KRONIEK

Het Koninkrijk Gods is de inzet der wereldgeschiedenis, m.a.w. het gaat in alle gebeuren in de wereld om de komst en de doorbraak van het Koninkrijk van de Zoon van Gods liefde.

Zo tekent het ons het laatste bijbelboek, soms in huiveringwekkend apocalyptisch vergezicht, met name in zijn 5e hoofdstuk, waar ons getoond wordt, dat in de handen van het Lam gegeven wordt, , , het boek met de zeven zegelen". Zo belijdt het ons geloof.

Zien wij daar nu iets van in de geschiedenis in verleden en heden ? Misschien in het verleden, waar we achter staan, meer dan in de dingen, die we meemaken, waar we midden in zijn.

De 24 febr. j.l. heeft in besloten zitting van het communistisch partijcongres Chroesjtjow onthullingen betreffende Stalin en zijn regime gedaan, die tientallen van toehoorders flauw deden vallen. Men sprak van , , Stalin's volkomen ontmanteling", , , iconoclastie", ja, de Toestandschrijver in de N.R. Crt. van 25 maart j.l. zette boven het stuk, waarin over die beeldstormerij het een en ander werd vermeld: , , Uit handen des levenden gods". Het idool, het afgodsbeeld, is verbrijzeld, met wellust, gehoord de berichten. Maar zullen er geen andere idolen voor in de plaats komen ? Een (pseudo)-godsdienstige beweging als 't Russische communisme is, kan niet zonder , , goden". Rome zal niet nalaten al het hare te doen om al wat christelijk denkt en voelt in haar anti-communistische concentratie in te schakelen. Is daarbij de inzet het Rijk Gods of transmontaanse machts-usurpatie ?

De engelse gouverneur van Cyprus heeft Makarios, de primaat der Grieksorthodoxe kerk, op dat eiland, gevangen laten nemen en naar een van de Seychellen-eilanden doen deporteren. Een en ander, wijl Makarios het hoofd was van het verzet der Cyprioten tegen de maatregelen der regering, wat in het oog van de gouverneur niet toelaatbaar was voor een functionaris der kerk. .

Dr. Visser 't Hooft, al of niet in zijn qualiteit van secretaris van de Wereldraad der Kerken, heeft daartegen bij de Engelse regering zijn protest geplaatst. Is in deze inmenging van de kerk zowel bij Makarios als bij dr. Visser 't Hooft, de zaak van het Koninkrijk Gods motief en gediend ? Beantwoording van deze vraag hangt af van een bepaalde opvatting wat in dergelijke gevallen de kerk mag en niet mag. Die zal bij de vertegenwoordigers van het Engelse gezag op Cyprus anders zijn dan bij dr. Visser 't Hooft en Makarios. Inmenging van de kerk in de politiek kan in dergelijke gevallen een , .precair bedrijf" blijken.

Het moderamen van de generale synode onzer kerk heeft aan de kerkeraden een rondschrijven gericht van de ­ volgende inhoud:

- Oproep tot gebed.

Het 'moderamen van de generale synode van de Nederlandse Hervormde Kerk, in het besef van de bewogenheid, die in brede lagen van ons volk tot uitdrukking is gekomen over het lot van Jungschläger, en van de grote verant­woordelijkheid, welke hierbij op één mens als onafhankelijk rechter is gelegd ;

van oordeel, dat politieke emoties en opgezweeptheid der hartstochten hier te lande en in Indonesië een bedreiging vormen voor de rechtsgang en de taak van de rechter uitermate verzwaren ;

wekt de leden der gemeenten op tot voorbede voor de rechter bij de vervulling van zijn hoge taak en voor Jungschläger in zijn zware druk, opdat aan de eis van gerechtigheid en waarhteid worde voldaan.

Namens het moderamen:

L. Kievit

F. H. Landsman

Ook hier is, zij het heel zijdelings, — er wordt gesproken van , , politieke emoties" — een betreden van het politiek terrein door de kerk. Maar de inmenging is toch gans anders dan in de boven vermelde aangelegenheid. Wanneer de kerk haar roeping, van te zijn , .geweten der samenleving" verstaat, en er van uitgaat, dat ook de overheid de bevordering van het Koninkrijk Gods heeft te dienen, is een oproep als de hier vermelde te verstaan en te waarderen. Men kan zich er niet tegen stellen met de opmerking, dat de kerk genoeg binnenshuis aantreft, waaraan ze haar volle aandacht heeft te geven. Inderdaad is er op eigen erf heel veel, waarmee ze de handen vol heeft. Maar dat behoeft geen reden te zijn om in gevallen, als vermeld, een Gallio's houding aan te nemen.

, , Genoeg binnenshuis"

Daarop wijst o.m. wel de polemiek van dr. Streeder met dr. Smits, één der voorgangers der vrijzinnig-hervormden in 's-Gravenhage.

Dr. Streeder heeft dr. Smits, gelijk in uitzicht was gesteld, van antwoord gediend op diens artikel over , , De zwijgende God". Het is te lezen in „Hervormd weekblad De Gereformeerde Kerk" van 11 februari j.l., onder het opschrift: , .Zwijgt God? "

Dat artikel is waardig en gefundeerd. Dr. Str. stelt allereerst op de voorgrond, dat men in de zaak van , , openbaring en geloof" niet mag vragen om uiterlijk objectieve garantie, wat ..zinloos" is. Met verwijzing naar een beeld door Brunner, ontleend aan de zorgvuldigheid van Japanse tuinlieden, die bij het verplanten van de bomen zich alle moeite geven de boom met zijn wortels uit het gat te halen, besluit hij, zich overtuigd houdende van de ernst bij dr. Sm.: , , En toch meen ik op grond van het artikel, dat ik in ons weekblad liet overnemen, dat hij (n.l. dr. Sm.) onder de indruk van de macht van het profane denken onzer dagen verzuimd heeft op de betekenis, ja, de levenwekkende en levenbehoudende krachten van de wortels van het christelijk geloof te letten". Of dr. Sm. nog zal antwoorden?

Voorts vermelden we nóg iets uit de voortgezette briefwisseling, te lezen in , , Woord en Dienst" d.d. 25 februari en 10 maart j.l. Dr. Berkhof vat, wat in de 2de correspondentie naar voren kwam, als volgt samen:

„Ik concentreer me dus op wat me de hoofdzaak dunkt, in de hoop dat vandaar uit mijn antwoord op uw verdere bedenkingen zich wel laat raden. '

Ik begin met drie zinnen uit Uw laatste brief te citeren : , , De vaderen stonden in het theologische vlak. U staat veel te veel in het anthropologische vlak". , ," Bij de vele veranderingen, waaraan wij onderworpen zijn, verandert de ontmoeting met de levende God niet". „In de ontmoeting met God krijgt niemand een aparte behandeling". Deze zinnen duiden het kernverschil aan. We zijn hier vanzelf bij de vragen van de bevinding en van de prediking. Tegelijk is het goed, dat we die eens van een andere kant benaderen".

Hierna vervolgt dr. B. dan met te wijzen op het feit, dat , , de prediking van Paulus niet uniform is". In de brieven van de Romeinen en de Galaten, zo gaat hij dan verder, , , cirkelt de prediking rondom de werkelijkheden van zondekennis, , wet Gods, gerechtigheid Gods, toorn Gods, rechtvaardiging door het geloof... . Deze prediking is door de reformatie weer met kracht opgenomen". Daarop laat hij volgen, dat in de brieven aan de Efeziërs en de Colossenzen andere tonen worden gehoord. , , Daar gaat het om de machten, die de wereld in hun greep houden, .om Christus als scheppingsmiddelaar, als Hoofd van het lichaam, als bevrijder van de machten". Met dit verschil in accentuering — lezers der eerstgenoemde brieven zijn , , joden-christenen of door het Judaïsme beïnvloede heiden-christenen. .. ., met het tweede type spreekt Paulus tot echte heiden-christenen, die een geheel andere achtergrond hebben", zo zegt dr. B. —, zou dan recht gegeven worden om te spreken van , , een aparte behandeling". Deze uitdrukking, door ds. Boer in de tweede correspondentie afgewezen, neemt dr. B. hier over, waarbij hij dan nog „de zeer uiteenlopende termen, en gedachtengangen bij Paulus, Johannes en Jacobus" betrekt. En in het slot zegt hij dan:

, , De Heilige Geest beperkt zijn werk niet tot de bevindelijke groepen van Nederland en Schotland. Maar de prediking van de Gereformeerde Bond komt steeds weer op dezelfde begrippen en zelfs woorden neer. Dezelfde weg in vaak dezelfde termen. Elke tekst wordt op hetzelfde toegespitst. Daardoor wordt de verrassing aan het Woord ontnomen. Begrijpt U mij goed: deze prediking moet er ook zijn. Het moet ons ook zó worden aangezegd. Maar : óók. En U zegt: alléén. Ziedaar ons diepste verschil".

Hierop heeft ds. B. o.m. geantwoord, om nu de kern te nemen:

„Uw constructie Romeinen-Galatenbrief enerzijds en Efeze-Colossenzenbrief anderzijds, om daarmee twee typen van verkondiging te rechtvaardigen, lijkt mij zeer aanvechtbaar. Immers het gaat hier niet om twee parallelle lijnen, maar om de éne verkondiging van het éne Woord Gods tot joden en heidenen samen. In de Efezebrief is de zaligheid door het bloed van het kruis, begin en einde van de zaligheid. In Colossenzen 1 : 14 staat: In Welken wij de verlossing hebben door Zijn bloed, namelijk de vergeving der zonden. Denk ook aan Col. 2 : 11—15 enz. Het gaat in al deze brieven om dezelfde zaken, wat het fundament der zaligheid betreft. Ongetwijfeld is er verschil. Daarover kunnen wij het van harte eens zijn. Maar mijn bezwaar gaat tegen de toepassing, die U van deze verschillen maakt. Wij mogen hier wel spreken van nadere ontvouwing, maar niet van twee typen, die min of meer gelijkberechtigd hun eigen weg gaan".

Daarna zegt hij :, , Maar nu de prediking !

Laat ik mogen beginnen met op te merken, dat U ons nooit groter onrecht kunt aandoen, dan wanneer U ons als een bevindelijke groep in het kerkelijk leven een plaats wilt geven. Immers daarmede hebt U ons niet alleen geregistreerd en geclassificeerd, maar ook van onze enige grond afgedrongen, n.l. niet anders te willen zijn dan dienaren van het goddelijk Woord. Dat daaraan in de praktijk veel mankeert, zij U onmiddellijk toegegeven. Maar dat doet aan het uitgangspunt niets af".

En verder:

, , Als wij dan ook zeggen: Zo moet het en zo alleen, dan is dat niet een verabsolutering van eigen standpunt, hoe groot dit gevaar ook is, maar een terugroepen naar de volle prediking van de Schriften als het onbedriegelijke Woord Gods".

Naar het schijnt zal er nog een vierde correspondentie volgen. Wij zijn benieuwd, of daar de vraag zal beantwoord worden, of, en zo ja, hoe aanhangers van beide standpunten in harmonie in onze kerk kunnen samenleven. Want daarom is het toch mede begonnen?

Woensdag 21 maart j.l. heeft „In dienst der Kerk", de naam, welke de organisatie van Herv. Mannenverenigingen aannam, een toogdag gehouden te Kampen. Ds. Krop van Groningen, tot nu toe voorzitter, is afgetreden en vervangen door de heer C. Lebbing van Amsterdam. Ds. Krop zal in zoverre zijn dienst nog blijven geven, dat hij de buitenlandse contacten zal onderhouden. Zulks op verzoek van de nieuwe praeses.

Deze huishoudelijke aangelegenheden hebben dinsdagavond hun beslag gekregen.

Op de toogdag heeft ds. Wolfensberger uit Amsterdam een discussie ingeleid over het onderwerp : , , Zijn we met de Hervormde Kerk op de goede weg ? " Uit het verslag, dat , , Trouw" gaf in het no. van 21 maart j.l. nemen we het volgende over:

, , Ds. W. poneerde allereerst, dat de kerk als , , Christus-belijdende geloofsgemeenschap" is gesteld in de wereld om Gods geboden en beloften voor alle mensen en machten te betuigen en zulks met de opdracht van getuigen en met een perspectief op het Rijk Gods, hetwelk een sterke drijfveer inhoudt om te belijden.

Dit brengt echter mede een solidariteit, welke het gevaar heeft van verflauwing der grenzen tussen kerk en wereld. En dan schetst hij hoe dit tweeerlei stroming in de kerk oproept, waarvan de ene het accent legt op de solidariteit met de wereld, de ander op de saamhorigheid der gelovigen. , , De hervormde", zo zei hij dan verder, , , zal moeten kiezen voor de samenhandeling van beide: dat is onze geloofsgemeenschap. Er is op dit ogenblik een meerderheid in onze kerk, die wat wil. Haar aantrekkingskracht en durf zijn niet die van de onbesliste middenweg, of 't compromis, ook niet van de dictatuur van een groep, die zichzelf de kerk zou wanen, maar die van Christusbelijdende geloofsgemeenschap".

Verder merkte de spreker op, dat sommigen terecht inzake de tucht niet gerust zijn. „Tucht zonder een levende belijdende gemeente" — en daarvan ziet hij het visioen nog niet eens opkomen! — „is een klucht, een slag in de lucht, een gevaar". Dan vermeldt hij in verband hiermede, dat „Rechts verontrusting en vrees kent, bij links kritiek en gelatenheid is en in het midden vermoeidheid". Ondanks dit alles, is er de overtuiging, dat God nog een weg gaat met onze kerk en met onze geloofsgemeenschap. Dat doet hem tot de conclusie besluiten: „Wij zijn inderdaad met onze Herv. Kerk op de goede weg, en dankbaar, dat we hervormd mogen zijn".

De berichtgeving van „Trouw" is vlug. Maar het was natuurlijk niet mogelijk de discussie in dit nr. te , , verslaan". Daar die op het ogenblik mij nog niet onder ogen is, kan ik die niet geven. Wel dit, dat „Zwingli", uit welke groep blijkbaar niemand werd waardig gekeurd om in het , , forum" zitting te nemen, in het nr. van 10 maart j.l. klaagde over : „Smal-forum". Dat is begrijpelijk. Of uiterst rechts vertegenwoordigd is, stond niet te lezen. Zo niet, dan zal de discussie wel zijn tussen , , ons en onze vrienden". Kritiek op deze rede laat ik verder rusten. Alleen sta de opmerking : is de nood-voorziening niet een compromis-verschijnsel ? En voorts hoe kan gesproken worden van een , , geloofsgemeenschap", terwijl even later verklaard wordt, dat „het visioen der echte geloofsgemeenschap, die Christus belijdt, nog niet is opgekomen noch nagejaagd? " Maar dit was in verband met de tucht.

Zijn in alle verschijnselen, in deze kroniek vermeld, de gangen van het Koninkrijk Gods te speuren ? Wie de kerken dogmageschiedenis enigszins kent, weet, dat ondanks allerlei kuiperijen en intrigues, door al dit donkere heenloopt de lichtende stroom van Gods genade in Christus, en dat Hij er mede raad weet voor Zijn Rijk. En hij is getroost, wanneer hij door die genade Gods mag weten, dat ondanks het zwarte van zijn zonde, het Koninkrijk Gods de inzet is van zijn eigen leven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen