mij, , omdat mijn geest al, trots mijn jeugdige leeftijd, zeer verhard was, door een plotselinge bekering mijn hart gedwongen tot gehoorzaamheid. In 1536 schrijft hij, op 27-jarige leeftijd dan zijn , , Institutie", een uiteenzetting van de christelijke leer. Aanleiding is zijn begeerte om de hervormden te zuiveren van beschuldiging van ketterse en oproerige gevoelens. In 1542 komt er van dit boek, dat tijdens het leven van Calvijn verschillende herdrukken beleefde een vertaling in het Frans. Behalve door deze en vele andere geschriften, ontvangen de Franse protestanten ook steun door vele in Geneve onderwezen predikanten.

In de tweede plaats denken we bij de naam Hugenoten aan het feit, dat de hervormingsgezinden een rol gaan spelen in het staatkundige leven. Zij beginnen steun te krijgen niet alleen van landelijke edelen, maar aanstonds ook van de hogere adel. (De prins van Condé en de Coligny). Tegelijk brengt hun dit in allerlei politieke verwikkelingen, van 1562-'98 in een door verschillende wapenstilstanden onderbroken burgeroorlog. I

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen