KRONIEK

Dit jaar zijn de gewone Predikantenvergaderingen niet als gewoonlijk in het begin van de week — de tweede na Pasen — uitgeschreven, maar op woensdag 1 en onderdag 2 mei.

De laatste dezer vergaderingsdagen is alzo ook de datum van onze Bondsdag. De convocatie zegt, dat deze verplaatsing naar midden en einde der week geschied is " in ,verband met de verjaardag van H. M. de Koningin". Deze , , predikanten-vergaderingen" zijn de gezamenlijke bijeenkomsten van , , de Ned. Herv. Predikantenvereniging en de , .Vereniging voor Vrijzinnig Hervormden", welke al sinds enige jaren gehouden worden „onder auspiciën van de Generale Synode der Ned. Herv. Kerk". De gezamenlijke bijeenkomsten eindigen donderdagmiddag, terwijl donderdagavond en vrijdagmorgen de bijeenkomsten uitgaan van , , de Ned. Hervormde Predikantenvereniging".

De predikanten van Vrijzinnig Hervormde overtuiging houden dan, naar ik meen, hun vergadering te Amsterdam.

De laatste anderhalve dag is men dus over en weer bijeen in eigen kring en atmosfeer.

In het Prentenkabinet van Museum Boymans bevindt zich een gravure van Bart Dolendo, , , De wisselvalligheid". De oorspronkelijke prent is van de grote tekenaar de Gheyn, die uit Antwerpen stamt en in 1629 in Den Haag stierf.

Het onderschrift van de allegorische voorstelling, waarin , , boven op de aardbol de Vrede troont, met rechts daarvan de Fortuin en vervolgens de allegorische figuren van de Weelde, de Hoogmoed, de Nijd, de Oorlog, de Armoede en de Onderworpenheid, draagt het Latijnse opschrift: , , Omnium rerum vicissitudo est", d.w.z. , , in alle ding is wisseling". Aan dat opschrift moest ik denken bij de convocatie, hierboven vermeld. Wat is er veel veranderd in het leven der Ned. Herv. Predikantenvergadering sinds ze, in ik meen de zestiger jaren van de vorige eeuw, op aandrang van Groen van Prinsterer werd opgericht. Toen moest ze dienen als een zekere orthodoxe concentratie tegen het modernisme. Thans vergaderen , , orthodoxen" en „vrijzinnigen" samen onder , , auspiciën van de generale synode der Ned. Hervormde Kerk". Wil dit betekenen, dat, gelijk op de Gheyn's voorstelling, de Vrede heerst? De richtingen verdwenen ? Vrede op kerkelijk gebied is het niet: niet in de top en evenmin in de lagere regionen. Is dat gecombineerd vergaderen een wensprojectie ? Als de wens vervuld wordt, zullen, althans naar reformatorisch bestek, de predikanten hun bepaalde benamingen moeten verliezen en aller basis zijn : Gods Woord en de Confessie.

Is hét onmogelijk, zulk een kerkelijk leven zich te denken ? O neen. „In alle ding is wisseling". God de Heere werkt tenslotte de , , wisseling" Hij kan het ook hier.

Bij alle „wisseling" is één ding gelijk gebleven : het wetenschappelijk karakter, vooral uitkomend in de referaten. Daar kan men als theoloog zich aan vergasten. En daarna weer , , wisseling" : vergaderingen in de eigen verenigingen.

Ja, het essentieel-wetenschappelijke in het menu, de gasten aangeboden, bleef. Vanouds stond men daarop, naast het bespreken van de kerkelijke probleemstelling. Dit laatste was soms heel pikant. Ik denk aan de debatten over reorganisatie en wat er mee samenhing, waarin vooral dr. P. J. Kromsigt zich weerde, de trouwe getuige en propageerder van Hoedemaker's idealen. Evenwel, het wetenschappelijke werd niet verwaarloosd. Dr. De Hartog en dr. Noordmans, en wie maar meer te noemen zijn, zorgden er wel voor. Het was voor vele leden en bezoekers, die op hun geïsoleerde posten de studie kweekten, een verkwikking, enigszins .bijgewerkt" of gestimuleerd te worden in die geestelijke arena. Zij ontvingen, om een ander beeld te gebruiken, een verfrissend wetenschappelijk bad dat deugd deed. Of ze dan door vakblad, kerkelijk orgaan of tijdschrift niet op de hoogte konden blijven ? Natuurlijk. En dat deden velen — niet allen : in dit opzicht is er nog niet de gewenste „wisseling" — maar op de , , domineesdriedaagse", gelijk men thans de Predikantenvergadering wel noemt, kwam men door de viva vox in contact met de nieuwere problemen. Men hoorde er over discusiëren, men debatteerde zelf mede en een en ander werd na de vergadering vervolgd in vriendenkring. Daarom zijn dergelijke vergaderingen vaak weldadig en instruerend. In de gemeenten kan men de verfrissing merken, soms misschien wel wat al te zeer.

Ik sprak van de viva vox, de levende stem. Dit najaar is voor de microfoon der N.C.R.V. „een theologische etherleergang" onder de naam , , Rondom het Woord" aangevangen.

Wie het initiatief nam, weet ik niet, waar wij hebben de N. C. R. V.. die er natuurlijk een groot aandeel in had voor die ..leergang" zeer erkentelijk te zijn en eveneens degenen, die als comité of commissie de reeks wel mede in organisatie of arrangement zullen bevorderen of bevorderd hebben. Precies weten doe ik het niet. maar dat is minder. De ..leergang" is er. De predikanten kunnen ervan profiteren en er hun winst mede doen. Ik zeide , , predikanten", want voor hen is de , , etherleergang" vooral ingesteld. Daarmee is geenszins bedoeld, dat het niet-theologen verboden zou zijn te luisteren. Die zich voor de theologische vraagstukken interesseren, kunnen hier door de viva vox en gewoonlijk uiterst deskundig en helder hun hart ophalen. Men behoeft heus niet met alles eens te zijn om dit waarderingsoordeel te plaatsen. Het gaat over oriëntatie op theologisch gebied, wetenschappelijke uiteenzetting en dan is ieder theoloog natuurlijk een critisch hoorder. „De „leergang" wordt gegeven. ledere maandag van 10.30—11.20. Of er door vele predikanten de tijd voor wordt afgenomen ? Ik hoop het, en beveel het, indien men er nog niet toe kwam, zeer aan. Temeer, omdat een dominee uit de aard der zaak meer moet spreken, dan hij kan luisteren, dus schier altijd moet geven, en weinig in de gelegenheid is te ontvangen. En er is hier op allerlei theologisch terrein veel te ontvangen. Verschillende hoogleraren, meest theologische, gaven zeer oriënterende , , colleges", o.m. prof. Bakhuizen van den Brink, prof. Oosterhof, prof. Bavinck, prof. Polman, prof. Van Oyen, Prof. Haitjema gaf een zéér waardevolle reeks over: , .Het trinitarisch grondpatroon van heel de dogmatiek", waarbij hij het werk van de Heilige Geest in het werk der verkiezing, der verzoening en der eschatologie bijzonder onderstreepte en dat in een vorm. welke ook in stijl en Woordkeus zeer verzorgd was. Het laatste der behandelde onderwerpen kan men als artikel vinden in ..Kerk en Theologie", aflevering 2.

Tot nu toe misten we prof. Severijn en prof. van der Linde onder de docenten. Ik weet niet. hoe lang de ..leergang" nog wordt gehouden, wellicht komt de Herv. Geref. sector nog aan bod.

Alles kan niet ineens. We wachten gaarne, om ook hun stem te horen. AI met al, geeft ook deze „leergang" iets van de , , wisseling" te zien, die er in alle dingen is.

In de nacht van zondag op maandag 7 en 8 april j.l. overleed in een kliniek te Madrid Pedro kardinaal Sugura y Saenz op 75-jarige leeftijd, zo meldt de N.R.Crt. van 8 april 1957. Met hem ging een marquante figuur van de r.k. kerk heen. De tragiek heeft in zijn leven evenals in dat van andere dergelijke persoonlijkheden volop geheerst.

Op kerstdag 1927, zo meldt de correspondent in bovengenoemd blad, werd hij door Alphonso XIII, de laatste Spaanse koning tot kardinaal gewijd in de oude kathadraal van Toledo. Hij , , was het geestelijk middelpunt van het Spaanse katholicisme" en als zodanig fel gekant tegen het protestantisme in Spanje, en eveneens tegen danspartijen. Vooral, dat laatste, dat hij evenmin als zijn bestrijding van de protestanten, opgaf, bracht hem in voortdurend conflict met zijn omgeving. Het katholicisme staat immers niet als het oude calvinisine afwijzend tegenover 't dansen. Segura was een reactionaire figuur, wat ook blijkt uit zijn bestrijding van de regering van Franco en de falange, welke hij met excommunicatie dreigde ; de falangistische gouverneur van Sevilla werd door hem in de ban gedaan, omdat deze lijsten van falangistische gesneuvelden op de muren der kerkgebouwen wilde laten aanbrengen. Toen Segura in 1954 in Rome vertoefde, besloot het Vaticaan alle uitvoerende bevoegdheden van de kardinaal over te dragen op zijn co-adjutor. Verbitterd trok Segura zich uit het politieke leven terug. Werd een en ander gedaan omdat de kardinaal te gevaarlijk werd voor de goede verstandhouding tussen Vaticaan en Spanje ? De vervolgingen der protestanten bleven. Goede verstandhouding met regeringen schijnt de Vaticaanse stoel van meer belang, dan recht tegenover anders denkende onderdrukten. Zij houdt nog altijd vast aan het in 1933 door Hitler met de heilige stoel getsloten concordaat.

Naar verluidt zal er een ontmoeting komen (of ze is reeds geweest) tussen Coty en de Paus. Naar men vermoedt, houdt dit verband met Coty's wens de betrekkingen tussen Frankrijk en het Vatiaan, verbroken sinds de anti-clericale politiek door Gambetta ingezet, door anderen, ook de onlangs overleden Herriot voortgezet, weer te herstellen. Er zou dan ook in Frankrijk, evenals bij ons, een Frans episcopaat kunnen gevormd worden, een eigen nationale leiding der r.k. kerk.

Tot nu toe vergaderen de Franse bisschoppen en prelaten onder leiding van een pauselijke nuntius. Dat betekent directe leiding van het Vaticaan in de nationale kerk. Heeft men in Frankrijk oog gekregen voor het fatale der anticlericale politiek ? De onkerkelijkheid is in dat land ontstellend. Was deze visie ook bij Herriot in de late avond van zijn leven doorgebroken en wenste hij daarom dat in zijn geliefd Lyon in de openlucht een uitvaartmis in grote stijl zou worden gecelebreerd ? Wat daarvan zij, het verschijnsel doet zien, dat zelfs een eens zo fel clericaal, niet voor niets leider der radicalen, de , , wisseling" niet ontkwam.

Wij hebben Pasen gevierd. Blijft er in de beschouwingen van de Duitser Rudolf Bultmann, wiens, , Entmythelogisierung", d. w. z. zijn theoriën om het Evangelie van alle volgens hem mytho­logische bestanddelen te zuiveren, veler gemoederen in beweging brengt, nog een Pasen over? Prof. dr. van Stempvoort spreekt ter Predikantenvergadering op 2 mei over: „Het program van Rudolf Bultmann en de Hemelvaart in het Nieuwe Testament, uitdaging en antwoord". Dat duidt er wel op, dat Bultmann de Hemelvaart wel als mythologische voorstelling zal zien en spelt voor zijn leer over Pasen weinig goeds. Pasen bij een gesloten graf ? Die leer is er geweest van oude tijden tot nu. In vele variaties. Hier geen , , wisseling". Daartegen in heeft Gods Kerk haar Pasen bij het geopende graf gevierd. Dat geloof, hoezeer bestreden en aangevochten, bleef, dank zij' Christus' overwinning. De opstanding van de Heere Jezus, is naar Calvijn's woord, het voornaamste stuk van het geloof der Kerk Gods. Hier geen , , wisseling".

Onze Paasviering zij geweest tot sterking van dat geloof. De Geest lere de Bruid in vastheid en bezieling ook voorts getuigen: , , De Heere is opgestaan, de Heere is waarlijk opgestaan". Hierin is het leven en de overwinning. „Van de Heere is dit geschied, en het is wonderlijk in onze ogen". (Psalm 118 VS. 29).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen