Buiten verantwoordelijkheid der Redactie Prof. Banning in de aanval

Dit artikel werd op verzoek van de schrijver opgenomen, omdat het betrekking heeft op een reactie van prof. Banning op een stuk van het Hervormd- Gereformeerd Studenten-Contact, dat indertijd door ons orgaan, eveneens buiten verantwoordelijkheid der redactie werd opgenomen.

S.

Niet als Gereformeerde Bonder, ook niet als anti-doorbraak-man, maar als lid der Ned. Hervormde Kerk, heeft een artikel van prof. Banning in , , 'Het Vrije Volk" van 5 Maart, 'mij zeer gefrappeerd, om geen sterker woord te gebruiken.

Het is een aanval van Banning op het orgaan van de Gereformeerde Bond, „De Waarheids vriend".

De inhoud van deze aanval, komt in hoofdzaak hierop neer, dat er in de kringen van deze Gereformeerde Bond een rechtlijnig besef heerst over de verhouding zonde en sociale ellende. De sociale practijk, die hieruit voortspruit, vergelijkt Banning met een geneesheer, die, geroepen bij een ernstig patiënt, gaat theologiseren over de zonde, inplaats van medisch in te grijpen. En zo'n geneesheer is waard dat hij weggejaagd wordt. Aan theologisch gepraat bij hersenschudding of longbloeding gaat de patiënt dood.

Alvorens hier op de zakelijke kant der kwestie die prof. B. aansnijdt, in te gaan, .wens ik als lid der Hervormde Kerk heftig te protesteren tegen het feit, dat Banning een dagblad gebruikt om een visie van een theologisch orgaan te bestrijden.

Als er 5 % van de duizenden lezers van „Het Vrije Volk" getracht heeft zelfstandig een probleem als de verhouding zonde en sociale ellende te overwegen, dan zal bet aantal 5 % hoog zijn aangeslagen. De rest of 95 % is te voren al door Banning ingenomen.

Als 't Herderlijk schrijven van de Generale Synode der Hervormde Kerk, in artikel IV „Kerk en Maatschappij", spreekt van de noodzaak van een solidariteit tussen christenen en niet-christenen, bij de vervulling van allerlei zakelijke opdrachten, dan vraag ik, of het solidair is, als Banning voor duizenden lezers een dergelijk miserabel beeld geeft van zijn mede-christenen, om hun sociale opvattingen uit te beelden naar analogie van een geneesheer, die theologiserend, zijn patiënt dood laat bloeden, inplaats van medisch in te grijpen als vrucht van 't geloof.

Een ieder voelt, zonder zelfs nog aan de kant der Geref. Bondsopvattingen te gaan staan : a. dat deze kringen niet getypeerd kunnen zijn met het beeld en de voorstelling die Banning hier geeft: b. dat er een christelijke sociale beweging is geweest, waaraan mensen als Talma, Smeenk, Slotemaker de Bruïne zich geheel gaven, en die, tot op deze dag, niet in getheologiseer is ondergegaan.

Kijk, het is zo gemakkelijk in een bepaalde sfeer de anderen, die zich daar niet eens kunnen verdedigen, in een gebrekkig, half beeld, voor te stellen. Gesteld prof. Banning's productieve sociale practijk, zou beoordeeld moeten worden door de éénheid van theorie en practijk vanuit het communistisch dialectisch-materialisme, zou het dan zo'n kunst zijn, hem vanuit deze sfeer belachelijk voor te stellen ? Ik hoor Banning al in een debat gewikkeld met een communist, en dat deze dan zegt : vergadering, vertrouw maar niet te veel op Banning als 't moet gaan om concrete bloedwerkelijke stoffelijke noden, want je gaat in ellende onder, ook al zegt Banning : , , Fundamenteel is Christus Kurios, die alle levensgebieden opeist voor de verheerlijking van Zijn zender, en vanuit de hierin besloten gehoorzaamheid het leven van enkeling en gemeenschap, onverbrekelijk aan elkaar want aan Gods heilige wil gebonden". Dr. W. Banning , , Theologie en Sociologie", blz. 19.

Wanneer de lezers van , , De Waarheid" geconfronteerd zouden worden 'met deze woorden, en één uit z'n verband gehaalde conclusie van Banning's wezenlijke bedoelingen als hij spreekt van Christus Kurios die alle levensgebieden opeist, dan heeft zich bij de lezers van , , De Waarheid" de mening onafwendbaar post gevat, dat Banning irreëele praatjes verkoopt. En diezelfde mening hebben de lezers van , , Het Vrije Volk", nu van Gereformeerde belijders in de Hervormde Kerk door het artikel van Banning.

Eén der voornaamste oorzaken waardoor we elkaar irriteren, is de rechtlijnigheid. En 't zal wel waar zijn dat er in de beschouwing van de sociale ellende als gevolg van de zonde, ook een stuk rechtlijnigheid zit. Maar rechtlijnigheid komt men meermalen tegen. Ook daar waar de rechtlijnigheid zo gemakkelijk bij de ander gesignaleerd wordt. Rechtlijnigheid ook daar waar dat Gebot der Stunde in concrete situaties zoveel dient te veranderen, maar waar 't gewoonlijk blijft zoals 't was. Men beschouwt dogmatische gebondenheid, en dan natuurlijk bij rechtzinnigen, zoiets als traditionele rechtlijnigheid, doch mist dan tevens de wetenschappelijke moed om. van een vrijzinnige dogmatische gebondenheid te spreken, en stelt zich zelf of de oncritische gemeente, het zo voor, alsof dit anti-rechtzinnige geloofsleven een worsteling is van moment tot moment, vanuit een waarachtig levend geloof.

Zo is er ook rechtlijnigheid o.a. in de voorgewende moderne bezinning, dat de zielsconflicten onstaan door erotische driften, gesublimeerd moeten worden. Dan de autonomie der menselijke rede, waar ausgerechnet de buitenkerkelijken bezit van kunnen nemen. Het krioelt van rechtlijnig denken. Maar men kijkt geborneerd steeds maar één kant uit.

F. G. de Groot.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen