BRIEF AAN MIJN VRIEND TE MEERSTAD

ZUIDSTAD, 21 September 1953.

Beste Jan,

De vacanties zijn alweer enige tijd voorbij en we zijn allen weer aan het werk getogen. Toch wil ik de gelegenheid te baat nemen om je enige vacantie-ervaringen te schrijven. Zuidstad heeft feest gevierd vanwege, zijn veeljarig bestaan als stad. Nu zijn de feestvieringen hier altijd een moeilijke zaak voor ons soort van mensen, omdat met principiële bezwaren onzerzijds niet of onvoldoende wordt rekening gehouden. Merkwaardig voor de situatie alhier is wel het feit, dat in de commissie, die deze feesten hadden te regelen, die totaal ongeveer 80 personen telde, net één protestant zat. Ik wil in het midden laten of dit opzet of toeval is, maar een eigenaardige indruk maakt het wel. Nu moet ik er onmiddellijk bijvoegen, dat deze protestant wel heel wat bezwaarlijks heeft kunnen keren, maar er bleef toch nog wel een en ander te wensen over, wat de Zondagsrust betrof.

In het kader van deze feesten vond op een Zaterdagmorgen, op Maria Hemelvaart, een feestdag, die onder de R. Kath. streng gevierd wordt, voor de jeugd een openlucht H. Mis plaats. Dit zal je, gezien mijn vorige brieven, wel niet al te zeer verbazen. Zoals je weet, is dit in strijd met de grondwet. Art. 171 luidt als volgt: Alle openbare godsdienstoefening binnen gebouwen en besloten plaatsen wordt toegelaten, behoudens de nodige maatregelen ter verzekering der openbare orde en rust. Onder dezelfde bepaling blijft de openbare godsdienstoefening buiten de gebouwen en besloten plaatsen geoorloofd, waar zij thans naar de wetten en reglementen is toegelaten.

De laatste zinsnede betekent, dat de R.K. processies alleen daar geoorloofd zijn, waar dit in 1848 het geval was. Dit is in Zuidstad niet het geval. Dus zijn hier ook de Mis in de openlucht verboden. Voor wie nog mocht menen, dat dit er niet duidelijk staat, wil ik nog wijzen op art. 9 van de Wet op de kerkgenootschappen, waar staat: Hij, die aan deze wet niet voldoet, hare voorschriften overtreedt, of elders dan art. 171 der Grondwet toelaat, de openbare godsdienst uitoefent, wordt verklaard , , in strijd met de wet te hebben gehandeld". Gezien voorts de bepaling, dat de bedienaren van de godsdienst hun ambtsgewaden niet 'buiten de kerkgebouwen mogen dragen, is het overduidelijk dat deze godsdienstoefening voor de jeugd in strijd was met de wet.

Maar niet alleen deze, want je moet weten, dat er een uur later evenzo een publieke godsdienstoefening werd gehouden op een plein alhier, vanwege een tweetal Hervormde Kerkeraden. Deze godsdienstoefening was evenzeer in strijd met de wet, want gelijke monniken, gelijke kappen, niet waar? Dat van R.K. zijde men dit wel gaarne ziet, is te begrijpen, want als de protestant dit doet, waarom dan de R.K. niet? Maar dat deze Hervormde kerkeraden zo weinig begrip voor de situatie hebben, dat zij hierin trappen en het paadje voor de R.K. Kerk schoonvegen, is wel zeer bedroevend. Ik wil dan ook niet onvermeld laten dat er althans een Hervormde kerkeraad was, die toonde beter inzicht te bezitten door te weigeren zich voor dit R.K. karretje te laten spannen. Dat deze laatste een bondskerkeraad is, en de andere meer tot de midden-orthodoxie neigen of behoren, acht ik meer dan een toevalligheid.

Ik had het er zo juist al over, dat de opvattingen omtrent de Zondagsrust ook onder de R.K. nogal vrij zijn, naar onze begrippen. Zo is het al weer enige jaren geleden, dat hier een grote actie werd gevoerd ten bate van de R.K. missie. In het kader hiervan werd er op Zondagmiddag een voetbalwedstrijd georganiseerd waarvan de opbrengst voor de missie zou zijn. Nu geef ik je te raden, wie de aftrap verrichtte voor deze wedstrijd. Niet minder dan de bisschop van ons ressort kwam dit in hoogst eigen persoon doen !

Een ander voorbeeld van deze, vrijheid zagen we enige tijd geleden. Hier werd een grote tentoonsteling gehouden, die ook des Zondags geopend was. Daarop was ook een modelfabriek ingericht, waarin gedurende enige uren per dag gewerkt werd. En dat niet alleen in de week, maar ook op Zondag. Ik zou zo zeggen, deze arbeid is niet noodzakelijk en dus op Zondag niet geoorloofd. De R.K. Kerk denkt er anders over. In het plaatselijk blad vond ik de volgende mededeling en ik geloof, dat je het wel aardig zult vinden, deze te lezen. Een der pastoors van Zuidstad had van de bisschop het volgende schrijven ontvangen :

Ingevolge Uw verzoek bij schrijven dd. 3 dezer, dispenseren wij bij deze krachtens de ons in canon 1245 C.I.C. toegekende bevoegdheid

1. De artbeiders in de fabriek op het tentoonstellingsterrein op de Zondagen 23 en 30 Aug. a.s. in het verbod van slafelijke arbeid ;

2. Alle personen, die op 21 en/of 28 Augustus a. s. verblijven op het grondgebied van de parochies — dan volgen de namen — in 't onderhouden van de Onthoudingswet, die voor deze resp. Vrijdagen geldt.

Wij verzoeken U beleefd hiervan mededeling te willen doen aan de andere Heren Pastoors te Zuidstad en hen te verzoeken deze dispensatie van de preekstoel te willen afkondigen.

Dit schrijven was door de bisschop ondertekend.

We zien hieruit weer duidelijk de vrijheid van opvattingen in R.K. kring en de wijze waarop men zich gemakkelijk aan alle situaties weet aan te passen. Het behoeft dan ook niet te verwonderen, dat ook de Protestanten de invloed hiervan ondergaan. Het is in een dergelijke omgeving dubbel moeilijk om een principiële houding aan te nemen en daarin te volharden.

Wel is de vraag bij mij gerezen of hier geen taak zou liggen voor de Protestants-christelijke leden der Staten-Generaal. Het komt me toch voor, dat de herhaalde overtreding van het processieverbod toch niet getolereerd moest worden. De komende begrotingsdebatten geven m.i. hier alle gelegenheid voor.

Laat ik het voor ditmaal er bij laten. M'n brief zou anders wat lang worden.

Met de hartelijke groeten van huis tot huis.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen