EEN LUTHERBOEK

Een jaar lang van October 1953 tot October 1954 heeft prof. dr W. J. Kooiman, Luthers hoogleraar aan de Gem. Universiteit te Amsterdam, voor de N.C.R.V. radiovoordrachten gehouden in de Zondagavondrubriek , , Weg en werk der kerkhervormers". In ontelbare gezinnen werden deze lezingen trouw en aandachtig gevolgd. Prof. Kooiman deelde mij in een persoonlijk gesprek mee, dat hij ook vele brieven uit onze kringen heeft ontvangen. Dit verwondert ons niet, omdat Luthers worsteling om heilszekerheid onze gemeenten nog steeds aanspreekt.

Maar ook andere richtingen volgden deze lezingen. In het algemeen worden de Zondagavondkwartiertjes, van de N.C.R.V. door zeer vele luisteraars van allerlei geestelijke schakering beluisterd. Ze zijn dan ook bedoeld om het Evangelie niet alleen in de kerkelijke, maar ook in de niet-kerkelijke gezinnen te laten doorklinken op een bevattelijke wijze, die de moderne mens van nu op de een of andere wijze aanspreekt. Het goed gekozen tijdstip — na de maaltijd en voor de visite — en de, korte tijdsduur — een kwartier — werken ongetwijfeld mee om deze lezingen een zeer behoorlijke luisterfrequentie te verschaffen. Ook de velen, die in de week weinig of geen gelegenheid hebben naar de radio te luisteren, kunnen zich nu een ogenblik rustig aan het toestel zetten. De radio heeft daardoor een goede gelegenheid ontvangen om in die gezinnen met het Evangelie binnen te treden, die door de Kerk op generlei wijze meer worden bereikt.

Wij kunnen wel vaststellen dat het prof. Kooiman gelukt is door de wijze, waarop hij zijn voordrachten heeft gehouden, een hernieuwde belangstelling voor de figuur van Luther in ons Nederlandse, volk op te wekken.

Deze voordrachten zijn gebundeld en uitgegeven door W. ten Have, Amsterdam, prijs ƒ 6.50. Zo ligt dan 't keurig uitgegeven boekje van 221 bladz. voor ons. Het boekje met de, titel , , Luther" — niet te verwarren met ., Maarten Luther", een reeds eerder verschenen boek van prof. Kooiman — is verlucht met verschillende afbeeldingen uit de Lutherfilm, terwijl ook oorspronkelijke tekeningen (huwelijksportret en doctorenportret) van de tekenaar Lukas Cranach ter vergelijking zijn opgenomen.

Wij mogen ons verblijden met de uitgave van dit boek. Op historisch-verantwoorde wijze ontvangen wij een indruk van de grote hervormer. Alle romantiek, die om deze bekende figuur wel eens wordt geweven, snijdt de schrijver radicaal af. Op sobere wijze wordt het ieven van Luther getekend. Ook de theologische problematiek komt op bevattelijke wijze aan de orde. Op congeniale wijze beschrijft de auteur de zielestrijd van Luther. Dit is wel zéér belangrijk. Er zijn in de laatste eeuwen n.l. verschillende interpretaties van Luther gegeven. De verlichting heeft hem gezien als de bevrijder van het Middeleeuwse bijgeloof, het piëtisme als de man van de vrome innerlijke beleving, het vrijzinnig protestantisme als de verdediger van gewetensvrijheid tegen­ over de dwang van het dogma. Door al deze interpretaties is Luther mistekend geworden en de ware Luther verloren gegaan. Kooiman tracht vanuit Luther's geschriften en uitspraken het licht te werpen op de diepste bedoelingen van de reformator, n.l. om midden in een wereld van een verduisterd Evangelie terug te vallen op de reine waarheid van het goddelijk Woord. Schier op elke bladzijde worden de gedachten en beschouwingen van Lijfther gestaafd met zijn eigen woorden. Neen, het ging Luther helemaal niet om gewetensvrijheid zonder meer, maar wel om de vrijheid van het geweten, dat zich onderwerpt aan het Woord Gods. Zijn beroemde uitspraken op de Rijksdag te Worms laten aan dubbelzinnigheid geen enkele mogelijkheid open.

U leest het boekje als een roman. De prettige verteltrant van prof. Kooiman maakt het boekje lezenswaard voor oud en jong, zonder dat aan de historische waarheid tekort gedaan wordt. Ik kan deze uitgave van harte aanbevelen. Laat dit boekwerk op uw boekenplank niet ontbreken ! Laten ouderen en jongeren zich nu eens meer werpen op de studie van datgene, waar het in de reformatie wezenlijk om ging. U verrijkt daarmee uw eigen leven. Het meeste wat wij weten is maar van , , horen zeggen", zonder dat wij de bronnen hebben geraadpleegd. In deze tijd van vervlakking hebben wij de verdieping van ons geloofsleven zo zeer nodig om bij en ongeloof te kunnen weerstaan. Het beste wapen tegenover Rome is niet de bestrijding van de kracht van Rome, maar de bestrijding van de zwakheid van het protestantisme. In deze tijd moeten wij weten waarom wij protestant en waarom wij gereformeerd zijn.

Als Calvinist kan ik geen bezwaren aanvoeren tegen 't boekwerk van prof. Kooiman, maar heb deze wel tegen de invloeden van een bepaalde Lutherse theologie, die het Gereformeerd karakter van onze Hervormde Kerk bedreigen. Maar daarover zou ik een apart artikel willen schrijven. Voorlopig zijn wij dankbaar voor de uitgave van Kooiman's Lutherlezingen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen