Vergadering Intellectuelen

Te Utrecht kwam Zaterdagmiddag j.l. een aantal intellectuelen bijeen op uitnodiging van het Hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond in de Hervormde Kerk.

Prof. Severijn, voorzitter van deze Bond, sprak in zijn openingswoord over de beweegredenen tot het bijeenroepen van deze vergadering. Enerzijds kan de Geref. Bond in verschillende opzichten haar voordeel doen met te weten, wat leeft onder die intellectuelen, die de belijdenis der Kerk mee-belijden ; aan de andere kant is het voor deze intellectuelen, die dikwijls eenzaam staan op min of meer belangrijke maatschappelijke posten, nuttig om onderling con­tact te hebben en zich gemeenschappelijk te beraden op de problemen, die dit staan in de maatschappij meebrengt. De bedoeling is dan ook, deze vergaderingen in de toekomst voort te zetten.

Hierna hield dr. S. van der Linde, Ned. Herv. predikant te Loenen a. d. Vecht, een inleiding over het onderwerp :

„De werfkracht van het gereformeerd beginsel in de Nederlandse Hervormde Kerk".

Het feit, aldus spr., dat dit onderwerp aan de orde wordt gesteld, bewijst dat deze werfkracht niet vanzelfsprekend is, maar toelichting behoeft.

Uit het verleden kan men zien dat het gereformeerde beginsel grote werfkracht heeft bezeten. Dit blijkt uit de aantrekkingskracht van de academie van Gênève onder Calvijn en zijn opvolger Béza, alsmede in ons land in de eerste tijd na de Hervorming, waar het Calvinisme de Lutheranen het initiatief uit handen nam, de Wederdopers wist te winnen en de Erasmianen overrompelde door een krachtig gereformeerd kerkelijk leven en belijden.

Toch was de overwinning niet volkomen : al in de Gouden Eeuw stak de gedachte, dat het Geneefse Calvinisme maar een vreemde indringer was, veel te scherp belijnd, te lastig, het hoofd weer op. Nieuwe filosofische stromingen : Spinoza, Descartes, rationalisme, de filosofie van de individualiteit en het subjectivisme veroorzaakten sterke vervreemding van Bijbel en belijdenis, juist bij het intellect. Het werkelijk gereformeerd beginsel werd teruggedrongen — ondanks een tegenaanval in de vorm van de Nadere Reformatie — in het conventikel. Het intellect voelde zich meer thuis o.a. in de kring van de Rijnsburger Collegianten.

De 19e eeuw bracht de Afscheiding en de Doleantie. De eerste was speciaal geworteld in de kleine luyden. De Doleantie openbaarde opnieuw de werfkracht van het gereformeerd beginsel, en wist ook intellectuelen te boeien en vast te houden, wat spreker toeschrijft aan de leer van de gemene gratie van dr. Kuyper, die echter het gevaar in zich bergt van een te kort doen aan de bijzondere genade.

De intellectueel is in de maatschappij , , umworben" en daardoor geneigd zich boven anderen verheven te achten. De intellectueel uit de gereformeerde gezindte in de Hervormde Kerk kan zich echter tussen de kleine luyden — waarmee spr. niets denigrerends bedoelt — thuis voelen, doordat de bijzondere genade, de Schrift, geen onderscheid maakt tussen intellectuelen en anderen. Zij zullen zich daar middenin moeten stellen, om te dienen.

Een uitwerking van de leer der gemene gratie, die rekenig houdt met de hervormd-gereformeerde aandacht voor de bijzondere genade, kan bijdragen tot een hernieuwde werfkracht van het gereformeerd beginsel in de Hervormde Kerk, dat het ene, echte beginsel der kerk is en blijft, en dat zijn kracht ontleent aan het radicale, het eerlijke, en aan zijn theologisch gehalte.

Spr. riep tenslotte alle aanwezigen met klem op, zo mee te werken aan de doorwerking van dit beginsel, tot zegen van Kerk en volk.

Uit de levendige discussie, die op dit interessante referaat volgde, kan nog worden vermeld de suggestie, bij het zich bezinnen op de vragen om de verhouding tussen geloof en wetenschap, gebruik te maken van de bestaande apparatuur in de vorm van de Chr. Vereniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland en de Calvinisten-Juristenvereniging waarin meer Hervormden stellig zeer welkom zijn.

Tevens kwam als onderwerp voor een volgende vergadering naar voren de visie van de hervormd-gereformeerde intellectueel op de prediking.

Deze vergadering zal in September a.s. worden gehouden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen