DE GEREFORMEERDEN IN DE NED. HERV. KERK NOGMAALS. GENEGEERD

Het dreigt vervelend te worden, om altijd maar weer over dit onderwerp te schrijven, doch na kennisneming van de polemiek tussen , , Trouw" en ds. L. H. Ruitenberg, de Herv. perspredikant in „Het Vrije Volk", menen wij er niet het zwijgen toe te mogen doen.

Wanneer er een conrector aan het Theologisch Seminarium der Ned. Hervormde Kerk te Driebergen moet worden benoemd en er enige verwachting was, dat misschien een predikant, lid van de Geref. Bond in aanmerking zal komen, verkiest de generale synode ds. J. M. de Jong, de predikant, speciaal voor de Vrijzinnig Hervormden te Amsterdam. Dat was de eerste teleurstelling.

Met spanning werd uitgezien naar de vervulling van de vacature-prof. dr. J. Severijn aan de Utrechtse Universiteit : de leerstoel, waarop genoemde hoogleraar destijds prof. dr. H. Visscher was opgevolgd. De aanvankelijk benoemde prof. Van Oijen is teruggekomen op zijn besluit om naar Utrecht te komen ; de vacature duurt voort, terwijl het inmiddels nodig bleek deze leerstoel te splitsen : er zal nu een hoogleraar komen, zowel voor de wijsbegeerte van de godsdienst als voor de ethiek. Voor deze laatste werd nu door de minister (het is een staatshoogleraar) benoemd dr. J. de Graaf, predikant bij de Vereniging van Vrijzinnig Hervormden te Arnhem en voorzitter van de Vereniging „Kerk en Vrede". Na de deining bij gelegenheid van de benoeming van dr. A. J. Rasker als kerkelijk hoogleraar te Leiden in het vrijzinnige kamp, zal aldaar nu wel voldoening zijn. Precies het omgekeerde is het geval bij de Hervormd-gereformeerden. Het gaat hier niet over de persoon van de nieuwbenoemde, noch ook over zijn bekwaamheid, doch over het feit, dat een leerstoel, ruim een halve eeuw bezet door een hoogleraar van gereformeerde confessie, thans bezet zal worden door een vrijzinnige. , , Trouw" schreef, dat degenen, die hiervoor verantwoordelijk zijn, daarmede het gereformeerde volk in de Ned. Hervormde Kerk smartelijk te hebben getroffen.

, , Ook wij betreuren het, dat op deze wijze het Gereformeerde element aan de Rijksuniversiteiten en in het bijzonder aan de R.U. te Utrecht wordt teruggedrongen".

Hiertegen komt ds. Ruitenberg in verweer. Toen dr. A. Kuyper Indertijd dr. H. Visscher benoemde, was dat een partijbenoeming. De opvolging door dr. J. Severijn wordt wel niet zodanig gequalificeerd, doch zal dit in zijn ogen vermoedelijk ook wel zijn. Ditmaal echter worden wij uitgenodigd om , , de objectiviteit te loven van de verschillende instanties, die de wil hadden, de meest bekwame mensen voor deze belangrijke posten te zoeken". Aangezien het de benoeming van één persoon betreft, begrijpen wij dit meervoud niet. Of het moest zijn, dat ds. Ruitenberg ook al op de hoogte is, wie er naast dr. De Graaf voor de wijsbegeerte van de godsdienst zal worden benoeni^. Hij merkt althans op : , , de eerste Is nog niet vervuld, maar het is niet te verwachten, dat dit een vrijzinnige zal worden". Er is geen sprake van eenzijdig vrijzinnig maken van een Gereformeerde leerstoel. Betekent dit, dat de , , verschillende instanties" onder de doctores theologiae van gereformeerde belijdenis ook nog een professorabel iemand zullen ontdekken, of zijn de bekwame mensen tegenwoordig alleen te vinden binnen de middenorthodoxie en de daarnaast optrekkende recht-vrijzlnnlgen ?

Wij vragen slechts.

De heer W. C. F. Scheps heeft in zijn „Kerknieuws" becijferd, dat in de Hervormde Kerk de verhouding Geref. Bond, Vrijzinnig en Middenorthodox ongeveer 1 : 1 : 4 is. Gerekend dan naar het aantal predlkantsplaatsen ; niet (nadrukkelijk stellen wij dit !) naar het aantal van hen, die trouw kerkelijk medeleven. Dan liggen de. verhoudingen wel enigszins méér ten gunste van de gereformeerden. Zij zouden dan recht hebben op 3 a 4 hoogleraren. Zij hebben er niet één. , , Trouw" spreekt van een lectoraat in hope, want aan dr. S. van der Linde is een leeropdracht verstrekt voor de geschiedenis van het Gereformeerde protestantisme met de bedoeling, dat dit een lectoraat wordt. Maar dat is dan voorlopig alles aan een universiteit, waar de helft van de Hervormde theologen studeert, waaronder een groot aantal van gereformeerden huize.

Mogen wij er op rekenen, dat deze belangrijke groep binnen de Hervormde Kerk bij de nog te verwachten benoeming recht zal worden gedaan ? Mogen wij de overheid vragen rekening te houden met de werkelijkheid van vandaag ? Wij hopen, dat degenen, die hier een adviserende stem hebben, met de bestaande verhoudingen rekenen zullen en dat niet andermaal een teleurstelling zal moeten geboekt worden !

Speciaal de middenorthodoxie werke hier con amore aan mede.

. Wij hebben dezer dagen het boekje van dr. H. Berkhof over de , , Chrisis der Middenorthodoxie" nog eens nageslagen. Dr. B. acht het de grote vraag, of de middenorthodoxie, die thans de hegemonie in de Hervormde Kerk voert, het probleem der Hervormde Kerk zal weten op te lossen ; beter dan het Calvinisme in de 17de en het Modernisme in de 19de eeuw. Wanneer de middengroep haar grote verantwoordelijkheid niet ziet (wordt z.i. door heel weinigen beseft), zal zij verzanden. Zij heeft voor de Inhoud van de prediking en het geloofsleven de bijdrage en de kritiek van rechts, speciaal van de Gereformeerde Bond nodig Dan is het o..i zaak, dat zij de ontwikkeling van het gereformeerde leven in de Hervormde Kerk niet veronachtzaamt en het hare doet om dit te bevorderen : dat deze groepering de haar toekomende hoogleraren niet wordt onthouden.

In spanning wachten wij af, wie verder te Utrecht zal worden benoemd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen