Het onderwijs in België

I.

De schoolstrijd in België heeft heel wat beroering gebracht. De dagbladen hebben ons er een en ander van verteld. Op 15 April j.l. sprak prof. dr. A. J. Bronkhorst over de schoolsituatie in België. Uit zijn belangrijke rede willen we enkele gegevens aan u doorgeven. We moeten eigenlijk terug gaan tot begin 19e eeuw. Onder de regering van Koning Willem I werd de onderwijskwestie geregeld in die zin, dat er overal kosteloos neutraal openbaar onderwijs moest worden gegeven, waarbij gelegenheid moest zijn tijdens opzettelijk vrij te maken uren, godsdienstonderwijs te geven.

De reactie van de R.K. geestelijkheid was deze scholen onaannemelijk te verklaren. Maar bij K.B. werd verordend, dat er geen confessionele scholen zouden zijn. In elk geval zouden die niet uit de officiële kassen kunnen worden gefinancierd. Toch waren er in 1835 naast de 4000 staatsscholen reeds 2770 privaatscholen en 7 bisschoppelijke normaalscholen ter opleiding van onderwijzend personeel. Vooral dit laatste was wel hard nodig, daar op de vrije (R.K.) scholen een groot deel van het personeel geen enkel diploma bezat. In 1870 waren van de 529 leerkrachten in Vlaanderen slechts 7 gediplomeerd. In 1842 kwam er zo iets als een compromis tot stand, waarbij de bepaling van het uitsluitend-officiële onderwijs zodanig werd verzacht, dat er voortaan in elke gemeente tenminste 1 officiële school moest zijn, met onderwijs in de godsdienst en zedeleer, waarvan echter de kinderen op verzoek der ouders konden worden vrijgesteld. Het bisschoppelijk gezag over de scholen werd erkend. In 1878 kwam echter een uitbarsting door het aannemen van een nieuwe liberale schoolwet. Zij bepaalde dat overal neutrale overheidsscholen moesten worden opgericht, waarin het personeel nodh de ouders zich mochten bemoeien met het godsdienstonderwijs. Niet vóór, maar ook niet tegen.

Het kerkelijk gezag over de scholen werd afgeschaft.

Het episcopaat verklaarde deze scholen onaanvaardbaar. Gezinnen, waarvan de kinderen er tóch heengingen, ondervonden de gevolgen. Geen absolutie meer, geen communie, geen begraven in gewijde grond. In de overwegend Roomse steden liep de officiële school leeg. Wel werden R.K. scholen opgericht, maar ook bleven honderden kinderen zonder onderwijs.

In 1884 kwam de regering in handen der R.K.; en wel gedurende de tijd van 35 jaar.

Nu kwam een regeling der schoolzaken in R.K. geest. Het oprichten der lagere, scholen kwam in handen der gemeenten. Op verzoek van 20 ouders kon nog een neutrale openbare sdhool blijven bestaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen