HET KOMPAS WAAROP ONZE HERVORMDE KERK THANS VAART, DEUGT BESLIST NIET I

Hoe kan een Hervormd predikant dat zeggen ? , h'oor ik sommigen vragen.

Lees eens wat er staat in artikel X van de kerkorde:

In dankbare gehoorzaamheid aan de Heilige Schrift als de bron der prediking en enige regel des geloofs, doet de gehele kerk, ook in haar ambtelijke vergaderingen, in gemeenschap met de belijdenis der vaderen en in het besef van hare verantwoordelijkheid voor het heden, zich strekkende naar de toekomst van Jezus Christus, belijdenis van de zelfopenlbaring van de Drieënige God.

Als een lezer, die van de totstandkoming van dit artikel weinig of niets afweet, dit artikel leest, dan zal hij stellig van mening zijn dat het met de belijdenis in de nieuwe kerkorde toch wel safe staat.

Ik geef toe, dat er van gereformeerde zijde wel eens beweerd is dat men in een kerk, ; die werkelijk gereformeerd wil leven, het met dit artikel desnoods zou kunnen doen.

Voor allen, die de gereformeerde belijdenis onzer kerk liefhebben, wordt echter deze formulering door bezwaren gedrukt. Allen die de strijd over dit bekende artikel hebben meegemaakt, weten, dat onder , , gemeenschap met de belijdenis" nooit mag worden verstaan „binding aan die belijdenis".

Dat willen de vrijzinnigen natuurlijk niet, maar de midden-orthodoxen evenmin. Met behulp van de vrijzinnigen, hebben de midden-orthodoxen het gedaan gekregen dat deze formulering van artikel 10 niet bindend is gewijzigd.

Het is geenszins de bedoeling van de midden-orthodoxen om Schrift en Belijdenis naar de letter te handhaven.

Dr. Berkhof ziet het , , als de historische roeping van de midden-orthodoxie om het verbindende midden te zijn tussen allerlei groeperingen, die elkaar voorshands nog niet verstaan".

Hij ziet dit pogen van de midden-orthodoxie als , , de laatste kans op de integratie der Hervormde kerk".

„Als deze poging faalt, is deze laatste kans echter verkeken".

De midden-orthodoxie zegt, te willen luisteren naar al de waarheidselementen, die in de verschillende modaliteiten (ik zeg liever ; richtingen) gevonden worden.

Daartoe moet dan het kerkelijk gesprek dienen. , , , We moeten weer naar elkander gaan luisteren", want het moet komien tot een éénheid in verscheidenheid.

In een nieuw gewaad horen we eigenlijk dezelfde leuzen, die we vernamen in het ethische kamp.

Chantepie de la Saussaye wilde ook al varen in het zog van de bemiddelende theologie.

Bij prof. Is. van Dijk vinden we hetzelfde.

De midden-orthodoxen willen evenmin als die oude ethischen, van zulk een handhaving van de belijdenis weten, waarbij elk gedacht wordt met elk deel van de belijdenis in te stemmen.

Was er vroeger nog een rechts en een links in onze synode, die tijd is nu voorbij. In tal van gemeenten is de z.g. orthodoxe kerkeraad er reeds toe overgegaan om een vrijzinnig predikant te beroepen, opdat deze de belangen van de vrijzinnige leden der gemeente zal behartigen.

Belangrijke posten in raden en commissies werden door vrijzinnigen bezet, dank zij de hulp van de midden-orthod'xie. Men wil, ten koste van alles de eenheid bevorderen in het midden van onze Hervormde kerk ook al gaat het ten koste van de zuiverheid der leer. De Waarheid is dan ook in de kringen van de midden-orthodoxie zeer relatief geworden.

Als men het loflied van de éénheid maar wil meezingen, dan wordt aan elk van die lofzangers de vrijheid gegeven om die interpretatie van een bepaald artikel van de belijdenis te geven, die hem de beste lijkt. Zo komt er plaats in onze kerk voor vrijzinnigen, Barthianen, ethischen, confessionelen, gereformeerden, en hoe ge ze verder nog noemen wilt.

Zo wordt de gehele belijdenis van onze vaderen op losse schroeven gezet. Men wil niet meer weten van een statische belijdenis men wil een dynamische belijdenis hebben.

Ik acht het nodig om die beide vreemde woorden toch nog maar eens een keer te verklaren voor de lezers van De Waarheids vriend.

Statisch is, wat vast .staat.

Dynamisch is datgene, wat geschiedt met kracht.

Denk maar eenis aan de woorden dynamo en dynamiet.

In het kamp der midden-orthodoxie meent men, dat men zich aan de oude vaststaande belijdenis, maar niet te krampachtig moet vastklemmen.

Een nieuwe frisse wind moet het stof van de oude belijdenisgeschriften maar eens wegblazen, zo leert men.

Neem die belijdenis voor uw rekening of spreek haar tegen, als ge het maar doet als levende christenen.

Nu zult ge ook begrijpen, waarom men bij de middenorthodoxie gaarne spreekt van , , in de weg van het belijden".

In dat belijden zit iets bewegelijks, iets dynamisch, zegt de midden-orthodoxie. Helaas, het wordt in onze dagen zó bewegelijk, dat de fundamenten van de Waarheid er door bewogen worden.

Dat zoeken naar eenheid met de aanvaarding van de relativiteit,  de betrekkelijkheid) van de Waarheid, komen we overal tegen in onze kerk.

De provinciale kerkvergadering van Zuid-Holland zond vorig jaar aan alle kerkeraden in de provincie een schrijven, waarin kerkeraden en minderheidsgroepen van allerlei geest en richting werd aanbevolen om toch de eenheid te zoeken.

Tot op de dag van mijn emeritaat had ik zitting in die provinciale kerkvergadering. Ik heb gemeend mijn ernstige bezwaren tegen dat pogen van het moderamen te moeten inbrengen.

Niet, dat ik geen eenheid zou willen! Volgaarne!

Maar nooit een eenheid ten koste van de Waarheid. Daarom heb ik gemeend, dat het oneindig veel beter ware geweest om de belijdenis eerst aan de orde te stellen. Het eenheldsvraagstuk zou dan vanzelf wel zijn gervolgd.

Die weg heeft men echter niet gewild. En daarom ben ik van mening, dat we in onze Hervormde kerk varen op een zeer bedenkelijk compas. We hebben echter ten zeerste de vraag te stellen, wat de Heilige Schrift over deze doelstelling heeft te zeggen. En. dan meen ik, dat het vaststaat, dat de H. Schrift zegt, dat er waarheid, maar ook, dat er leugen is.

Er is een , , gezonde leer", maar er is ook een leugenleer.

Er is ook dwaling. En er zijn ook dwaalleraars.

In Titus 3 VS. 10 lees ik : Verwerp een ketterse mens na de eerste en tweede vermaning.

Het is te begrijpen, dat men bij de midden-'orthodoxie met zulk een tekst wel een beetje verlegen zit. In het kader van het huidige kerkelijke denken zou men verwachten, dat het advies zou hebben geluid, dat men ook de eenheid met die ketterij zou hebben gezocht, om ook het waarheidselement van die ketterij te leren kennen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen