GOD EN BOEDAPEST

Een leraar godsdienstonderwijs schreef, pas geleden, aan het begin van zijn lesuur de woorden , , God en Boedapest" op het bord in de vierde en vijfde klas van een Chr. middelbare school in Amsteridam. Hij gaf een minuut om over deze woorden na te denken, zich af te vragen of er een probleem in schuilt, zo ja, hoe dit probleem bijbels verwerkt diende te worden.

Eén der leerlingen kreeg daarna de gelegenheid zijn gedachten over dit onderwerp mee te delen, gevolgd door de reacties van de anderen. Het werd een ernstige discussie, waaruit bleek, dat ook middelbare scholieren met het geloofsprobleem , , Hongarije" hebben gezeten.

De algemene gedachte was, dat God met Hongarije een voor ons verborgen bedoeling had, sommigen herinnerden aan het bekende beeld van het borduurwerk : wij zien slechts de verwarde draden van de onderkant van het borduursel. God ziet het vaste patroon van de bovenkant. Ons denken is niet in staat het goddelijk denken te omvatten, later zullen de goddelijke bedoelingen meer openbaar komen. Enkelen peilden het vraagstuk dieper door de gehele geschiedenis der menheid, een geschiedenis van bloed en tranen, als probleem te zien. Hongarije spitst dit probleem slechts toe, doordat wij er dichter mee geconfronteerd worden, Korea sprak ons minder aan, omdat het verder weg was. Eén leerling ging terug tot de val van Adam en Eva. Waarom had God deze val met zijn nasleep niet verhinderd, Hij was toch almachtig en alwetend? Toch was voor allen deze vraag slechts een vraag, waarop wij geen antwoord weten, niet een vertwijfeling aan geloof en God.

Enige scholieren zagen de gebeurtenis in Hongarije in strijd met Gods liefde ; volgens hen strijdt Gods liefde met Gods leiding in Hongarije. Daar kwamen weer anderen tegen op met de opmerking, dat Gods liefde en leiding nooit als een tegenstelling gezien mogen worden, immers God gaf in het oude testament aan Israël de opdracht tot uitroeiing van de heidense volkeren in Palestina.

De vraag , , God en Boedapest" is typisch eenzijdig gesteld, merkte een leerling op, je kunt even goed spreken over het probleem , , God en de hoogconjunctuur", dat we niet zozeer als een probleem zien, omdat de hoogconjunctuur ons schijnbaar geen kwaad doet, terwijl deze toch de geestelijke verslapping in de hand werkt.

Toch waren er enkelen, die wèl een zekere bedoeling van God in de Hongaarse geschiedenis zagen : een plaat metaal wordt geplet, opdat het aan zijn doel zal beantwoorden. Kastijding is soms nodig om een mens dichter bij God te brengen en Hem te leren liefhebben. Dat kan ik mij niet voorstellen, viel een ander in, dat God met fosforbommen een mens dichter bij Zich brengt. Een derde merkte op, dat het geloof juist momenten kent, die men zich niet kan voorstellen.

De duivel heeft er ook iets mee te ma­ken. Deze opmerking gaf een nieuwe wending in het gesprek. Je mag God alles maar niet zo in de schoenen schuiven. Als de duivel het allemaal doet, dan komt het uiteindelijk wel terecht, want God is sterker dan de duivel.

Ook het openbaringboek werd er bij gehaald, volgens deze apocalyptici zijn de gebeurtenissen het teken van het naderende einde. Maar in het jaar duizend dacht men ook dat de wereld verging, merkte een historicus op.

Een pacifist verdedigde als zijn mening, dat de gebeurtenissen in Hongarije ons manen tot geweldloosheid en ontwapening, India met zijn klein legertje openbaart in de wereldpolitiek een grote geestelijke kracht. Niemand viel hem bij, stel je voor, dat W. Europa en Amerika vandaag gingen ontwapenen, dan zaten we morgen onder de Russen. En zo ging de discussie door. De gemaakte opmerkingen bewezen, dat de jeugd niet zo onverschillig en oppervlakkig is als haar wel eens wordt verweten.

Door de leraar werden ten slotte deze opmerkingen nog gemaakt. In de eerste plaats was er wel gesproken over God en de duivel, maar niet over de mens. Ook de mens heeft schuld, de wereldgeschiedenis is een geschiedenis van menselijke schuld en zonde in de onderlinge verhoudingen, en tegenover God. In de tweede plaats merkte hij op, dat geloven te midden van de Russische tanks wat anders is dan onze theologische bezinning — hoe noodzakelijk overigens — in de rustige sfeer van het schoollokaal. Geloven heeft soms te maken met het contra-logische van ons denken. Hij verwees naar een tekening van Jo Spier, welke slechts bestond uit een gebrandschilderd kerkraam en een tralieraam van een cel met daaronder de woorden:

Eén ding heb ik in de jaren 1940— 1945 geleerd : dat je, als het er op aan komt, onze lieve Heer nog beter ziet door draadmatglas met tralies dan door een gebrandschilderd raam!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen