Van onze Studie-Commisste

11. Het wetenschappelijk onderzoek van de Bijbel.

Het bijzondere van de Heilige Schrift onttrekt zich aan de beoordeling naar de maatstaven der menselijke wetenschap. Wij verwerpen echter volstrekt niet het wetenschappelijke, exegetischhistorische onderzoek van de Bijbel, dat het geheel-eigene van de Heilige Schrift erkent. De wetenschappelijke Bijbelonderzoek is van hoge waarde.

Het verplaatst ons in de tijd en de omstandigheden van hen, die de bijzondere openbaring ontvingen, en doet ons hun taal verstaan. Het onderzoekt in welk opzicht de ethiek, de eredienst, de politieke ot sociologische gestalte van Israël en de apostolische gemeente zich onderscheidden van die van de volkeren en hun godsdienstige gemeenschappen rondom, en welk gemeenschappelijks er was.

Het Bijbelonderzoek vestigt er de aandacht op, dat de Israëlieten niet een wijsgerige bezinning kenden, zoals die zo sterk in de Grieks-Hellenistische cultuur leefde. Het laat zien de eigenaardigheid van de letterkundige vormen, waarvan Israels schrijvers en dichters gebruik maakten, zij hadden een voorliefde voor spreuken en gelijkenissen. Toen het wetenschappelijk onderzoek de godsdiensten van de volkeren, die Israël omringden, grondiger leerde kennen, kon het in menig opzicht een helderder licht laten vallen op verschillende kenmerken van Israels godsdienst.

De in deze paragraaf gemaakte opmerking, dat „het bijzondere van de Heilige Schrift (zich) onttrekt aan de beoordeling naar de maatstaven der menselijke wetenschap", doet de vraag ontstaan, wat wij onder dit , .bijzondere" te verstaan hebben. Precisering daarvan zou niet overbodig zijn geweest en zoü hetgeen hier gezegd wordt, aanmerkelijk duidelijker hebben gemaakt. Wij zullen ons niet vergissen, wanneer wij aannemen, dat bij dit , .bijzondere" gedacht moet worden aan wat in de laatste alinea van par. 9 wordt uitgedrukt, dat n.l. , , de belijdenis inzake de onfeilbaarheid der Heilige Schrift betrekking (heeft) op hetgeen de Heilige Geest door haar leert aangaande de wil van God en aangaande hetgeen nodig is voor de dienst van God en voor ons heil''. Evenzo zal te denken zijn aan wat te lezen staat in alinea 1 van par. 10, dat de godgeleerdheid , , ging menen, dat de belijdenis aangaande de onfeilbaarheid 'der Heilige Schrift ook betrekking heeft op de dingen, waarmee de menselijke wetenschap zich vooral bezig houdt".

Aangezien bij de bespreking dezer paragrafen over deze uitspraken reeds gehandeld is, behoeven wij daar thans niet uitvoeriger op in te gaan. Doch het blijkt, dat onderscheid gemaakt wordt tussen wat in de Bijbel wel en niet onfeilbaar zou zijn en dat de onfeilbaarheid van de Bijbel beperkt wordt tot de religieus-zedelijke inhoud daarvan.

Wanneer derhalve in par. 11 gezegd wordt, dat het , .bijzondere" van de Heilige Schrift zich aan de beoordeling naar de maatstaven der menselijke wetenschap onttrekt, dan zal, wanneer wij de bedoeling goed verstaan, dit aldus verklaard moeten worden, dat wat niet tot de religieus-zedelijke inhoud der Heilige Schrift behoort, wèl naar deze maatstaven beoordeeld kan worden. Het wordt niet met zoveel woorden gezegd, maar de zeer voorzichtig gestelde zin zal dan inhouden, dat voor de nietreligieus-zedelijke inhoud der Heilige Schrift het recht dex historische critiek erkend wordt.

Deze zienswijze zal eveneens ten grondslag liggen aan de uitspraak, dat wij ..volstrekt niet het wetenschappelijke, exegetisch-historische onderzoek van de Bijbel (verwerpen), dat het geheel-eigene van de Heilige Schrift erkent". Op grond van het bovenstaande kan toch niet worden aangenomen, dat met dit ..geheel-eigene van de Heilige Schrift" het geheel eigen karakter van de Heilige Schrift als zodanig bedoeld is, alsof hier gesproken zou worden van een wetenschappelijk onderzoek, dat zich op de basis stelt van de erkening der gehele Heilige Schrift als Gods Woord. Wij zullen ook hier onderscheid te maken hebben tussen hetgeen wel en niet tot de religieus-zedelijke inhoud van de Bijbel zou behoren en hetgeen waarvoor derhalve wel en niet de maatstaven der menselijke wetenschap zouden gelden. En onze conclusie zal moeten zijn, dat ook hier het recht der historisch critische beschouwing van de Bijbel wordt erkend, mits slechts het genoemde onderscheid in acht wordt genomen. De Synode zal wel niet verwachten, dat wij daarmee instemmen.

Over hetgeen in par. 11 over de waarde van het wetenschappelijk Bijbelonderzoek gezegd wordt, behoeft niet veel opgemerkt te worden. Ook onzerzijds wordt de waarde van dit onderzoek erkend, zo het slechts op de grondslag geschiedt van de erkenning van de onfeilbaarheid der Heilige Schrift in haar geheel. In alinea 2 wordt uitgesproken, dat het wetenschappelijk Bijbelonderzoek , , onderzoekt in welk opzicht de ethiek, de eredienst, de politieke of sociologische gestalte van Israël en de apostolische gemeente zich onderscheidden van die van de volkeren en hun godsdienstige gemeenschappen, rondom, en welk gemeenschappelijks er was", 't Treft ons. dat hier de religieuse voorstellingen onvermeld zijn gebleven. Deze moeten toch het allerbelangrijkste worden geacht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen