Onderwijs

Nieuwe mogelijkheden benut

In één onzer vorige artikelen hebben we gewezen op de nieuwe mogelijkheid die er is voor de opleiding van onderwijzend personeel aan lagere scholen.

Zoals men weet, is thans de opening van nieuwe kweekscholen practisch niet mogelijk. Theoretisch blijft de mogelijkheid wel bestaan, maar wie zal de risico aan durven en aan kunnen om voor eigen rekening een kweekschool op te richten en te exploiteren?

Dat is vooral bij de huidige stand der kostprijzen en der salarissen eenvoudig onmogelijk. Of er moesten hier mensen zijn als in Amerika, die er enkele slordige tonnen, of liever nog een paar millioen voor beschikbaar stellen. Daarvan kan dan een stichtingskapitaal worden afgenomen en van de rest kan telkenjare de rente als exploitatiekosten worden gebruikt. Zoiets kunnen we echter wel buiten beschouwing laten.

Het is een uitkomst, dat het systeem der parallelklassen is , , uitgevonden". We zetten dit tussen aanhalingstekens, omdat slechts in zóvere van uitvinden sprake is, dat wat reeds lang bestaat, nu ook bij departementale beschikking mag gelden voor klassen in een andere, zelfs ver verwijderde gemeente. Zo zou 't b.v. mogelijk zijn, dat b.v. Den Helder voor de opleiding van onderwijzers uit zijn gebied zijn parallelklassen zou verbinden aan een kweekschool b.v. in Den Haag. Ik noem dit geval, omdat inderdaad Den Helder (ik weet niet welke organisatie) getracht heeft dit inderdaad te doen met de kweekschool van het Haags Genootschap. Dit gaat evenwel niet door, omdat het Bestuur van het Haags Genootschap dit verzoek heeft afgewezen.

Nog zo'n geval hebben we in Eindhoven. Reeds enige tijd geleden heb ik daar al eens op gewezen, dat in Eindhoven het „Nut" ging denken aan het oprichten van een kweekschool. Ook de Protestantse kringen in Eindhoven en omgeving werden wakker en begonnen ook de noodzaak te gevoelen. Beide partijen hadden het oog op het vormen van personeel voor hun eigen scholen en dus in Protestantse zin, en dat wel verschillend , , gemodaliseerd". D. w. z., men zou 't niet zoeken in de richtingen, maar toegang verlenen aan alle modaliteiten. Ook bij 't Nut schijnt niet alles vrijzinnig te zijn, tenminste ik ken daar mensen, die zich scharen bij de middenorthodoxie. De vertegenwoordigers der Chr. Scholen hadden natuurlijk het oog op personeel voor hun scholen.

Nu kwam 't probleem. Als deze beide groepen nu samenwerkten, wat zou het dan moeten worden in deze overwegend R.K. contreien ?

Een Protestantse kweekschool met positief Protestants karakter, óf een Prot. kweekschool, wiens karakteristiek zou zijn : niet-Rooms.

Eer men hierover klaar was, is er heel wat water door de A en de Dommel gestroomd — en men is het niet eens geworden. Toen is het „Nut" doorgegaan en heeft zich in verbinding gesteld met de neutrale kweekschool te Arnhem.

Inmiddels vermeldde De Waarheidsvriend van 11 Febr. j.l., dat ook op de Veluwe zoiets gaat gebeuren. De bestaande verenigingen te Ede en Harderwijk, die elk zich ten doel stelden de oprichting van een Chr. kweekschool, hebben zich verenigd in één Stichting. Een voldoend aantal leerlingen is aanwezig, de toestemming van het Departement is verkregen en met 1 Sept. 1954 kan de school starten als parallelklassen van de Chr. kweekschool „Rehoboth" te Utrecht.

Zoals men zich herinnert, hebben jarenlang de Chr. Normaallessen te Ermelo-Putten kunnen voorzien in de behoefte aan personeel voor de Chr. Scholen op de Noord-Veluwe.

Nu kan de nieuwe kweekschool — laten we 't zo maar noemen — deze taak na enige jaren van stilstand overnemen en dan naar we hopen in bredere zin, d.w.z. voor een grotere omgeving. Naar het Stichtingsbestuur, dat in meerderheid Herv.-Geref. is, zich voorstelt, zal hier voor candidaten uit het hele land een goede gelegenheid voor opleiding zijn, speciaal voor Herv. onderwijzers van Geref. belijdenis. De school zal ook voor anderen toegankelijk zijn, natuurlijk — maar dat hier een prachtige gelegenheid komt om voor onze scholen wat meer Herv.-Geref. personeel te krijgen, lijkt mij wel zeker. En dat is dringend nodig. Voor de Herv. scholen en voor de C.N.S.

Ik sluit me dan ook volkomen aan bij de slotwoorden van de mededeling, die het Bestuur hiervan deed :

„Het Bestuur van de Stichting „De , , Chr. Kweekschool op de Veluwe", , , hoopt dat ieder het belang van deze , , zaak zal inzien en ieder plaatselijk in , , kerkeraad en schoolbestuur het zijne „zal doen om mee te zorgen, "dat het grote tekort aan Herv.-Geref. personeel der scholen binnen afzienbare tijd , , gaat verminderen. Het vraagt bovenal „uw gebed voor deze belangrijke actie".

We moeten natuurlijk afwachten, hoe het in de toekomst zal verlopen. Ik vermoed, dat de besturen van deze , , parallelklasse-kweekscholen" de stille hoop hebben, dat eenmaal hun klassen als zelfstandige kweekscholen zullen erkend en als zodanig zullen gesubsidieerd worden. Ik wil het gaarne met hen hopen, maar enige zekerheid dienaangaande hebben ze niet. Dat zal van verschillende omstandigheden afhangen. Een belangrijke factor zal daarbij wel zijn, hoe het leerlingencijfer zich houdt.

Maar zeer veel gewicht in de schaal ze óok wel leggen de meer of mindere behoefte aan personeel. We leven nu eenmaal in een tijd, waarin veel geordend wordt. Zéér veel. Niet meer onderwijzers opleiden, tenminste weinig meer, dan er bij normaal verloop nodig zijn. Het verhoogde geboortecijfer in de jaren onmiddellijk na de oorlog, vraagt thans meer personeel op de scholen. Over een paar jaar op de V.G.L.O. en U.L.O.-scholen. Er is dus nog wel enkele jaren een lichte horizon, nog meer als de rijksfinanciën ook kleinere klassen mogelijk maken en dus ook uit dien hoofde meer meesters en juffrouwen nodig zijn. En als men dan ook bij enige terugloop niet te spoedig tot remming der opleiding overgaat. Natuurlijk wens ik de toestand niet terug, dat door te grote toevloed van personeel, er geen doen meer aan was, een betrekking te krijgen, dan hoogstens als kwekeling met acte, soms voor een grijpstuiver per maand. Maar anderzijds is het toch óok een dringende eis, dat er enige reserve is voor ziekte en militaire dienst.

De heer J. A. van B. te M. zegt in een artikel in het Correspondentieblad van 31 Dec. over „Een gevaarlijk middel", waarmee hij bedoelt de adoptie der parallelklassen : Een zekere krapte (aan personeel) lijkt me uit een sociaal oogpunt nog altijd wenselijker dan een groot overschot.

Nu hebben we 't niet over een groot overschot. De tegenstelling „krapte" aan personeel of. een kleine reserve, was beter op z'n plaats. En ik geloof wel, dat de meeste hoofden en vooral zij, die de moeilijkheden met vacatures aan den lijve ondervinden, het hiermee eens zijn. Bovendien wordt het tijd, dat de gepensionneerden en de gehuwde dames als regel met rust gelaten worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen