BEDENKELIJK!!

Toen de nieuwe kerkorde in discussie was, is o.m. bedenking geuit tegen de Raden, die naar veler mening met te grote macht werden bekleed en wier invloed op de gang van zaken te groot zou zijn. Deze , , lijn-van-boven-af" is moeilijk te rijmen met een waarlijk presbyteriale opzet; men duchtte een in verkapt episcopalisme, een bisschoppelijke overheersing ; een bevoogding van Den Haag uit, zeer tot schade te van de zelfstandigheid en mondigheid der plaatselijke gemeente.

Voorstanders der nieuwe kerkorde hebben zich beijverd om deze vrees ongegrond te verklaren : de Ned. Herv. Kerk zou nu eerst waarlijk presbyteriaal gaan leven, zoals het een Gereformeerde Kerk betaamt.

Edoch Er gebeuren wel eens dingen, die minder geruststellend zijn. Die doen vrezen, dat de Raden (ds. J. J. Buskes noemde de Ned. Herv. Kerk eens geestig een Raden-republiek) toch : wel eens een greep naar de macht pogen te doen.

In het orgaan der Confessionele Verreniging, het Hervormd Weekblad , , De )e Gereformeerde Kerk" van 7 Oct. 1.1., l., troffen wij tenminste een artikel aan van de hand van dr. G. P. van Itterzon, pred. te Den Haag, dat ons te denken in kan geven. Genoemde predikant verzorgt een vragenbus en geeft antwoord op vragen van kerkrechtelijke aard. Nu was het al enige malen voorgekomen, dat hem gevraagd werd of een in kerkeraad steeds volledige vrijheid van in beroeping heeft, óf dat er gevallen waaren, waarin het uitbrengen van een beroep gebonden is aan de goedkeuring van het moderamen van de Generale te Synode ? Dr. Van Itterzon begreep deze vragen niet (de kerkorde bevat geen enkele bepaling, die in die richting wijst), totdat het raadsel in énen opgelost werd. Het bleek hem, dat de generale financiële raad aan gemeenten voorwaarden voorschreef, waaraan voldaan moest wórden, wilde men voor subsidie voor kerkbouw in aanmerking komen ! Voorwaarde no. 8 luidde : , , dat de gemeente, bij de beroeping of aanwijzing van een predikant voor de wijkgemeente of het onderdeel der gemeente, ten behoeve waarvan deze, subsidie strekt, zolang de subsidie wordt verleend, de keuze van de predikant zal doen, nadat tevoren over die keuze overleg is gepleegd met het moderamen der Generale Synode en dit schriftelijk heeft verklaard tegen de keuze geen bezwaar te hebben".

Vermoedelijk zal de genoemde raad achteraf om een lief ding wensen, deze condities maar niet gesteld te hebben ! Want hier komt de aap wat al te brutaal uit de mouw. Wij vragen : is deze procedure een proefballonnetje van de raad, of kwam zij tot het schrijven van deze onfortuinlijke brief, geïnspireerd door het moderamen van de Generale Synode ? In beide gevallen zeggen we met dr. Van Itterzon : onaanvaardbaar. Deze bevoogding is allesbehalve presbyteriaal. Genoemde raad zit er intussen lelijk mee. Dat blijkt wel uit een tweede schrijven. Neen men erkent zijn fout niet ruiterlijk, doch vreest, dat er misverstand gerezen is en haast zich te verzekeren, dat het allerminst de bedoeling zou zijn, om de een of andere reden, b.v. de modaliteit van een predikant, invloed te willen uitoefenen op de beroeping. Bedoeld is alleen maar inzage van de groslijst van predikanten. Er mocht eens iemand op voorkomen, van wie het in Den Haag bekend is, dat hij de organisatorische qualiteiten mist, die zo'n wijkpredikant dient te bezitten het moderamen kan de kerkeraad dan daar op attent maken.

Dat klinkt nogal onschuldig. We willen de goede bedoeling, aldus dr. Van Itterzon, graag accepteren. „Evenwel moet worden opgemerkt, dat de kerkelijke practijk vele malen overduidelijk heeft geleerd, dat bij beroepingen of benoemingen de uitdrukking , , ongeschikt" herhaaldelijk moest dienen om te camoufleren, dat , .richting" of „modaliteit" het eerlijke struikelblok vormden. Het zou van het moderamen van de Generale Synode wat al te veel gevergd zijn, als het bij het geven van een eerlijk advies buiten beschouwing zou moeten laten al datgene, wat in het kerkelijke en politieke leven tegenwoordig wordt verstaan onder conservatief en progressief, nieuwe koers en kritisch denken, richting en modaliteit. De lijstjes van aanbevolen predikanten, door synodale topfiguren hier en ginds verstrekt, verschillen, wanneer ik ze wel eens onder ogen krijg, in dit opzicht bijzonder weinig van recommandaties van anderen en zijn uit het oogpunt van modaliteit en koers hoogst leerzaam. Men vrage dan ook van het moderamen geen onmogelijke dingen en geen kerkelijke raad moet ten laste van het moderamen van de Generale Synode enige belofte doen, die het toch niet houden kan".

Deze weg mogen wij beslist niet op ! Geen enkele raad of moderamen heeft het recht dergelijke condities te stellen. De generale financiële raad ontvangt, het geld uit collecten en heeft niet de bevoegdheid het geld der kerk te distribueren na condities gesteld te hebben, die on-kerkordelijk zijn.

Dat er goede wenken gegeven worden accoord, , , als het maar geen subsidievoorwaarde „ten achtste" is. Geen censuur of voor-censuur van een , , groslijst". Waarmee we ons geheel kunnen verenigen.

Laten wij gewaarschuwd zijn !

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen