Richtingevangelisaties

(III)

Vorige week waren we aan het eind bezig met ds. L. Nieuwpoort te laten getuigen, dat hij twee richtingen in de Hervormde Kerk ziet, twee groepen. De ene is de Gereformeerde Bondsgroep, die hij als een raadsel en als een kruis beschouwt. Die Gereformeerde Bonders remmen de vernieuwing der kerk. Hij schrijft echter over hen slechts zeer terloops. Daarom komt het zeker, dat hij niet uitspreekt hoa graag hij die Bonders wil behouden voor de kerk. Aangaande de vrijzinnigen spreekt hij dat wèl uit, doch over hun houding handelt ook het artikel. Ds. Nieuwpoort schrijft, en dat is nu voor mij een raadsel : , , Niemand kan meer dan schrijver dezes overtuigd zijn van de onvervangbare waarde van een vrijzinnige prediking vanuit de klassiek-kerkelijke betekenis".

Volledigheidshalve zij vermeld, dat hij naast de andere midden-orthodoxe richting, ook nog vrijzinnigen ziet, waar hij nog niet mee klaar is. Soms lopen die vrijzinnigen zo goed in het middenorthodoxe spoor. Doch dan maken zij soms opeens een zijsprong. Het driespan van de midden-orthodoxe menners heeft dus een bijdehands paard, het linkse, dat nog een beetje kuren heeft. Doch hiernaast staan zoveel betuigingen van kerkeraden uit grote steden, dat de vrijzinnigen toch echt al aardig orthodox beginnen te worden, dat ik meen terecht ds. L. Nieuwpoort CS. als getuige te kunnen vermelden van de waarneming, dat er maar twee richtingen in de kerk zijn. Nog meer toestemming — zo mogelijk — heb ik in dezen van dr. M. H. Bolkestein, van Zeist. Hij schrijft in „Hervormd Gemeenteleven, weekblad der Herv. Gemeente van Zeist" in het nummer van 23 April j.l. : , , Onze gemeente bestaat uit verschillende groepen, in grote lijnen uit twee groepen, die niets, maar dan ook niets met elkaar te maken hebben. Het heeft er de schijn van, dat ze ook niets met eikaar te maken willen heibben. Zij maken wel gebruik van hetzelfde apparaat : kerkvoogdij, kerkgebouwen, kosters, enz. Maar daar houdt het gemeenschappelijke van deze groepen ook mee op. De Gereformeerde Bonds-groep en de niet Bonds-groep leven naast elkaar voort en langs elkaar heen. ledere groep gaat 's Zondags zijns weegs, de eigen predikant achterna. Onze gemeente bestaat uit twee gemeenten".

Mij dunkt, dat is duidelijke taal. In Zeist maken deze twee gemeenten gebruik van hetzelfde kerkelijke apparaat. In gemeenten, waar een evangelisatie is, heeft ieder zijn eigen apparaat. Bovendien kunnen in de evangelisaties geen ambtelijke handelingen wettig plaats vinden. Men kan er niet de Doopsbediening hebben, men kan er het Heilig Avondmaal niet vieren, men kan er geen belijdenis doen. Moet dat nu! jaar en dag geduld worden in de kerk ?

Twee kerken in Zeist met hetzelfde apparaat en niet alleen in Zeist. Twee kerken in Waddinxveen met verschillend apparaat en niet alleen in Waddinxveen. En dat gaat zo maar jaar en dag door. Gaat dat om kleine verschillen ? Ik meen van niet. Men kan van alles noemen, dat soms meewerkt om een evangelisatie op te richten. Men zegt: die wil in een bestuur zitten, die wil kerkje spelen, die wil elke week wat anders. Doch dat lijkt mij het eigenlijke niet. Trouwens die vraag of er kleine verschillen zijn dan wel grote moet niet worden uitgemaakt door deze opmerkingen. De prediking, die in de midden-orthodoxe evangelisaties in 't algemeen wordt gezocht en gebracht en de Gereformeerde prediking in de Hervormde Kerk liggen daar diepe verschillen tussen ? Ik meen van wel. Daarin staat Pelagius of zijn halfbroer Semi-Pelagius tegenover Augustinus. Daarin staat Arminius tegenover Gomarus. Daarin staat nog altijd de rechte leer tegenover de dwaling. Versta mij goed, het zal mij verblijden als het niet zo is. Doch laat men dan deze dingen nauwkeurig onderzoeken. Scherp de prediking van de een en scherp de prediking van de ander naast elkaar zetten.

Ik vrees, dat men dan grote diepe verschillen zal moeten zien. En wat dan ? Daar zijn twee kerken in de Hervormde Kerk, hoe moet het daar nu mee ? Wil men de weg van de onderdrukking op ? IJzendoorn en Lunteren zijn daarvan de tot nu toe blijvende opgerichte tekenen. Een gedeelte der hogere besturen (dat zijn sommige moderamina in wezen) schijnt die kant op te willen. In Hoogeveen wilde men dat ook, doch daar is toen krachtig ingegrepen. Doch willen de leidende figuren dat ook ? En als zij het niet willen, wat willen ze dan? Enige tijd geleden is het plan geopperd om van de evangelisaties kerken te maken. Dan krijgt men in één plaats twee Hervormde Kerken. De een midden-orthodox, de andere calvinistisch. Wil men het dan op de manier van Zeist, met gebruikmaking vaïi hetzelfde apparaat ? Dat zal wel niet. Dus dan krijgt men twee apparaten, twee kerkeraden, die bij elkaar om rede van ketterijen niet kunnen kerken, maar op de classlcale vergadering zitten de dominees en de ouderlingen enz. naast elkaar. Gezellig! En noemt men dat dan ook nog een kerk ? Van wie is deze kerk ? Toch zeker niet de Kerk van Christus ? Daarvan immers geldt : , , Maar ik bid u, broeders, door de naam van onze Heere Jezus Christus, dat gij allen hetzelfde spreekt en dat onder u geen scheuringen zijn, maar dat gij samengevoegd zijt in eenzelfde zin en eenzelfde gevoelen."

Zou het niet goed zijn dat de Synode zich eens rekenschap gaf van de toestand waarin de aloude Gereformeerde Kerk in deze landen verkeert ?

Wat spreek ik van de Synode ? Van mensen is geen verwachting. Van rondom is de Hervormde Kerk in liquidatie: haar belijdenis, haar ambten, haar prediking, haar ledental. De enige weg uit de noden ziet men niet. Die weg staat in Jesaja 8 : Terug tot de Wet en de Getuigenis. Daar zijn twee kerken in de ene Hervormde Kerk, zeggen de waarnemers. Ik zeg niet: laat men dit eerst oplossen. Dat kan niemand. Ik zeg alleen : Laat men geen besluiten nemen, die onrecht doen aan de reine prediking van het evangelie en aan de bediening der sacramenten naar de instelling van Christus. Ik waarschuw de Synode, dat zij zich niet vergrijpe aan Gods waarheid noch aan Gods Kerk, niet meer dan zij reeds gedaan heeft. En Iaat van onze zijde er de volle studieijver zijn en de volle bereidheid en strijdvaardigheid om voor het evangelie van Christus met kennis van zaken op te komen, daar waar dat evangelie tekort gedaan wordt. Wij willen helpen, aanwijzen iedere dwaling, die in de kerk is ingedrongen. Laat ons niet meehelpen aan een liquidatie van de kerk, waardoor zij een vorm krijgt, die waarheid en dwaling gelijk stelt. Wil de meerderheid der kerk dat doen, dan moeten zij dat zelf weten. Misschien is dit Gods weg om tot een oplossing te geraken. De Heere heeft Zijn Israël vaker langs een omweg gevoerd. Wij hebben ons echter niet te houden aan mogelijke Raadsbesluiten Gods, doch aan Zijn geopenbaarde Woord.

Men oppert in deze dagen, nu in de oude Vaderlandse Kerk zoveel verkeerde vernieuwingen worden ingevoerd, er zoveel oud onrecht bestendigd of het geen tijd wordt, dat we haar verlaten ? Daarop zou ik dit willen zeggen. Het kan wezen, dat deze dingen het begin van het einde zijn. Mogelijk, dat er over enkele jaren nog maar de ene kerk, de midden-orthodoxe kerk in de Hervormde Kerk over is. Doch ik geloof niet, dat één van ons daar een vinger voor moet uitsteken. Naar mijn bescheiden mening is dit de fout geweest van de afscheidingen der vorige eeuw, dat men niet op Gods tijd heeft kunnen wachten. Vandaar al die verwarring. O, als men in de vorige eeuw eens niet zoveel zelf had willen doen. Mogelijk was er dan nu ook maar één kerk. Doch dit is voorbij. Nu geve God ons, dat wij Hem niet vooruitlopen.

Luther wenste heel geen afscheiding en er is in de Roomse Kerk geen christenprediker overgebleven, gelijk er in Egypte geen slavin achterbleef. Laten wij ons niet zenuwachtig laten maken. Als het Gods tijd is drijven de Egyptenaren Israël Egypte uit en Rome dreef de Kerk Gods uit haar midden weg. Zo maakt God Reformaties. Maar ik hoop van heler harte, dat de ganse Hervormde Kerk mag wederkeren tot de Heere. Daar zijn in de oude Gereformeerde Kerk hier te lande altijd modaliteiten geweest. Men had er infralapsariërs en supralapsariërs. Men had er die het accent legden op de zelfverloochening en anderen, die het accent legden op het genieten van Gods nabijheid. ledere Gereformeerde theoloog is een modaliteit op zichzelf.

Men heeft op de Synode van 1618/19 ouderlingen en bisschoppen met gelijke of meerdere eer ontvangen. Daar is geen ruimere kerk dan de reformatorische kerk in zaken, die niet het leven der gemeente Gods raken. Doch het evangelie mag niet door de navolgers van Pelagius of Arminius of anderen worden vervlakt en uitgehold. Wie dat in waarheid niet wil kere terug tot de Wet en tot de Getuigenis.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen