CRITIEK OP HET WIJKGEMEENTEN-SYSTEEM

Met de uitvoering der nieuwe kerkorde is zeer beslist gekozen voor de wijkgemeente als grondstructuur der Ned. Hervormde Kerk, zij het ook dat om practische redenen de doorvoering in de practijk niet steeds consequent kon zijn.

Ordinantie 2, art. 9, sub 1, immers bepaalt: , , In gemeenten met meer dan 1 predikantsplaats voor gewone werkzaamheden zijn er, behoudens de in dit hoofdstuk aangegeven uitzonderingen, evenveel wijkgemeenten als er zulke predikantsplaatsen zijn, welke wijkgemeenten tezamen de centrale gemeente vormen".

De bedoeling nu is : men kerkt en catechiseert bij de wijkgemeente-predikant; bij voorkomende gevallen wordt hij geroepen (ziekte, begrafenis, huwelijk e.d.) ; men kan slechts tot een ambt worden gekozen, indien men binnen de grenzen van de wijkgemeente woonachtig is. In de grotere gemeenten stuit dit systeem op grote moeilijkheden; het ideaal van de kerkorde is niet onmiddellijk te verwerkelijken; strakke toepassing zou veel schade berokkenen. Vandaar dat sub 3 toegestaan wordt, (zij het niet helemaal van harte) : , , Aan gemeenten met meer dan drie predikantsplaatsen voor gewone werkzaamheden, waar uit hoofde van bijzondere omstandigheden ernstige bezwaren bestaan tegen de vorming van wijkgemeenten naar het eerste lid van dit artikel, kan het breed moderamen der provinciale kerkvergadering, het breed moderamen der classicale vergadering gehoord, telkens voor een tijdvak van ten hoogste vijf jaren, toestemming verlenen tot het vormen van een of meer wijkgemeenten met twee of drie predikantsplaatsen voor gewone werkzaamheden".

De bedoeling is duidelijk : drie predikanten van verschillende , , modaliteit" kunnen naast elkaar arbeiden; men is dan niet buiten de (kerk) orde, wanneer men ds. A. boven ds. B. verkiest.

Onzerzijds zijn de bezwaren tegen het wijkgemeente-systeem reeds vaak kenbaar gemaakt. Merkwaardig nu is, dat blijkens het laatst verschenen no. van , , Woord en Dienst" (van 18 Juni 1.1.), ook van de zijde juist van hen, die in het bijzonder kerkewerk dienen (in het , , apostolaat") critiek komt op de wijkgemeente-gedachte.

Twee voorbeelden.

Van 12—15 April j.l. is de 10e Theologenconferentie van , , Kerk en Wereld" gehouden, waar als laatste onderwerp behandeld werd: , , Het Apostolaat en de empirische gemeente".

Ds. W. G. Overbosch, pred. te Amsterdam-Zuid, leidde dit in vanuit de situatie in de grote stad. Wij werden getroffen door zijn wel héél krasse uitspraken : , , de wijkgemeente is een kolossale vergissing, want zij is een projectie van een zogenaamde gezonde dorpsgemeente in de grote stad, terwijl men juist de stad had moeten projecteren in het dorp. In de stad is het immers beter voelbaar dan in het dorp, dat niet ieder bij de gemeente hoort. Dat spreekt ook vanzelf, want de hele wereld kan niet uit voortrekkers bestaan, in wie het belijden gestalte aanneemt".

Hier zouden wel enkele vragen' te stellen zijn, (b.v. : behoren alleen de , , voortrekkers" tot de gemeente(? ), doch het gaat ons nu om die qualificatie , , kolossale vergissing".

Verderop lezen we : , , De doorvoering van de wijkgemeente-gedachte zal funeste gevolgen hebben, met name bij de meelevenden. Het is immers niet te ontkennen, dat elke predikant uit zijn territoir alleen zijn eigen type gemeente kan halen. Zij, die in dit type niet passen, voelen zich teleurgesteld en worden van meelevend, onkerkelijk. Het wijkgemeente-stelsel zal de buitenkerkelijkheid doen toenemen".

Dit is toch wel een koude douche voor hen, die vanuit een niet geheel reëel idealisme de kerkorde hebben opgesteld. Ds. Overbosch adviseert dan : , , Het beroepingswerk geschiede daarom op basis van een bepaalde groep en men late 4 a 5 predikanten samenwerken in teamverband als pastores van mentale gemeenten".

Deze nieuwe term zal niet ieder direct duidelijk zijn. De bedoeling is 't echter wèl.

Ook dr. P. L. Schoonheim, pred. te Leiden, merkt in zijn overzicht over het bijzonder kerkewerk in de Sleutelstad op, dat de geografische indeling in wijkgemeenten niet bevredigend lijkt. Hij pleit voor een indeling naar belangstellingssfeer.

We vragen: belangstelling waarvoor ? Maar in ieder geval herinneren we ons weer het woord van prof. dr. Hoekendijk, die we eens hoorden zeggen : het parochiestelsel is een illusie, zij het ook een kerkelijke!

Maar voorlopig zitten we ermee.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen