Kroniek

Romaniserende tendenzen. — Er blijkt alle reden te zijn tot de verzuchting, , die verleden week werd aangehaald van prof. Miskotte, dat een meerdere, bewustwording noodzakelijk is van de geloofsbeslissing, waaruit de Kerk is geboren — daarbij werd natuurlijk gedoeld op de kerk als organisatievorm, niet op de kerk als geloofsgemeenschap.

In , , Trouw" werd melding gemaakt van een Bondsdag voor de jeugd, weliswaar niet van onze Hervormde, maar van de Lutherse kerk, die gehouden is in Den Haag, en waarbij de Leidse predikant ds. Haan gesproken heeft over de mogelijkheden van het weder invoeren van de biecht, zowel uit psychologische als uit sacramentele overwegingen.

Men stuit hier metterdaad op een argeloosheid die, naar moet worden gevreesd, voortkomt uit een zekere vervreemding van geloofsstructuren, die met de Reformatie weer zichtbaar waren geworden.

Deze vervreemding maakt ook meer vatbaar voor een bepaalde nervositeit, die het imposante, het massaal-onverzettelijke van de Roomse kerk gemakkelijk, kan oproepen.

Hét mandement der bisschoppen. —

De Roomse kerk heeft een episcopaal karakter, wat dus wil zeggen, dat tegenover het kerkvolk, de leken, de geestelijkheid of clerus staat, die met meer macht is bedeeld naarmate ze hoger in rang is, en aan de top waarvan de Paus staat. Dit episcopale karakter, strijdig met wat in de Schrift over de Nieuwtestamentische gemeente wordt meegedeeld, brengt mee, dat alles wat in de Roomse kerk gebeurt, van bovenaf wordt bestuurd en gedicteerd.

Hoewel onze kerk in de practijk ook nogal wat episcopale trekken vertoont, zoals de niet-leidende groeperingen tot hun verdriet herhaaldelijk moeten ondervinden, maakt zij het toch niet zó bont als de Roomse kerk. Zoals bekend zal zijn, hebben de bisschoppen hier te lande in een verklaring of mandement o.a. te kennen gegeven dat het de gelovigen rondweg wordt verboden, zich op enigerlei wijze met de socialistische bonden of partij in te laten.

Al is beter ver vandaan, dat wij de penetratie van het socialisme in het bewust kerkelijke georiënteerde deel van ons volk in bescherming zouden willen nemen, moet het ons toch van het hart, dat in deze methode, in dit van bovenaf dirigeren van het doen en laten, ja zelfs van het denken van de roomse gelovigen, voor ons gevoel hetzelfde roomse imperialisme tot uiting komt, dat we in zijn uiterste consequentie terug vinden in de intolerantie (onverdraagzaamheid), waarmee in Italië, Z.­ Amerika en Spanje de protestanten worden bejegend. Met dit verschiet voor ogen, laat het zich op deze wijze stellen tegenover marxistische invloeden, hoe nuttig overigens, toch een onpleizierige smaak na.

Wie dan leest, hoe het Pinksternummer van , , De Linie", niet alleen met het mandement zeer ingenomen is —• dat is van loyaal r.k. standpunt begrijpelijk — maar daar nog eens extra aan vastknoopt, hoe heerlijk het toch wel is, zich in het algemeen zo veilig aan de absoluut vertrouwde zorg van de bisschoppen te kunnen en mogen toevertrouwen (zeer vrij weergegeven) die denkt bij deze onvoorwaardelijke aanvaarding-bij-voorbaat van de bisschoppelijke leiding, right or wrong — goed of verkeerd — onwillekeurig aan soortgelijke verklaringen ter gelegenheid van politieke processen achter het ijzeren gordijn.

KERKELIJK BESEF

Eèn van de euvelen ook onder ons is het gebrek aan kerkelijk besef. Men wisselt van kerk alsof men een nieuw pak koopt. Of nog liever men keert de kerk de rug toe en zoekt zijn heil in een knusse kring. De eenheid van de Rooms-Katholieke Kerk is benauwend, maar de verdeeldheid van het Protestantisme niet minder.

Er is niet de minste eerbied voor de kerk en zijn officiële instellingen en personen. Gemelijk drijft men de spot met zovele leugenknechten. Want dat zijn toch maar die dominees. Van de , , grote kerk" vooral. Vroeger was het de, kerk der vaderen. Maar de wijngaard is een speeltuin voor de vossen. Ik vraag me wel eens af of de lieden die de kerk der vaderen op het hoogst loven en de kerk van nu op het vuigste verdoemen, inderdaad zo hard zouden lopen, wanneer de kerk der vaderen werkelijk voor ons stond, zoals ze zich destijds voordeed. Want kerkgeschiedenis is niet de sterkste zijde van die prijzende geesten. Het zij zo.

Ik denk als het hier over gaat wel eens aan David. Saul was geen lieve jongen, integendeel. Een boze geest was in zijn ziel gevaren. Tweemaal had hij de Gezalfde knecht des Heren willen beroven van zijn kostbaar leven. Saul was een verworpene. Samuel mocht over hem niet langer treuren. Tot tweemaal toe liet David de gelegenheid voorbijgaan om zijn tirannieke vervolger, die hem de weg naar de troon versperde, te doden. Heus niet omdat hij het niet aandorst om iemand naar het leven te staan. Ook niet omdat per slot Saul zijn schoonvader was. David had kunnen menen dat de genadige Voorzienigheid Gods een — ja tweemaal de gelegenheid bood. Hij vergreep zich niet aan Saul's leven. , , Want", zo luidde zijn oordeel: , , Hij is de Gezalfde des Heeren". Ondanks alles. Soortgelijke overwegingen mogen we ook wel koesteren al betreft het een diep gezonken kerk met vele ontrouwe dienaren.

Sterker nog. Wanneer Michael de aartsengel twist met de duivel over het lichaam van Mozes durft hij geen lasterlijk oordeel inbrengen tegen de vorst der duisternis. Ik lees in een verklaring, dat Michael, niet de eerste de beste, maar een aartsengel hoog in rang, tegenover zijn diep gevallen tegenstander eerbied aan de dag legt vanwege zijn voormalige glorie. Zou dit ons niet passen tegenover de heerlijkheid van de kerk. Ondanks alles critiek.

Op Paulus zou ik ook nog kunnen wijzen. Hij bedoelde het niet om de Hogepriester een gewitte wand te noemen. Hij maakt uitdrukkelijk zijn verontschuldiging. Ik wist niet dat het de hogepriester was. Overigens wist Paulus wel hoezeer de hogepriesters het evangelie gram waren.

Me dunkt dat deze enkele gegevens vruchtbaar zijn, wanneer we over ker­kelijk besef spreken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen