ONDERWIJS

KLACHTEN

Neen, niet alle mensen van het Onderwijs (en ik bedoel nu speciaal het Lager Onderwijs) zijn tevreden met de Onderwijstoestanden van heden. Laten we de Pacificatie nog maar buiten beschouwing laten, al botert het ook op dat terrein niet altijd en overal. Er zijn andere feiten.

Daar is dè zaak van het Kleuteronderwijs. Nog steeds wachten we op de rijksregeling, wat stichting en onderhoud dezer scholen betreft, en ook wat de gelijkstelling aangaat.

Wie geeft de oplossing van het probleem der jeugd van 12—15 jaar. Het. V.G.L.O. en het Nijverheidsonderwijs zijn 't niet eens. Het V.G.L.O. pleit voor afzonderlijke scholen voor 't 7de en 8ste leerjaar, het N.O. wil aan z'n technische lagere scholen een voorbereidende klas verbinden en doet dat ook reeds hier en daar.

Nu ontspint zich een polemiek tussen deze scholen en wie heeft 't bij 't rechte eind ?

En verder, zal het U.L.O. toch het loodje moeten leggen tegenover het A.V.O. of zal het U.L.O. toch zijn positie niet kunnen handhaven, omdat het aantal leerkrachten dat voldoende U.L.O.-bevoegd is steeds achteruitloopt?

Aan wie de schuld ?

„Aan de regering", wordt er gezegd, want deze stimuleert de studie voor wiskunde, talen, boekhouden enz. zo weinig, dat bij het L.O. voor deze bij­ acte reeds jaren geen enkele beloning meer wordt toegekend.

, , Aan de leerkrachten ook" zeggen anderen, want er is geen lust meer om verder te studeren. De privaatlessen en cursussen woorden door een steeds kleiner aantal leerkrachten gevolgd. Zo moet de zaak wel doodlopen.

Ik kan 't me voorstellen, dat dit vooral de leidende figuren bij het U. L. O. met zorg vervult, 't Is trouwens met de bezoldiging der bijacten altijd vreemd gegaan.

Ik herinner me, dat ik voor m'n taalacten respectievelijk per stuk jaarlijks ontving : eerst ƒ 50.—, toen ƒ 250.— en toen weer ƒ 50.— en daarna niets meer.

Maar dan eindelijk de klap op de vuurpijl : De algemene, de grote klacht.

U hebt natuurlijk de krant gelezen. Ik heb daarbij het oog op de grote vergadering, die 28 Nov. j.l. in Utrecht is gehouden. Je zou dit een demonstratie kunnen noemen, een demonstratie van 8000 mensen die bij het Onderwijs zijn betrokken, vooral dan bij het Openbaar Onderwijs.

't Was een vergadering, uitgaande van de Ned. Ouderraad, de Ned. Onderwijzersvereniging en de Vereniging , , Volksonderwijs", organisaties bij het Openbaar Onderwijs. Deze 8000 aanwezigen waren onderwijzers en ouders, autoriteiten en vertegenwoordigers, o.a. ook van de beide Chr. Onderwijzersorganisaties.

Er kwamen heel wat grieven naar voren.

Laat me er een paar noemen.

De beschikbare schoolruimte is te klein. Hoewel de organisaties er de opvolgende regeringen tijdig en herhaaldelijk op hebben gewezen, dat het toenemend aantal leerlingen meer scholen eiste, heeft men nagelaten voldoende maatregelen te treffen. Tegelijk met de huizen in de nieuwe stadswijken hadden scholen gebouwd moeten worden.

Het aantal onderwijzers is te klein.

Het aantal leerlingen per klasse is te groot.

Duizenden klassen, zo zei men, zitten volgepropt met een onverantwoordelijk groot aantal kinderen. Van elke 10 Nederlandse schoolkinderen zitten er 7 in een klas, die te groot is. , , Een kinderpakhuis".

In de toekomst wordt dit nog erger. Het aantal leerlingen neemt toe. De scholenbouw gaat uiterst traag en van een voldoende opkomende reserve aan jong personeel is geen sprake. Men sprak er van, dat de helft van alle leerkrachten boven de 40 jaar is en bij het Openbaar Onderwijs is dit zelfs 55 %. Men bedoelde daarmee aan te geven, dat er over enkele jaren in de verste verte geen onderwijzers meer zullen zijn om de oudere te vervangen. „Er is geen beschaafd land, waar het aantal onderwijzers zóveel te gering is".

, , Waar blijft de wet op het kleuteronderwijs? " werd er gevraagd.

Wanneer komen er gymnastieklokalen?

Wanneer komt de tijd dat oude scholen worden opgeruimd en door nieuwe vervangen?

De regering moet meer geld beschikbaar stellen voor het onderwijs. In 1930 werd nog 27% van de Ned. Staatsbegroting bestemd voor onderwijsdoeleinden. In 1954 zal dit slechts 9 % zijn.

Ik geloof, dat ik hier een kleine opmerking moet maken en wel, dat de 9 % van 1954 vermoedelijk toch heel wat hoger zal zijn dan de 27 % van 1930. Cijfers, in percenten uitgedrukt, zeggen nu eenmaal niet alles.

De conclusies waren lang niet mis.

Bij het onderwijs dreigt een chaos te ontstaan, zoals het onderwijs sinds 1920 niet heeft gekend.

De voortdurende stijging van het aantal leerlingen zal het onderwijs in de komende jaren in nog slechter omstandigheden brengen, waardoor de chaos nog groter wordt.

Het Nederlands Onderwijs heeft eenmaal aan de spits gestaan, maar we zijn thans op een diepte, die een gehele generatie zal ontredderen.

Daarom moeten er onmiddellijk maatregelen genomen worden.

De grote klassen vormen een vloek voor het onderwijs.

De mening van minister Cals, dat er in 1958 weer een overcompleet aan onderwijzers zal zijn, werd een fabeltje genoemd, de aanvoer van leerkrachten is immers totaal onvoldoende.

Men ziet, dat de vergadering de huidige toestand van het onderwijs niet rooskleurig vond. En in de toekomst dreigt 't chaotisch te worden.

Of men op deze wijze de zaak moet behandelen en op deze manier zich moet uiten, zullen we even in 't midden laten.

Een feit is, dat inderdaad over 't algemeen de klassen te groot zijn. En als deze klassen dan nog een combinatie vormen, is 't al heel moeilijk.

Het klasse-gemiddelde verlagen zou echter het tekort aan leerkrachten nog groter maken, welk tekort niet zo maar in een handomdraai valt weg te werken. Voor dit alles is tijd nodig en... . veel geld.

Maar ook schoolruimte. En waar haalt men die in zeer kort bestek vandaan. Dat 't zeker in de toekomst daarheen moet, liefst in de nabije toekomst, geloof ik ook.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen