ONDERWIJS

Een van de belangrijkste klachten op het gebied van het Lager Onderwijs is, dat er te weinig personeel beschikbaar is. Nader gespecificeerd is er dan bij het Bijzonder Onderwijs het grote gebrek aan Hervormde leerkrachten.

Enkele jaren geleden stond de zaak er heel anders voor. Toen was er een overcompleet aan onderwijzers en onderwijzeressen, van wie velen voor een geringe vergoeding als kwekeling met acte in de school gingen werken. Al is het waar, dat langs deze weg er langzamerhand een aantal onderwijzers of onderwijzeressen werken tegen normale vergoeding, evenzeer is het een feit, dat deze gang van zaken de jonge mensen niet erg aanlokte om het onderwijs als hun toekomstige loopbaan te kiezen. Integendeel, verscheidene verlieten de school en kwamen op 't kantoor. Sommigen kwamen niet eens in school, maar met hun onderwijsbevoegdheid in de zak gingen ze regelrecht in een andere werkkring.

Dit alles is voor de school van thans funest geworden. Immers het volksleven gaat door. En vooral sinds het geboortecijfer direct na de oorlog gedurende een paar jaar sterk de hoogte in ging, begon er prompt na 6 jaar personeel-te-kort te komen.

Nu is Leiden in last en van alle kanten worden alarmkreten geslaakt, waarbij vooral ook de te grote klassen het moesten ontgelden. De Volksvertegenwoordiging is er zich mee gaan bemoeien. Een grote protestvergadering werd in Amsterdam belegd. En Z.Exc.. de Minister van Onderwijs zag zich de qualificatie toegevoegd van , , de zwijgende sfinx" in Den Haag.

Meer echter dan aan zulke beweringen, heeft men aan reële voorstellen tot wegneming van het tekort, tot aanvulling van het corps van leerkrachten.

Het kan niet ontkend worden, dat de salariëring is verbeterd ; nu nog te spreken van , , een hongerloon", zoals ik dezer dagen hoorde, gaat toch veel te ver, al zal er wel altijd wat te wensen overblijven. Laat me zo een paar voorbeel­ den noemen, zoals het met 1 Januari '54 is geworden.

Onderw. zonder hoofdacte O dienstjaren, 21 jaar, p. mnd. ƒ 267.50 5 dienstjaren, p. nmd. - 317.50 10 dienstjaren, p. mnd. - 380.— 20 'dienstjaren, p. mnd. - 442.50

Onderw. met hoofdacte P dienstjaren, 21 jaar p. mnd. ƒ 305; , — 5 dienstjaren, p, mnd. - 355.— 10 dienstjaren, p. rond. - 430.— 20 dienstjaren, p. nmd. - 517.

Hoofd kleine school met 5 dienstjaren p. mnd. ƒ 417.50 10 dienstjaren, p. mnd. - 492.50 20 dienstjaren, p. mnd. - 582.—

Hoofd grote school (7 leerkr.) 5 dienstjaren, p. mnd. ƒ 442.50 10 dienstjaren, p. mnd. - 517.50 20 dienstjaren, p. mnd. - 608.—

Dat geldt alléén voor de 1ste klas gemeenten. In de 2de en 3de klas gemeenten is dit 3—6 pct. lager.

De kindertoelage is 3 pct. van het salaris per jaar, met een minimum van ƒ 15.75 per maand en een maximum van ƒ 24.26 per maand per kind.

Maar nu de opleiding.

Men weet, hoe het vroeger ging. Over het hele land was een net van normaallessen verspreid. Uit alle delen van het land kon men in zijn omgeving terecht, om voor onderwijzer te worden opgeleid. Buitengewoon goed werk hebben tal van normaalklassen gedaan voor de toevoer van personeel aan de diverse scholen. Sinds jaren is dit echter vrijwel niet meer mogelijk. De kweekscholen zijn gekomen. Die zijn echter alleen in de grotere centra. Verder zijn dé eisen voor de onderwijzersacte verzwaard. Er zijn ook nog wel particuliere stoomcursussen en zelfs schriftelijke opleidingen, maar de regelmatige weg is toch tegenwoordig de kweekschool. De erkende kweekscholen hebben hun eigen eindexamens, terwijl de particuliere cursussen voor hun candidaten op het staatsexamen voor onderwijzer zijn aangewezen. Dat maakt nog wel enig verschil. Toch hebben reeds een paar jaar geleden deze particuliere cursussen heel wat leerkrachten afgeleverd, in 't bijzonder dezulken, die reeds wat studie achter de rug hadden en b.v. reeds eindexamen aan een middelbare school hadden gedaan.

Als regel is men voor de normale opleiding echter aangewezen op de kweekschool.

Nu is het aantal kweekscholen constant, d.w.z. men kan niet zó maar zonder meer een kweekschool stichten, die dan direct normaal functionneert en ook normaal eindexamen zelf kan afnemen. Ook met de rijkssubsidie is dat nog zó maar niet in orde. De school moet door de regering erkend worden en deze. erkenning is aan bepaalde regels gebonden.

Dat is niet zo eenvoudig.

Nu is er wat nieuws op gevonden, öm zonder erkenning als kweekschool, tóch in het opleidingsproces te worden ingeschakeld.

Een bestaande erkende kweekschool, kan een andere, al of niet in dezelfde plaats gelegen, adopteren. Ze wordt dan als parallelklasse bij de bestaande erkende school gerekend. Dit schijnt voor het eerst te zijn toegestaan bij Rooms Katholieke kweekscholen. In elk geval is het Departement daarmee accoord gegaan. En er is geen enkele reden, waarom in andere soortgelijke omstandigheden dit niet zou kunnen.

Toch lijkt me dit slechts een noodoplossing. Stel b.v, een kweekschool in Den Haag adopteert parallelklassen in Eindhoven. Dan wordt het één kweekschool, met klassen in Den Haag en in Eindhoven. Hoe een directeur dit voor elkander moet krijgen, is moeilijk te zeggen.

Anderzijds is óok wel te begrijpen waarom nu niet maar 't aantal erkende kweekscholen wordt vermeerderd. De grote behoefte aan personeel, door het hogere geboortecijfer, zal natuurlijk enkele jaren voortduren. Echter is nu het geboortecijfer weer aan 't dalen. Dus na verloop van enkele jaren is er misschien weer minder personeel nodig.

De minister doet dan ook thans pogingen om acte-bezitters buiten de school, door gunstige voorwaarden, weer in de school te krijgen. Ook nog andere maatregelen zijn in overweging.

Zullen ook onze Hervormde scholen, ook die op Geref. grondslag, daarvan profiteren?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen