KRONIEK
Lente 1957 — Vele geluiden en geruchten — Conferenties met hoopvolle perspectieven ? — Onder gele wimpel ? — De Ruyterherdenking — Prototype — Verantwoord? — Het visuele en de Schrift — Synodale Oproep.
We zijn de lente ingegaan. De 21ste maart was de officiële datum. Maar de lente was er al eerder. Zette eigenlijk met 't begin van maart reeds in. Lentegeluiden waren er vele van rondom, op het akkerland niet het minst. En als men daar doorheen het zingen van de merel hoorde, was het een lentegeluid vóór, naar de datum gerekend, de lente haar intrede deed. Het was wel een ongekende maand maart.
Ook in het internationale en nationale leven waren er vele geluiden en geruchten. Maar kan men daarop toepassen het bekende: , , een nieuwe lente, een nieuw geluid" ? Dat duidt op iets nieuws in de zin van ongekend. Doch wat is er in deze wereld in die zin nieuw ?
Allerlei gebeurtenissen, welke van zich deden spreken, grepen plaats in maart 1957. De conferentie van Eisenhower en Mac Millan. Ze schijnt zeer geslaagd te zijn. Men sprak weer van Engeland als de voornaamste bondgenoot van de V.S. MacMillan schijnt beter de toon te kennen, die Eisenhower ligt, dan Eden. Een soms urenlange samenspreking was er tussen Hammerskjold en Nasser. Men suggereert, dat de conferentie geslaagd is. Ook ten opzichte van Israël? De secretaris-generaal deed op zijn terugreis de Staat Israël niet aan.
En dan is er de ondertekening van de , , verdragen inzake gemeenschappelijke Markt en Eurotoom" te Rome. , , De plechtigheid vond plaats in een door Michelangelo ontworpen paleis op de heuvel van het Capitol", las ik in de N.R. Crt. Gedurende deze plechtig'heid luidden de klokken in Italië's hoofdstad.
, , Nomen est omen", zeiden de oude Romeinen, d.w.z. de naam is een voorteken. Geldt dit ook van dit verdrag, dat wèl getekend is, doch dat in de diverse landen nog door de volksvertegenwoordiging aanvaard moet, zal het geratificeerd worden? Ik bedoel met een en ander, of, wijl Rome de stad der ondertekening is, de gehele zaak ook onder roomse vlag zal zeilen ? Dus om met Kuyper te spreken, onder , , de gele wimpel" van het vaticaan ? Minister Luns en Bondskanselier Adenauer .zijn door de Paus in particuliere audiëntie ontvangen. Dat zegt op zichzelf niets betreffende het verdrag. Doch een strootje kan wel eens de windrichting aangeven. We hebben af te wachten en hopen er het beste van. Een verenigd Europa is geen overbodige weelde. En waarom zou het niet kunnen ? Alles hangt af van de basis en de wijze waarop.
In ons land is de 350-jarige geboortedag van Michiel Adriaansz. de Ruyter herdacht en gevierd. In de St. Jacobskerk te Vlissingen was men voor de inzet samen. Onze Landsvrouwe was aanwezig met Haar Gemaal.
Ja, de Ruyter is waard herdacht te worden. Van touwslagers jong en en daarna matroos, klom hij op tot de hoogste waardigheid, die , , de Republiek aan een niet-Oranje had te geven : luitenant-admiraal-generaal van Holland en West-Friesland, en hij is de laatste geweest, die deze rang bekleed heeft. Bij de herdenking sprak ook een hier te lande woonachtig Hongaars predikant, ds. Zaborsky uit De Bilt, die met grote dankbaarheid memoreerde de verlossing door de Ruyter van Hongaarse predikanten uit Turkse handen, wel een der schoonste daden van hem, die zijn matrozen de erenaam , , Bestevaer" gaven en die zichzelf altijd noemde : , , een werktuig in de handen van Christus". Hij ging hen immer voor in steun en kracht zoeken bij God Almachtig en in Zijn Woord. Hij was een man, die, of het de Staten of wie ook aangenaam was, uit dorst te komen voor de waarheid en zijn innigste overtuiging. Het was' vaderlandse plicht, hem te herdenken.
Waren er ook vele nieuwe geluiden en geruchten op kerkelijk terrein? Ik las in twee bladen van de opvoeringen, avondlijke en een nachtelijke, van Prototype. In vele dagbladen zelfs is er van gerept. Wat is er onder te verstaan ? Prototype wil uitbeelden de opwekking van Lazarus en wat de auteur, Jackman, , , dean", d.w.z. deken van een Congregationalistische Gemeente in Pretoria er zich bij voorstelde. De schrijver is alzo een Engelsman.
In het stuk laat hij de verrezen Lazarus opkomen als , , een half waanzinnige uit het dodenrijk", die al maar probeert met twee stokjes een deur te maken. Lazarus' geest , , toeft ergens tussen leven en dood". Zijn lichaam is op de aarde. Maar dan ziet hij plotseling, wat er met Jezus van Nazareth gebeurt. Ziet hoe het laatste Avondmaal wordt gehoudenhoe Hij in de hof van Gethsémané lijdt, hoe Hij voor de Raad wordt gebracht en gekruisigd.. En de twee stokjes — nemen de vorm van een kruis aan. En dan schreit hij als een mens, die weer tot het leven komt. Als een man, die zijn ziel heeft gevonden. Daarna valt hij in een diepe bewusteloosheid, die drie dagen duurt".
Als de tijding van Jezus' opstanding door Maria, die Jezus heeft gezien, aan Martha verkondigd wordt, begint Lazarus te zingen : de Heer is mijn Herder. Maar op het moment dat Martha meent dat haar broer tot het leven is weergekeerd, vraagt Karis (de dienaar van de doodsengel Azraël) : Klaar, Lazarus? Ja, meer dan klaar, is het antwoord. En Lazarus sterft, gaat het Leven binnen".
Ziehier heel kort de inhoud van het stuk, gelijk ik het samenvatte uit wat Aize de Visser er over schreef in de , , Vrouwenpost", (jrg. 13, no, 6).
Wie het stuk in extenso wil lezen, kan het kopen. Het is in Nederlandse uitgave verschenen bij Uitg. Mij. Bosch & Keuning te Baarn, a ƒ 1.50.
De opzet is, dat dit stuk tienmaal gespeeld wordt. Het is reeds opgevoerd onder auspiciën van de , , commissie voor bijzonder kerkewerk" in Amersfoort, Baarn, Bilthoven, Bussum en Hilversum, terwijl in de Janskerk in Utrecht een nachtelijke opvoering plaats had, omdat de beroepsspelers niet meer een avond konden vrijmaken.
Wat van dit gebeuren te zeggen? Ieder begrijpt, dat deze experimenten bedoelen , , randbewoners", buitenkerkelijken en jongeren naar de kerk te trekken. De reacties zijn, als men de verslagen leest, van dien aard, dat in meerdere levens weer besef van, om het in eigen woorden te zeggen, van iets boventijdelijks komt. Dat zal wel aan de , , bijzonderheid" liggen. Het kan ook zijn een ervaring van: , , Margré moi-l'infini me tourmente", d.i. mijns ondanks kwelt mij de (het) oneindige. En wat dan nog ? Zeker, God kan er iets door doen geboren worden. Maar wettigt zulk een mogelijkheid een toneelvoorstelling vóór of in de kerk, waarin deze dingen, die heilig en teer zijn, worden opgevoerd? Men kan — Aize de Visser doet zulks — betogen, dat men aan de behoeften van het visuele moet tegemoet komen. En ook, dat dit , , een spel in waarheid" is en wie zoiets uitbeelden, der waarheid geen geweld aandoen en dat dit zonde tegen het 9e gebod is, al spreekt, onder een bepaald gezichtspunt gezien, iemand die zegt: een auteur liegt — waarheid. Ik spraak mijn lezers de verdere gang van het betoog van De Visser.
Wij moeten de weg van Prototype, en wat dies meer zij, niet op. Hier sta in woord en daad een pertinent: neen.
Het is wel eens verdrietig, immer in de afvreer te staan, als in onze kerkelijke wereld met de beste bedoelingen, dat wil ik aannemen, gepoogd wordt wegen in te slaan om wie buiten de kerk leven met het Evangelie te bereiken. Maar we kunnen in dit geval niet anders, omdat tussen ons en een actie als hier gewraakt, het Woord ligt.
Nog altijd leert de Heilige Geest door Paulus in Romeinen, dat het geloof uit het gehoor is. Men leze maar eens, hoe rijk Noordmans dat naar voren brengt in zijn boek: , , Zoeklichten" in het artikel : , , Geloven op gezag". De aanprijzing van het visuele als bron voor het geloven stamt m.i. uit de Griekse (heidense) wereld. Herodotus schrijft , , Want het is toevallig, dat de oren van de mens onbetrouwbaarder zijn dan de ogen". (Historiae 1:8). Ook uit de apocrieve litteratuur kunnen voor deze gedachten meerdere bewijsplaatsen aangevoerd worden.
Daartegenover lezen we in Deut. 6 : 4 : Hooi, Israël, de Heere onze God is een enig Heere". Men leze ook hierbij 1 Joh. 1 : 1—3. En wat het visuele betreft staat nog steeds in Joh. 20 de geschiedenis van Thomas, die wil gaan in de lijn van eerst zien en dan geloven.
Onlangs hoorde ik in een preek een rijk pleidooi over het koersen op het Woord. De predikant wees — hij sprak daarbij de jeugd bijzonder aan — op het , , blindvliegen", het vliegen zonder zicht, waarbij de piloot alleen afgaat op de seintekens. Zo moet in nacht en ontij het Woord in de bediening des Geestes ons het enig kompas zijn, Als de kerkgangers zo onderricht en als God het geeft, gezegend uitzwermen en er van spreken, zich er voor leren inzetten, zou dan de opstandingskracht van Christus niet machtig en Hij niet gewillig zijn wonderen te doen als voorheen, toen het Evangelie de oude wereld veroverde ? Hier verstomme, , noch verstille de bede om die kracht.
Het moderamen der generale synode •zond een rondschrijven om zondag 31 maart, of in een aparte bidstond, de Hongaarse kerk bijzonder te gedenken. Men leze zelf:
Gevangenneming en mishandeling van weerloze burgers, ook zonder dat daartoe enige aanwijsbare aanleiding bestaat, is aan de orde van de dag.
Deze terreur richt zich ook tegen de kerk en haar dienaren, waarvan reeds meerderen werden gearresteerd en slechts enkelen weer vrijgelaten.
Het moderamen ziet in dit alles aanleiding, in overleg met de andere in het Contact van Overheidszaken samenwerkende kerken, de gemeenten op te roepen in haar samenkomsten op zondag 31 maart kerk en volk van Hongarije in haar gebed en voorbede te gedenken".
Onlangs schreef ik, dat men het in nov. '56 weer opgetreden bestuur der Geref. kerk van Hongarije ongemoeid liet. Later las ik in , , Woord en Dienst", dat die broeders toch weer waren verwijderd van hun posten.
Het is daar een weg in bloed en tranen. Onis gebed ga bij voortduring ook op voor hen uit harten, die als de discipelen weleer, onze gezegende Hogepriester aanlopen met de vraag: , , Heere, leer ons bidden".
God regeert door de gebeden der Zijnen de wereld en houdt Zijn kerk in stand. Hij kan ook in Hongarije geven : , , een nieuwe lente, een nieuw geluid".
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 april 1957
De Waarheidsvriend | 8 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 april 1957
De Waarheidsvriend | 8 Pagina's