DE NAVOLGING VAN CHRISTUS

III

Gaan wij het woordgebruik in de Paulinische brieven na, dan blijken de woorden „navolgen" en , .navolger" (Gr.: mimeisthai en mimètès; Vulg. : , imitari" en imitator) betrekkelijk zelden gebruikt te worden, al dienen wij er wel aan te denken, dat ook al ontbreekt het woord, de zaak zelve wel aanwezig kan zijn. Van de tien plaatsen waar zelfstandig naamwoord of werkwoord voorkomen, zijn er eigenlijk maar drie, die voor ons onderwerp in aanmerking komen, t.w. 1 Thess. 1 VS. 6, 1 Cor. 11 vs. 1 en Efeze 5 vs. 1. De overige plaatsen spreken over het navolgen van Paulus, of, zoals in Hebr. 13 vs. 7, over het navolgen van het geloof der voorgangers of over het navolgen van het goede. (III Joh. VS. 11).

Nadat Paulus in 1 Thess. 1 vs. 4, 5 een terugblik heeft gegeven over zijn verkondiging van het Evangelie onder de Thessalonicenzen, waarbij hij nadruk legt op de vrucht daarvan ( . ... niet slechts in woorden, maar in kracht en in de Heilige Geest), schrijft hij vs. 6 : , , En gij zijt navolgers geworden van ons en van de Heere en gij hebt het woord onder zware verdrukking met blijdschap des Heiligen Geestes aangenomen, zodat gij een voorbeeld geworden zijt voor alle gelovigen in Macedonië en in Achaje".

Paulus' lezers worden hier „navolgers des Heeren" genoemd. Van welke aard is deze navolging ? De vrucht van Paulus' evangelieprediking onder de Thessalonicenzen manifesteert zich daarin, dat er openheid was voor dit woord. De kracht van de Heilige Geest was onder hen werkzaam. Zij hebben het woord aangenomen met blijdschap, zich gebogen onder dit apostolisch woord, ondanks zware verdrukking. Hier gaat het niet om een verdienstelijke nabootsing van een voorbeeld. Ook in 1 Thess. 1 staat het discipelschap op de voorgrond.

In 1 Cor. 11 : 1 is het woord : „Wordt mijn navolgers, gelijk ook ik Christus navolg" de afsluiting van een pericoop, waarin Paulus aanspoort tot liefde jegens de zwakken met betrekking tot het al of niet eten van gewijd vlees. Men kan hier naast leggen Rom, 15, waar het eveneens gaat over het verdragen van de gevoeligheden der zwakken. Midden in dit betoog klinkt dan de heenwijzing naar Christus, , , die ook zichzelf niet behaagd heeft" (vs. 3), zodat de apostel in VS. 7 kan schrijven : , .Daarom aanvaardt elkander, zoals ook Christus ons aanvaard heeft tot heerlijkheid Gods". In dit licht moeten wij ook 1 Cor. 11 vs. 1 zien. Het gaat er om, geen aanstoot te geven. Paulus wijst hier op zijn eigen houding en boven hem uit naar Christus. De belangrijkste plaats voor ons onderwerp is Efeze 5 vs. 1, waar de apostel de gemeente aanspoort: , , Weest dan navolgers Gods als geliefde kinderen". In Christus is er de kindschapsverhouding tot de Vader. Zó, als geliefde kinderen, geldt het navolgers Gods te zijn. Dit wordt nader uiteengezet in vs. 2 : , , Wandelt in de liefde, zoals ook Christus u heeft liefgehad en zich voor ons heeft overgegeven als offergave en slachtoffer, Gode tot een welriekende reuk". De navolging is ook hier gefundeerd in de verzoening. Er wordt gesproken van het plaatsvervangend offer van Christus. Men kan hier ook wijzen op Phil. 2 VS. 5 v.v.: , , Laat die gezindheid bij u zijn, welke ook in Christus Jezus was". De verzoening is primair. Wij horen van de daad der zelfontlediging van Hem, die gehoorzaam geweest is tot de dood des kruises. Hier is geen spoor aanwezig van wetticisme. Gaan wij het vervolg in Efeze 5 na, dan blijkt hoe de navolging nader geconcretiseerd wordt.

Hier schrijft een apostel aan de gemeente van Christus levend in een heidense omgeving. Het gaat over de dingen van het gewone leven: over de verhoudingen in het huwelijksleven (Efeze 5:22-33), over de betrekkingen tussen ouders en kinderen (Efeze 6 : 1-4); over heren en slaven (Efeze 6 : 5-9). Navolging betekent geen vlucht uit de werkelijkheid, wel een breuk met het zondige, heidense, verleden. „Gij waart eertijds duisternis, thans zijt gij licht in de Here, wandelt als kinderen des lichts". Het is het leven der dankbaarheid voor de in Christus geschonken genade. Daarom kan de pericoop Efeze 5 : 1-18 ook uitlopen op de oproep tot dankzegging.

Navolging dus gefundeerd in de verzoening. Er is wel gezegd: de eis van een imitatio Christi heeft in de paulinische brieven geen steunpunt. Alles hangt er evenwel maar van af hoe deze imitatio gezien wordt. Inzoverre men een verdienstelijke nabootsing wil afwijzen, is dit juist. Paulus' spreken over de navolging is ten slotte betrokken op de daad der verzoening. De discipel is de navolger bij Paulus.

Ter completering van de N.T.-ische gegevens willen wij nu nog letten op het bekende woord uit 1 Petrus 2 : 21 : , , Want hiertoe zijt gij geroepen, daar ook Christus voor u geleden heeft en u een voorbeeld heeft nagelaten, opdat gij in Zijn voetstappen zoudt treden". Petrus richt zich hier tot slaven die hij aanspoort tot onderdanigheid en tot volharding in het lijden. Dit lijden blijkt geen zinloos gebeuren te zijn, maar navolging van Hem, , , die geen zonde gedaan heeft en in Wiens mond geen bedrog is gevonden, die zelf onze zonden in Zijn lichaam op het hout gebracht heeft " Ook hier is Christus' navolging geen verdienstelijk werk. De lijdende Knecht des Heren heeft geleden ten behoeve van de slaven, tot wie Petrus zich richt. , , Daarom kan van een copiërende imitatio Christi geen sprake zijn Wanneer gevraagd wordt in de voetstappen van Christus te gaan, dan is deze gemeenschap met Christus in het lijden bedoeld ", aldus G. Sevenster, (Christologie van het N. T., blz. 296).

Samenvattend kunnen wij zeggen dat de navolging in het Nieuwe Testament betrokken is op en gefundeerd in de verzoening. Er is de levensrelatie tot Jezus Christus. Het gaat in de navolging om het leven van ben, die overgezet zijn in het Koninkrijk Gods, de kinderen des Koninkrijks. 't Is de wandel in het licht van hen, die uit de duisternis gebracht zijn in het licht van Christus en nu geroepen worden hun licht te laten schijnen voor de mensen, opdat deze hun goede werken zien en hun Vader in de hemelen verheerlijken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen