SAMEN GEZOND WORDEN ?

Door het opschrift boven dit artikel zal menige lezer herinnerd zijn aan de bekende uitspraak : wij zijn samen ziek geworden, nu moeten wij ook samen gezond worden.

Ik ga daar dit keer geen vragen over stellen; men krijgt er trouwens toch geen antwoord op. Het wordt immers door de meerdere vergaderingen onzer kerk en door de niet-gereformeerde richtingen angstvallig vermeden, om over de ware aard van de ziekte der Hervormde Kerk uitspraken te doen. Men wil ons haast suggereren dat alles nu gezond is, maar dat de patiënt alleen wat zwak is. Van onze kant is reeds meermalen op de eigenlijke ziekte der kerk gewezen.

De prediking is ziek. Dit nu is het ergste wat een kerk kan overkomen. Immers de kerk is, waar de reine prediking wordt gevonden en de zuivere bediening der sacramenten. Dus is het duidelijk: als de prediking ziek is, is de kerk ziek. Omgekeerd geldt het ook. Al willen dus de leidende figuren in onze kerk zich niet omstandig over de ziekte der kerk uitlaten, wij willen hen toch aan het onder hen verbreid adagium houden. Vijf jaar is nu de kerk van de vorige organisatie verlost. Zij heeft nu, volgens de leidende kringen, de rechte organisatie.

Wat heeft men nu in die vijf jaar gedaan om gezond te worden?

Het is dr. Hoedemaker, die o.a. in , , De kerk en het moderne Staatsrecht" de vraag onder de ogen heeft gezien, langs welke weg de zieke kerk gezond zou kunnen worden. Het is leerzaam o.i. zijn gedachten te vergelijken met de practijk van onze dagen. Hij was tegen het mes om mee te beginnen. Hij voelde meer voor medicijnen en een andere omgeving. Best, zeggen we, als de zieke maar geneest. Om zijn voorliefde voor medicijnen en zo te verklaren, vergelijkt hij de kerk met een huis, dat vol kolendamp staat. De bewoners zijn bewusteloos, misschien wel dood. Moeten wij die bewustelozen nu maar aan hun lot overlaten ? Neen, zegt Hoedemaker, wij proberen het hele gezin te redden. Deuren en ramen open. De mensen in de frisse lucht. Kom op met

Nu stel ik mijn eerste vraag: Zijn opwekkende middelen. Zo moeten we ook in de kerk doen.

De visitatoren en de meerdere vergaderingen nu 5 jaar bezig geweest om een gereformeerde prediking in de kerk te brengen, waar deze niet was ? Dat zou een geneesmiddel zijn, waardoor zieke gemeenten konden genezen, als Gods Geest daarin meewerkte. Ik zou zelfs geen ander geneesmiddel kunnen bedenken. Wanneer er echter dezelfde prediking blijft, die de kerk ziek gemaakt heeft, wat hebben we dan gewonnen? Zo zijn, meen ik, ook de gedachten van dr. Hoedemaker geweest. Hij geeft tenminste het volgende voorbeeld van de gezondwording ener gemeente, aan de werkelijkheid zijner dagen ontleend:

, , Een rechtzinnig predikant ontvangt, door hetgeen de wereld zou noemen een samenloop van omstandigheden, een beroep naar een gemeente, alwaar een goede dertig jaar lang een voorganger heeft gestaan, die eerst voor , , Gronings" doorging en zich later , , Modern" noemde. Vraag hem: of hij geen zware strijd heeft te strijden? Hij zal u zeggen: dat de gemeente als één geheel dankbaar is, nu het evangelie te horen verkondigen, dat zij vroeger niet kende. Hij zal er bijvoegen: dat het evenwel lang, lang zal duren, voordat de sporen van de mishandeling, die zij ondervond, zijn uitgewist, dat vooral de onkennis groot is, maar dat intussen het karakter der gemeente van lieverlede zichtbaar gewijzigd wordt".

Inderdaad, dit voorbeeld is te vermenigvuldigen. Waar een zuiver gereformeerde prediking in de gemeente gebracht wordt, verandert het karakter der gemeente ten goede. Het schijnt, dat Hoedemaker heeff gedacht dat reorganisatie betekende, dat de prediking nu ten goede ging veranderen. Maar als nu in een gemeente diezelfde moderne prediking blijft van geslacht op geslacht, hoe moet die gemeente dan genezen ?

Als ik nog eens een nieuwsgierige vraag mag stellen: zijn de mannen, die van Hoedemaker hielden en met hem voor samen gezond worden waren, het met hem eens, dat de moderne prediking het evangelie niet brengt en dat zulke prediking een mishandeling voor de gemeente is ? Of hoort Hoedemaker voor hen bij de profeten die men doodt en waarvan men dan de graven opsiert?

Ik vraag nóg eens : hoe kunnen we samen gezond worden, als de prediking, die een gemeente ziek maakte, niet verandert ?

Nog een vraag: Hoe heeft Hoedemaker zich de behandeling van de zieke ingedacht? Hij achtte, dat men voorzichtig zou moeten handelen. In een welgestelde kerk b.v. zou de Synode tenslotte een eindbeslissing moeten geven. Maar dat zal niet inééns kunnen. Daarvoor is de kerk in een veel te verwarde toestand. , , Men geeft de uitgehongerde bevolking van een belegerde veste niet opeens volop te eten". , , De slaven zijn ook niet op een gegeven ogenblik in vrijheid gesteld". Daarom wil Hoedemaker overgangsmaatregelen. De eerste is dit:

„De Kerk zal in vele jaren niet in staat zijn haar Nationale Synode te hebben, n.l. om leerbepalingen te maken".

Dit is logisch gedacht. Een zieke kerk moet men alle tijd geven om gezond te worden. Zieken, vooral die door kolendamp bewusteloos zijn geworden en nog niet helemaal bij, laat men geen zware denkarbeid verrichten.

Heeft men zich daar nu in deze 5 jaar aan gehouden ? Ik zou zeggen van neen. Men heeft een nieuwe belijdenis opgesteld en deze genoemd: , , Fundamenten en Perspectieven". Men heeft een nieuwe Leer aangaande de Heilige Schrift de kerk ingezonden. Men heeft allerlei leerbeslissingen genomen, alsof men volkomen gezond was. Naar mijn besef klopt hier iets niet. Afgezien nu van het inzicht van Hoedemaker, dat m.i. juist was, doch niet bepalend behoeft te zijn voor de meerderheid der Synode, blijft toch het feit bestaan dat men zeer breed gesproken heeft over een zieke kerk. Men heeft echter niets gedaan, zover ik weet, om die kerk het enige geneesmiddel toe te dienen, , dat haar gezond zou kunnen maken.. Vele Kerkeraden en Classicale Moderamina vechten meer tegen een gereformeerde prediking, dan dat zij haar als geneesmiddel begeren. Vele andere kerkeraden en predikanten weten niet eens wat een gereformeerde prediking is. En om nu in Hoedemaker's beeld te spreken: zo blijft de kolendamp- en de bewusteloosheid. Zo sterven de gemeenten innerlijk en blijft alleen de vorm van een kerk over. Zo blijven er vele gemeenten, die het Evangelie niet kennen. Zo blijft de mishandeling, waarvan dr. Hoedemaker sprak.

't Gaat niet om een richting of Bond, maar het gaat om de kerk en om de zielen! Hoe wil men de kerk weer gezond zien worden, als men niet alles doet om de rechtzinnige prediking overal te brengen ? Als wij samen ziek zijn, hoe moeten wij samen gezond worden bij het tegenwoordige gemis en de bestrijding in steden en dorpen van de gereformeerde of rechtzinnige predi­king?

L. V.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen