Onderwijs

Opleiding

In de behoefte aan personeel voor onze Chr. Scholen wordt in hoofdzaak voorzien door Chr. Kweekscholen. Er mag hier of daar een , , stoomcursus" zijn, die voor beide takken van onderwijs opleidt, speciaal door leerlingen met U.L.O., H.B.S. of Gymnasium opleiding , , klaar te stomen" voor het Staatsexamen onderwijzer, de overgrote meerderheid van onderwijzend personeel komt van de Kweekscholen. In 1952 waren er 23 erkende Chr. Kweekscholen met ongeveer 3000 leerlingen. Veertig, vijftig jaar geleden was de algemene opleiding die op de Chr. Normaalscholen of normaallessen, waarvan er b.v. in 1913 een honderdtal waren, met pl.m. 2300 leerlingen, 't Gemiddelde aantal leerlingen was dus heel wat kleiner, dan van de tegenwoordige Kweekscholen, maar het grote aantal der normaalklassen, die verspreid waren over 't gehele land, maakte het mogelijk, dat ook uit afgelegen streken van het platteland jongens en meisjes voor het examen konden worden opgeleid, zonder extra kosten voor reizen of pension. Deze normaallessen danken hun ontstaan in de regel aan twee oorzaken. In de eerste plaats was er, vooral buiten de bevolkingscentra, de grote moeilijkheid om aan personeel te komen. De salarissen waren nog uiterst laag en vooral de trek als onderwijzer (es) naar de verwijderde streken was zeer gering. Wat lag er dan meer voor de hand, dan dat een poging gedaan werd, om uit de streek zelve jongelui te zoeken, die ter plaatse of tenminste in de omgeving voor het vak konden worden opgeleid. Er was dan grote kans, dat ze, althans aanvankelijk, in de omgeving zouden blijven en zodoende was men met personeel voor z'n scholen gered. Dat was heus niet slecht bekeken en al was 't alleen daardoor, dan hebben de normaallessen hun grote verdienste gehad voor de Chr. Scholen. Ze werden in de regel opgericht, door enkele hoofden van scholen in een bepaalde streek, die het tekort aan personeel aan den lijve ondervonden. Daar kwam nog wat bij. De mannen van het onderwijs konden nog wel wat bijverdienste gebruiken. Ze waren echte „minimumlijders" of soms ƒ 50.—• daarboven. Schraal hadden ze het en uitzicht op verbetering was er weinig of niet. Neem ze dan eens kwalijk, dat ze dit middel gebruikten, om een ietsje ruimer in hun financiën te komen. Denk echter niet, dat de leraren hiermee een regelmatige salariëring genoten. Neen, dat was er niet bij. Wel betaalden de leerlingen schoolgeld, maar daar de , , normalisten" gewoonlijk uit minder financieel krachtige kringen kwamen, was de totaalopbrengst van de schoolgelden gering en kon hieruit weinig méér betaald worden dan de noodzakelijke onkosten aan lokaalhuur en leermiddelen. Deze laatste dan nog in uiterst sobere mate. Deze normaallessen waren financieel een enigszins riskant bedrijf. De opleiding duurde 4 jaar en wanneer na vierjarige opleiding een kwekeling slaagde voor het onderwijzersexamen kreeg de normaalschool van rijkswege een bedrag van ƒ 300.— uitgekeerd. Later is dit verhoogd tot ƒ 500.— en toen het aantal scholen zich steeds uitbreidde en groot tekort aan personeel dreigde is de vergoeding een paar jaar gebracht op ƒ 1000.— per geslaagde kwekeling met 4-jarige opleiding. Dit geld konden de leraren dan onder elkander in verhouding van het aantal lesuren verdelen. Vooral toen de vergoeding ƒ 1000.— bedroeg, kon met recht van een mooie bijverdienste worden gesproken, met name wanneer er 20 enkele kwekelingen per jaar werden afgeleverd. Nu, 't is hun van harte gegund. Wanneer je als schoolhoofd zo 700 a 800 gulden per jaar verdiende en daarvan met een^gezin moest leven, kon je er echt wel wat bij gebruiken.

(Wordt vervolgd).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen