KRONIEK

De Gereformeerde kerken doen de laatste tijd nogal van zich spreken. Het „comité tot verbetering van het kerkgezang" — ik meen tenminste dat het zo zich noemt — adviseerde onlangs de kerken het „Psalter-Hasper" in te voeren, daar het minstens vijftig jaar zou duren eer men met de in bewerking zijnde nieuwe berijming — men werkt hierin samen met de Hervormde kerk — klaar zou zijn. Dat laatste is ook wel mijn gevoelen, want de zaak vordert traag. En dus, wil men nieuwe banen en zulks op korte termijn, dan neme men het , , Psalter-Hasper".

Men wil zich in de Geref. kerken ook bezinnen op de liturgie. Een commissie daarvoor is ingesteld, waarin meerdere hoogleraren zitting hebben, terwijl onder de adviseurs de oud-hoogleraar K. Dijk werd genoemd.

Ook in ander opzicht gaat men „nieuwe banen". In Rotterdam zal een dienst gehouden worden, waarbij de televisie dienst zal doen.

Meent iemand in bovenstaande berichten imitatie van Hervormde methoden te zien, het zij zo. De betrokkenen zelve zullen het zo niet gezien en gezegd willen hebben.

En dan is er de kritiek op en het ongerief met de jongste bundel gezangen in de Geref. kerken. Men heeft ondeugend gesproken van de , , vervolgbundel der Geref. kerken". Over kritiek en ongerief leze men het volgende citaat, dat in dezen goed oriënteert. '

„Met drie kerkboekjes naar de kerk". Nu moeten we 's zondags al met drie boekjes naar de kerk; 't gewone kerkbijbeltje met de Psalmen en , , enige gezangen", dan het bundeltje „liederen", waar we vóór kerktijd uit zingen om het , , vóór-kerktijd-praten" tegen te gaan — en sinds kort het derde bundeltje met nog eens , , enige gezangen" : de voorloper van een beloofde grotere bundel. Ieder begrijpt, dat hier van een gereformeerde kerkgang sprake is.

Die drie kerkboekjes zijn voor mij niet zo erg — mijn man heeft diepe zakken in zijn overjas.

Ik vind 't alleen jammer, dat mijn nog bijna nieuwe kerkboekje, waar ik zo blij mee was, omdat er, toen ik het kreeg, „alles" in stond, nu alweer tekort schiet. Enfin, — er zijn erger dingen.

Tot die ergere dingen hoort de verwarring, die een en ander brengt. Niet zozeer in de kerkdiensten — daar weet een kerkganger wel, in welk bundeltje hij het opgegeven vers moet zoeken. Maar onze gezangen — juist ónze gezangen — zingen we ook buiten de kerk, samen met gelovigen die andere bundeltjes hebben, waarin verschillende! gezangen ook anders, staan.

Want de gereformeerde kerken hebben , , enige gezangen" met , , enige veranderingen" opgenomen — veranderingen, die door interkerkelijk overleg zijn aangebracht en die op de duur ook in de Hervormde kerken zullen worden overgenomen.

Maar ja — zover is het daar nog niet en dat brengt de verwarring.

Ons bekende avondlied, , Komt laat ons voortgaan kind'ren", dat we na afloop van een vergadering graag zingen, brengt ons nu al in moeilijkheden.

De herzienings-autoriteiten vonden waarschijnlijk de , , kind'ren" voor de grote-mensen-kerk te kinderachtig en maakten ervan : , , Komt laat ons haastig voortgaan, eer dat het avond is "

Dat gaan we nu straks door elkaar zingen — Gereformeerden en Hervormden — we zullen er wel mee aan het eind komen, maar ietwat vreemd en verward zal het toch wel aandoen.

Wat er met , , Eén Naam is onze hope" gebeurd is, daar kom ik persoonlijk niet overheen

't Mag zijn, dat de herziening beter is — 't gaat ten slotte bij dit vers om een vertaling — maar voor mijn gevoel zijn alle vaart en felheid er uit herzien

Ik geloof niet, dat ik het ooit van harte zal kunnen zingen, zoals het nu is, met de oude woorden, die nu eenmaal als een , , vuurbaak" in mijn ziel branlen, op de achtergrond.

Bij , , Eén Naam is onze hope" gaat het om een vertaling, maar bij het , , Vaste rots van mijn behoud", van Jacqueline van der Waals, hebben we met een oorspronkelijk kunstwerk te maken en daar mag niemand ooit aan peuteren.

Dat moet men nemen, zoals het is — óf laten liggen.

De dichteres belijdt, dat zij om haar zonden , , ganse nachten" weent.

Vinden wij dit overdreven — of liever, brengen wij dat niet meer op — dan pleit dit niet voor ons, maar wij hoeven dit feit niet te verdoezelen door de hartstochtelijke betekenis van de dichteres te vervlakken tot een veel matter : , , Schoon ik om mijn zonden ween".

Dan moeten we tegelijk Psalm 42 : „'k Heb mijn tranen onder 't klagen, tot mijn spijize dag en nacht..." óok maar schrappen.

We moeten van een kunstuiting afblijven we kunnen ze laten liggen, maar mogen ze nooit voor ons gebruik — of zelfs voor kerkgebruik — pasklaar maken. Daar hebben we het recht niet toe. Er staan in dit vers méér regels, die de dichteres zó niet gaf; voor mijn gevoel is hier iets gedaan dat niet te rechtvaardigen is.

Ik kan begrijpen, dat velen in de Gereformeerde kerk blij zijn met aanvullende Nieuw-Testamentische gezangen — ik ben het óok.

En tóch, het is nakaarten, maar veel verwarring zou zijn voorkomen, wanneer men — precies zoals met de Psalmherziening is gebeurd — gewacht had, tot het interkerkelijk overleg de invoering in verschillende kerken tegelijk had mogelijk gemaakt.

De grootste moeilijkheden komen wel in de scholen. Hoe moeten nu de kerkelijk verschillende onderwijzers deze zangen aan de kerkelijk verschillende kinderen leren? Op de oude Hervormde manier, of op de herziene — toekomstig ook Hervormde — nu nog Gereformeerde wijze?

En hoe zingen de kinderen een en ander dan weer in de kerk ?

Daar komen we niet uit.

't Is te hopen, dat verantwoord herziene gezangen nu zo spoedig mogelijk in de verschillende kerken tegelijk wor­den ingevoerd. Ik zal dan op de een of andere verjaardag maar weer een nieuw kerkboekje op mijn verlanglijstje zetten".

Tot zover mevr. Lever de Brouwer in „Trouw" d.d. 23 febr. j.l.

Toen indertijd, zo rondom 1950, de Geref. synode het , , Psalter-Hasper" vrij gaf, vreesde men in Zeeland voor gemengde christelijke scholen zingen van een psalm in drieërlei berijming: van Datheen, de gebruikelijke, en die van Hasper. Daaraan deed me het schrijven van mevr. L.—B. denken.

Over het algemeen is men niet bijster te spreken over de „vervolgbundel" van de Geref. kerken. Tot nu toe, geoordeeld naar wat ik zo af en toe door de radio ervan hoorde, verdringen de gezangen in de Geref. kerken de psalmen nog niet. In vele IKOR-dlensten schijnt dit er bij te horen. Prof. Chambon heeft het in zijn boek: , , Geschiedenis ener Martelaarskerk" over , , psalm zingende kerken". Een eretitel voor kerken uit het gereformeerd protestantisme. Zo blijve het! God gaf toch niet zonder reden in het schatboek der Kerk haar ook het lied, dat zij de eeuwen door heeft te zingen !

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen