Boekbespreking

Abraham Capadose, door dr. D. Kalmijn. Uitg. Boekencentrum, , Den Haag, 1955. 384 pag. Prijs ƒ 14.50 (ing.).

In dit werk trekt het gehele leven van dr A. Capadose, aan ons voorbij ; het wonder van Gods verkiezende genade, waarin Capadose zelf eindigt' in het verhaal van zijn bekering, straalt in heel dit leven rijkelijk uit. Wie had kunnen denken, toen deze man na voltooiing van zijn studiën als geneesheer in Amsterdam arbeidde, dat weinige jaren later het leven voor hem een geheel andere loop zoude krijgen. Christus werd het middelpunt van zijn genegenheden en de sleutel van alle verborgenheden. Straks zien wij C. in het gezelschap van de vromen in Scherpenzeel, horen van zijn felle protesten tegen „de ziel en lichaam verpestende vaccine" ; tot aan zijn dood toe heeft hij tegen deze „felle smet van 't etterend pokvenijn" (Bilderdijk) gestreden. Niet minder scherp keerde hij zich tegen de leiding van de kerk in zijn strijd voor kerkherstel. In de Synode kon hij geen kerkelijke overheid erkennen, omdat zij geen ernst maakte met de handhaving van de belijdenis. Drie kwart van de gemeenten werd volgens C. gevoed met allerlei soort van rationalistisch gif in plaats van met een waar levensvol Evangelie. Hij heeft de strijd in de kerk, waar hij gedoopt werd, niet vol kunnen houden en is uitgestreden zonder zich ooit bij een gescheiden kerk te hebben gevoegd.

Gezien z'n afkomst is 't geen wonder, dat Capadose een grote liefde voor de arbeid onder het oude volk heelt getoond." Heeft hij meer dan vijftig jaar gebeden voor Israels heil, hij mocht ook meer dan vijftig uit Israël zien toetreden onder banier van het kruis van Jezus". Evenals Da Costa heeft C. zich zeer bezig gehouden met de vraag naar de toekomst van Israël en het Duizendjarig Rijk. — Ik heb van dit boek zeer genoten; C. was het waard, dat een dissertatie aan hem gewijd werd. Hoe stond deze man altijd op de bres voor de waarheid Gods, niets en niemand ontzag hij, waar hij meende, dat de ere Gods werd aangetast en zijn felle polemieken zijn hem heus niet altijd in dank afgenomen.

Veel respect heb ik voor 't uitgebreide en veel omvattende bronnenmateriaal, dat aan deze studie ten grondslag ligt. Toch is Capadose voor mij niet ten voeten uitgetekend; welke invloeden hebben op hem ingewerkt ? C. noemt zelf : Gesprek met de Jood Trypho van Justinus. Schr. geeft hierover slechts enkele zeer korte aanduidingen (p. 285) : „Van Justinus Martyr en Augustinus had hij meer werk gemaakt". In welke dingen blijkt dit bij C. ? In een werk als dit is het nietszeggend als wij lezen : „Uit zijn geschriften en brieven blijkt, dat hij Calvijn, de kantt. van de Statenvertaling en de theologische verhandelingen van Bilderdijk had bestudeerd." Ik vraag : waar is de invloed van deze studie aan te wijzen ? Bovendien : ieder mens is ergens kind van zijn tijd — dat heb ik niet voldoende uitgewerkt gevonden ; dit geldt ook van de vraag naar de betekenis van C. Voor het heden. Bij de beoordeling van C. en diens bestrijding van de onrechtzinnigheid in de Kerk meent schr., dat het hier vastzit op een onwerkelijke onderscheiding tussen zichtbare en onzichtbare Kerk; ik ben het daarin met schr. geheel oneens, maar wel blijkt, hoe actueel deze vragen öok vandaag zijn. Schr. meent, dat C. voor het Calvinisme koos, omdat hij daarin denkbeelden vond, die met zijn eigen geestelijke inhoud harmonieerden. Hier denkt schr. aan Spinonisme. Even verder lezen wij (in verband met de vaccinatie) : „van doorslaggevende betekenis was Bilderdijks invloed". Waarom bij het eerste invloed van oude plunje verondersteld en bij het laatste van Bilderdijk ? Had de bekering van C. geen totalitair karakter ? Deze opmerkingen mogen blijk geven van de grote belangstelling, waarmede ik dit boek dat ik in veler handen wens, heb bestudeerd.

De Profeet Jesaja, door ds. F. Colenbrander. Tweede deel. (h. 40—66). 108 pag. Prijs ingen. ƒ 2.15; bij intekening ƒ 2.—. Uitg. J. H. Kok N.V., Kampen.

Dit werkje verschijnt in de serie „De Bijbel, toegelicht voor 't Nederlandse volk". De tekst van de Statenvertaling wordt hier van vers tot vers in het kort verklaard. Zonder omhaal van woorden, zonder aantekeningen geeft schr. de inhoud van het tweede gedeelte van de profetieën van Jesaja weer. Als u dit boekje doorgewerkt hebt, zult u veel hebben leren verstaan, dat u niet tevoren hebt opgemerkt of niet had begrepen. Hebt u b.v. wel eens nagedacht over de betekenis van de tekst: Wie een os slacht, verslaat een man ? (hf d. 66 : 3) ? Dit boek is eenvoudig, goed bruikbaar hulpmiddel tot verstaan van de Evangelist van

het Oude Verbond.

Bt.

Bijbels Dagboekje. Uitg. Boekencentrum, 1955. 296 pag. Ing. ƒ 2.50, geb. ƒ 3.75.

Schr. wil door dit dagboekje hen dienen, die de Bijbel willen leren kennen aan de hand van de inhoud van het leesrooster „Een jaar met de Bijbel", uitgegeven door het Ned. Bijbelgenootschap. Van elk der opgegeven Bijbelgedeelten is de meest kenmerkende tekst genomen en getracht is de lijn der gedachte te schetsen. Een dagboekje schrijven is niet gemakkelijk en de inhoud van een Schriftgedeelte weer te geven, eist veel genade om te luisteren ; daarover zijn de exegeten het wel eens. Maar de toepassing ! De vader van dit werkje is (ons) onbekend en ik heb wel eens gedacht: in welk nest is deze vogel uitgebroed ? (Ik mag van vogel spreken, omdat het werkje in de Kolibrireeks uitkwam). Ik heb er wel enig idee van, vraag alleen maar : waarom erkent de vader zijn kind niet ? Ik las wel eens een uitlegkundige enormiteit, b.v. over Noach, maar ook wel goede verklaring, b.v. over Efeze 2.

Het geheel is verzorgd uitgegeven.

Bt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen