KRONIEK

Het tempo van het kerkelijk werk, zoals dat na Pasen zich pleegt aan te dienen, kan in meer dan één opzicht ons toeschijnen als niet in overeenstemming met de betekenis en de kracht van het paasgebeuren of, om ons juister uit te drukken, van het paaswonder. Van dat paaswonder ging bijzondere kracht uit op de toenmaals bekende wereld. Betrekkelijk snel werd ze doorzuurd van de kracht van Christus' opstanding en in beginsel in haar heidendom overwonnen, zodat nieuwe, onbekende idealen in haar gestalte erlangden. En dat geschiedde door de jonge Kerk, die, klein in vergelijking met de wereld, waarin zij uittrok met haar boodschap, van een hevige werfkracht bleek. Daarop wijst de historie onmiskenbaar, zó zelfs, dat een liberaal blad als de N. R. Crt. in een paasmeditatie, waarin de miskenning van Pasen, gelijk het Evangelie ons dat wonder verkondigt, ieder Schriftge­lovige in het oog moet vallen, toch moet erkennen : „Dit is zeker, het christendom zou nimmer zijn tocht over de wereld zijn aangevangen, als het niet besloten was met de jubel van Pasen". En dan zegt de schrijver betreffende de boodschap van Pasen, dat, , , hoe men over haar moge denken, (zij) de bevestiging inhield van al het voorafgaande" (cursivering van ons).

Nu kunnen we zeggen, dat de wereld geen raad met Pasen weet. Maar wij dan? En de kerk, gelijk deze zich heden aan ons vertoont ? Wij hadden het over haar tempo, dat na het gevierde — of moeten we zeggen : gehouden ? — paasfeest, zich aanmerkelijk vertraagt.

In alle gemeenten is er na de feestdagen, de catechisatie-vacantie. Op het platteland over het algemeen tot september of oktober. In de steden korter. De catechisaties zetten zich door, met een onderbreking rondom Pinksteren, tot ongeveer juni, terwijl ook soms met Pinksteren de , , grote" vacantie al inzet.

En hoe is het met de preekdiensten de 2e feestdagen ? In opkomst en aantal is van paasvuur niet veel te merken. In vele gemeenten, waar meer of minder geregeld in de wintermaanden nog tweemaal per zondag dienst is, wordt de middag- of avondpreek in de zomer stop gezet. , , Uit gebrek aan belangstelling". Het wijkwerk wordt voortgezet, maar met afnemend tempo, totdat het in de vacantiemaanden maar stopgezet wordt. Voor een en ander zijn allerlei redenen, , , Gegronde redenen", 't Zal wel. Maar het ging in dit verband over élan, dat uit Pasen, Pasen in zijn rijkdom en kracht toegepast en uitgewerkt, moet opkomen. Zijn we ook in dit alles te gerust, en te verzekerd, dat het niet anders kan, dat de traditie ook wat betekent en moeilijk kan doorbroken worden? De vraag sta alleen: zijn wij er toe bereid, of vinden we het wel goed ? In de oude kerk was het ook niet alles in orde. Verre vandaar. Doch er was minder geredeneer en problematiek, doch meer daad- en werfkracht des Geestes in een stervende wereld.

*

De weken vlak na Pasen zijn gemeenlijk vergaderweken voor predikantenen andere verenigingen. Het trekt dan alles veelal op Utrecht aan, wel genoemd „de stad onzer bijeenkomsten". In deze week na Pasen vergaderde o.m. , , De Unie een school met de Bijbel" en de , , Schoolraad". De eerste is wel de oudste der verenigingen die de zaak van het christelijk onderwijs behartigt. Opgekomen uit de actie van , , het volkspetitionnement", waarin heel het christenvolk, in wat Groen van Prinsterer in een ander verband noemde : , , le concours des Chretiens", d.i, , , de samenwerking der christenen", optrok voor de vrijheid om scholen met de Bijbel te mogen stichten, heeft ze meer dan driekwart eeuw belijders uit verschillende kerken samengesnoerd tot activering voor de belangen van het christelijk onderwijs. Werken uit onze hervorinld-geref ormeerde gemeenten nog mensen met haar mede ? Prof. K. Dijk, die thans nog voorzitter is, en die refereerde over , , De oude paden", onder het motto : , , Geen derde weg", is wel niet uit onze kring, maar er zijn toch nevens hem ook bestuursleden van hervormde huize. De , , Unie" is onze sympathie waard. Wat we op schoolgebied hebben, is, middellijk dan, voor een niet gering deel aan haar actie te danken, al werd in de oplossing van het schoolvraagstuk nu niet direkt verkregen, wat zij in het dusgenaamde , , Unierapport" als ideaal stelde.

De aanneming van de „schoolwetnovelle" van het kabinet Kuyper, waarin, naar iemand het eens uitdrukte, , , de lauwerkrans der overwinning werd neergelegd op de groeve van Groen", is mede aan het streven der , , Unie" te danken. Weet het geslacht van nu nog van dit alles ? Een volk dat zijn historie niet kent, heeft geen toekomst. Daarom is het zo bedenkelijk, als het jongere geslacht de historie van onze schoolstrijd niet zou kennen. Dan voelt het niet meer voor het patrimonium, het vaderlijk erfdeel, in ons christelijk onderwijs ons gegeven en gaan wij te gronde. Ik vrees wel eens, dat in het onderwijs op onze scholen en kweekscholen, wat dit betreft, lacunes zijn. En als er nog wel schamele jaartallen en bloedeloze toelichtingen gegeven worden, dan ontbreekt de geestdrift, de bezieling, uit het paasfeit gewekt. Daarom zijn vergaderingen als van , , Unie" en , , Schoolraad" zo nodig. Of is men zó beu van vergaderingen, dat er zelfs geen interesse meer voor de idealen gewekt kan worden ?

Onze tijd laboreert aan een teveel aan verenigingen, vergaderingen, congressen en hoe men het verder wil noemen. Zo was het ook in de antieke wereld rondom Pasen, Sommigen zien naar analogie dier oude wereld, dit , , teveel" als een degeneratie-verschijnsel. Dat zal wel. Maar we moeten , , het kind met het badwater" niet wegwerpen. Er is toch ook nog zoiets als een plicht. Wat kunnen samerikomsten bemoedigen en sterken. Het is te hopen, dat het zo op de straks te houden 50ste jaarvergadering van onze Gereformeerde Bond zal zijn, en dat er onder de zegen des Heeren iets van uitga voor het grote doel. Over deze samenkomst, precies op de datum, dat 50 jaar geleden de eerste bijeenkomst werd gehouden, behoeft hier verder niets meer gezegd te Worden. Er zij een goede en trouwe opkomst. De Geest wekke bezieling en geve open ogen voor de werkelijkheid van het heden, tot een najagen van de ware vrijheid, die wij in de kerk nog niet hebben,

In de weken na Pasen worden in Utrecht en elders ook diverse predikantenvergaderingen gehouden. De programma's en de agenda zijn over en weer vaak zeer gevarieerd. En de sprekers zijn voor een bepaalde vereniging ook nog wel eens uit andere kerken. Zo hoopt op de hervormde predikantenvergadering prof. dr. Schippers, hoogleraar aan de Vrije Universiteit, te spreken. Vanwege de oecumeniciteit of om andere redenen? Overigens is verwijding van de horizont nooit slecht.

Wellicht zal ook de Bond van predikanten een samenkomst hebben. Misschien dat de predikantstractementen of de pensioenen onderwerp van discussie zullen zijn. Het zou geen wonder zijn. Loonsverhoging, een deel ontvangen van de welvaart, bodempensioen, zijn onderwerpen, waarover in deze dagen veel te doen is. En de Bond van predikanten heeft zich met die materie nogal bezig gehouden. Het is begrijpelijk, al menen wij, dat het niet in de weg moet, die deze , , Bond" bewandelde. In zijn geschiedenis is ook zoiets als , , het pistool op de borst van de Algemene Synode der Ned, Herv. kerk". Het was sympathiek, dat ds. Timmer onlangs over de tractementen schreef in ons blad. Want ja, al zijn onze predikanten niet slecht af, bij anderen vergeleken, , , roemen" is in dezen niet.overal , , oorbaar". De Utrechtse hervormde gemeente heeft, naar „Trouw" onlangs meldde, de predikantstractementen op het peil van dat van leraren gebracht en gesteld op ƒ 8000.— plus vrije woning. Een eresaluut!

Zijn we nu niet uit de paassfeer in het materiële verzand ? Och neen, want als Pasen en Pinksteren in de gemeente doorwerken en praktijk worden, zijn er geen , , bedelende geraakten" aan de , , schone poort" en zullen ook de dienaren des Woords geen gebrek lijden.

In de week na Pasen is de , , Synode van Leeuwarden" weer bijeengekomen. Ze zal zich ook nog weer over de , , gezangen" hebben te beraden. Volgens prof. Grosheide in „Belijden en Beleven" schreef (12 febr, j.L), zijn er inzake de gezangen vijf voorstellen. Prof. Grosheide, ware hij lid der synode, zou nog een 6e voorstel willen doen. En wel in deze zin : , , de bestaande bundel grondig herzien, om; dan te komen tot een bundel met een redelijk, niet al te groot aantal gezangen, in overleg met de Hervormden, die over hun buiidel lang niet zo tevreden zijn als velen onder ons, en de Luthersen, die pas een andere bundel hebben aanvaard". Dus ook contact met de Hervormde kerk, waarvan ter laatste zitting o.m. is gezegd, , , dat zij depóthoudster van de gezangen is". Een lelijk ding vindt prof. Grosheide, dat er geen eenstemmigheid was. Het zal een hele corvee voor de synode worden, om tot een oplossing te komen.

Eenstemmigheid was er aanvankelijk ook niet, toen het ging over de vervulling van de vacature prof. Dijk. Benoemd is na meerdere deliberaties dr. Bakker, die nog maar betrekkelijk kort predikant is en promoveerde op een belangwekkend proefschrift. Maar hij is een theoloog. In Leiden werd als staatshoogleraar in de theologische faculteit een niet-theoloog benoemd, n.l dr. De Bruyn, leraar in het Nederlands. , , Trouw" wijdde er 22 maart j.l. een artikel aan met als opschrift: , , Zonderlinge hoogleraarsbenoeming". Het werd ingeleid door: , , Men schrijft ons van hervormde zijde". Schrijver vraagt: „Wat heeft de kerk nu gedaan? " Hij stelt die vraag, omdat in andere gevallen de kerk niet zuinig is met afkondigingen.

Verder lezen we : , , Heeft de kerk terwille van haar apostolaire taak alles gedaan, desnoods door ongevraagd advies geven aan de minister, om het onderwijs van haar toekomstige dienaren zo verantwoord mogelijk te doen zijn ? Wij hebben redenen, er grondig aan te twijfelen. En daarom valt de verantwoordelijkheid dezer benoeming voor een groot deel op de synode der Ned, Hervormde kerk".

We geven hierop geen comanentaar. Er zijn meer professorenbenoemingen, waarop men kan toepassen : , , Een trieste gang van zaken".

God geve ons theologen van professie als hoogleraar, die suo jure, d.i. krachtens hun recht van gave en aanleg, in de theologische faculteiten moeten benoemd worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen