ONDERWIJS

Allerlei vragen.

Toen de financiële gelijkstelling tussen het Openbaar en Bijzonder L.O. was verkregen, mocht men minstens verwachten dat de bestaansstrijd van het Christelijk Onderwijs naar buiten hiermee afgelopen was. Nu, na verloop van meer dan 30 jaren, kan dit in het algemeen ook wel worden erkend. Enkele recente gevallen, zoals in Friesland en Overijsel, hebben wel wat lang om een uiteindelijke oplossing moeten vechten, maar deze oplossing is toch gekomen en met de wet in de hand, is er recht gedaan.

Nu blijft nog over, dat bij andere takken van onderwijs deze gelijkstelling nog niet of nog niet geheel is verkregen. Denk maar aan het Voorbereidend Hoger en het Middelbaar Onderwijs en aan het Technisch- en Landbouwonderwijs. En ook aan het Kleuteronderwijs.

Hier zijn soms, plaatselijk vooral, grote moeilijkheden van financiële en van principiële, of van kerkelijke aard. Het is bovendien bekend genoeg, dat ook bij het L.O. (waaronder ook het U.L.O.), de kerkelijke verhoudingen dikwijls een grote rol spelen.

De principiële voorstanders van het Christelijk Onderwijs hebben elkaar op vele plaatsen gevonden en werken samen op een gemeenschappelijke basis. Dit is echter lang niet overal het geval. Het komt zelfs voor, dat scholen, die in één plaatselijke scholenbond zijn verenigd, maar elk onder een zelfstandig bestuur werken, toch nog leerlingen van elkander afsnoepen. Argumenten heeft men altijd wel bij de hand.

Mag ik een tipje van de sluier oplichten? Ik zal dit doen zonder namen en plaatsen te noemen.

In de gemeente A bestaan een paar Hervormde Scholen op Geref. grondslag. Verschillende ouders krijgen in de loop van de tijd ambtelijk huisbezoek van de kerkeraad der gemeente waartoe ze behoren. Een paar Hervormde ouderlingen achten zich verplicht er de ouders op te wijzen, dat deze scholen toch eigenlijk niet Hervormd, maar Gereformeerd zijn en dus horen hun Hervormde kinderen daar niet thuis, maar op een andere Hervormde School.

En dat, terwijl zowel bestuur als personeel der genoemde scholen allen lidmaten zijn der Hervormde Kerk en trouwe bezoekers der godsdienstoefeningen.

Maar er gaan ook andere leerlingen, die tot een andere kerkelijke gezindte behoren. Ook daar komen ouderlingen op bezoek. Zijn deze content? O neen. We zijn — zo zeggen ze — over uw gezin zeer tevreden, maar de school — neen, dat deugt niet. Ze noemen zich wel als staande op Geref. grondslag, maar kijk goed uit, ze zijn Hervormd. Je weet, wat de Hervormde Kerk is, dus horen je kinderen daar niet thuis !

In een zich uitbreidend gedeelte van de gemeente B moet een nieuwe school komen, een Christelijke School. Goed, maar waar zal men zich bij aansluiten? Sommigen zijn voor C.V.O., anderen, met het oog op het gemengde karakter der schoolbevolking, voor C. N. S. De meerderheid is voor C.V.O. en daarmee is de zaak beslist? Of zal dit een bron worden voor nieuwe moeilijkheden en misschien scheuring?

In gemeente C en omgeving wordt dringend de behoefte gevoeld aan een school voor B.L.O. De Hervormde kerkeraad (rechtzinnig) neemt het initiatief tot deze zaak en opent besprekingen. De kerkeraad — misschien dat hij in deze school ook een stuk diaconaal werk ziet — wil de school doen uitgaan van de kerk. De Christelijke Scholen uit deze streek achten het beter dat ze uitgaat van de gezamenlijke schoolbesturen. Deze kwestie is nu in bespreking. Zover ik weet, is, terwijl ik dit schrijf, de definitieve beslissing nog niet genomen.

In een andere gemeente, D, is een Hervormde Lagere School en een Herv. Kleuterschool. De Lagere School kan zich, dank zij de gelijkstelling, financieel wel redden, maar de Kleuterschool is noodlijdend. Er gaan stemmen op van ambtsdragers, die een oplossing gevonden hebben. Breng de scholen onder de kerk, dan is de kerkvoogdij de financier en aangezien deze er goed bijzit, levert de Kleuterschool dan geen moeilijkheden meer op. Is dit mogelijk?

In gemeente E tobt de Hervormde kerkeraad er over, dat Hervormde kinderen naar een theosofische school gaan. Wat moet hij daaraan doen? Of moet hij er niets aan doen? Hij kan dit toch eigenlijk niet zo maar zonder meer laten gaan, maar zal toch zeker met de ouders moeten spreken.

In gemeente F weet de kerkeraad niet, wat er gedaan moet worden ten opzichte van de Kleuterschool.

In gemeente G heeft de kerkeraad zijn houding nog niet kunnen bepalen tegenover de Openbare en de Christelijke School binnen zijn ressort.

In gemeente H, een vrij grote Protestantse kring, temidden van een overwegend Roomse omgeving, ziet men de noodzaak in van een Kweekschool voor onderwijzers. Wie zal die oprichten? Zal die uitgaan van het , , Nut" of van de Prot, Christelijke Scholen ter plaatse en in de omgeving ? Waarbij ernstig de vraag naar voren komt of dit zal worden een niet-Roomse Kweekschool of één van positief Prot. Christelijk karakter. Als de anderen niet meedoen, zal het „Nut" de zaak wel alleen aanpakken en dan is daarmee ook het karakter der school waarschijnlijk wel bepaald.

't Is niet m'n bedoeling om zo door te gaan en het gehele alphabet vol te maken. Ik wilde alleen maar iets laten zien van de moeilijkheden die er zijn of die men zichzelf maakt, 't Is toch m.i. niet nodig, dat alle kerkelijke geschillen automatisch ook voor de scholen gelden.

Sinds de Hervormde Kerk haar nieuwe Kerkorde heeft gekregen, waarin ook een onderwijsclausule voorkomt, gaan meerdere kerkeraden zich voor de school interesseren. Dat is op zichzelf te prijzen, alleen moge hun hierbij wijsheid en voorzichtigheid worden toegewenst. Er is hier een geschiedenis van 100 jaren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen