KRONIEK
Gemleenten cf. art. 238 — Synodale modus-videndi ? —• „Scheurgemeenten" — Overgangsbepalingen en Kerk- de Gedenkdagen — 1 mei semi-natioöale gedenkdag? — Kerkdienst in Amsterdam.
Reeds enige tijd geleden verscheen in het „Hervormd Weekblad De Gereformeerde Kerk" een artikel van de hand van dr. Y. J. de Wilde met als opschrift: 238. In dat stuk hetoogde de schrijver, dat er in Ede, tengevolge van de instituëring der Herv. (Confess.) Evangelisatie als zelfstandige gemeente geen twee kerken (Herv.) waren, doch twee gemeenten van de ene Herv. Kerk. Dit was ter geruststelling van meerdere ontruste gemoederen, en mede om een andere visie te geven op het geval dan de scribent, die in de Arnhemse Kerkbode had gesproken van twee kerken. In Arnhemse Herv. kerkelijke kringen schijnt nogal ontstemming te zijn over het „geval Ede". En die ontstemming, — ben ik wel ingelicht — is er ook in het moderamen der classis Arnhem.
Het is ook een vreemde figuur, om geen sterker woord te gebruiken. Prof. Severijn gaf inertijd zijn brochure tegen het reorganisatie-ontwerp 1937, de titel : „Een kerk op artikel 8".
Betreffende Ede zou men kunnen -spreken van: een kerk (gemeente op artikel 238). Het zal wel op de synodale praktijk slaan als A. Groot, in het „Hervormd Weekblad De Gereformeerde Kerk" van 18-4-'57 de vraag stelt : „Maar als onder de huidige kerkorde de woorden en feiten der synode nu eens steeds meer in de richting ener geluidloze en geleide modus vivendi wijzen ? „Boekbespreking" over „Waarheid", Wijsheid, Leven, waaruit 't bovenstaande citaat).. Op deze vraag zou ik willen antwoorden: Indien ja, dan wel naar een van het slechtste soort. Want ik ben het volkomen eens met Wat een .anonymus in de N.R.Crt. d.d. 3 mei '57, betreffende de „noodoplossing" schrijft:
De kerkeraad is dan (n.l. in gevallen als in Ede) gehouden deze beslissingen te erkennen en administratief te verwerken. Of de kerkeraad dit met zijn verantwoordelijkheid overeen kan brengen, wordt niet gevraagd, doch het lijkt wel aannemelijk, dat voor een consciëntieuze kerkeraad hierdoor ernstige bezwaren zullen kunnen ontstaan. (Cursivering van mij).
Over gemeenten krachtens overgangsbepaling 238 gaf de N.R.Crt. in haar no's van 3 en 4 mei j.l. (waaruit het bovenstaande citaat) twee interessante artikelen onder het hoofd „Scheurgemeenten" met als ondertitel: „Uitweg uit impasse of breuk in beleid" ?
De schrijver meent, dat van , , overgangsrecht" niet kan gesproken worden —• en , , overgangsbepalingen" dus geen zin hebben — aangezien , , het stelsel om bepaalde leden (aan de verantwoordelijkheid van hun kerkeraden) te onttrekken een nieuwigheid is, die eerst tot stand is gekomen toen de kerkorde lang en breed was ingevoerd.... en eenvoudig een uitzondering is op de regels, die in de kerkorde in engere zin en de daarbij behorende ordinanties zijn neergelegd".
Hij' vraagt dan verder , , of men in ordinanties en overgangsbepalingen een regeling mag neerleggen, die ingaat tegen het stelsel van de kerkorde in engere zin, zonder in deze laatste de daarvoor noodzakelijke wijzigingen aan te brengen". De auteur — stijl en woordkeus doen de jurist vermoeden — meent dus, dat de huidige overgangsbepalingen, welke deze materie regelen, o.a. 238, onwettig zijn, wijl ze geen nadere uitwerking zijn van een artikel in de kerkorde in engere zin, welke voor mogelijkheden als bijv. in art. 238 geregeld, geen wekelijkse basis geven. Letterlijk zegt hiji:
, , Wat blijft er over van de waarborgen, die de kerkorde in engere zin geeft, wanneer de generale synode , , , of een ander kerkelijk lichaam een dergelijke regeling' met voeten treedt ? Het wil ons voorkomen, dat een dergelijke regeling dan onverbindend is en dat ieder, die gehouden is kerkrechtelijke bepalingen toe te passen, daarmede rekening dient te houden. Dit zijn dus kerkelijke functionarissen, doch eventueel ook rechterlijke en andere autoriteiten, die voor deze vragen komen te staan.
Als bewijsmateriaal voert hij dan Art. IV en V van , , de kerkorde in engere zin" aan. Wat hij dienaangaande zegt luidt als volgt:
, , Aan de ouderlingen is toebetrouwd het dragen van de medeverantwoordelijkheid voor de bediening des Woords en het rechte gebruik van de sacramenten. Dit sluit naar onze mening uit, dat een deel der gemeente geheel wordt onttrokken aan deze medeverantwoordelijkheid. Een belangrijk punt is lid 8 van dit artikel, waarin de verkiezing en roeping van haar ambtsdragers plaatselijk aan de gemeente als recht worden toegekend. De buitengewone ambtsdragers van een scheurgemeente worden benoemd door de provinciale kerkvergadering en deze benoeming wordt dus volledig onttrokken aan de gemeente. Dit is zonder twijfel in strijd met het stelsel van de kerkorde in engere zin".
Uit een en ander concludeert de schrijver : , , Ambtelijk college naar modaliteit strijdig met kerkorde".
Hij plaatst daarbij de beschuldiging dat , , van synodale zijde met overschrijding van machtsbevoegdheid dergelijke regelingen in het leven zijn geroepen" en dat , , reeds bij herhaling moest worden geconstateerd, dat men zich in die kringen wel weinig gelegen laat liggen aan , , een nauwgezette en gewetensvolle handhaving van reglementaire bevoegdheden". Verschillende gevallen van deze , , morele defecten" worden dan in het vervolg genoemd. Tot zover het artikel.
Zal van synode-zijde op deze artikelen ingegaan worden ? Het ware te wensen. Of zal aan de „top" volstaan worden met een sereen zwijgen ?
Wij wachten af.
Eind april, begin mei waren er in een kort tijdsbestek drie nationale gedenkdagen : 30 april, 4 mei en 5 mei. Er is over de herdenking van de 5e mei nogal in de pers een en ander te doen geweest. De vraag of het een vrije dag over heel de linie moet zijn, is door de regering indertijd., ontkennend beantwoord. Dit jaar was hij als vanzelf een niet-werkdag, doordat hij op zondag viel. Zo werd voor de herdenking der bevrijding 30 april aangewezen.
Óp 30 april sprak dr. W. Drees niet. Op 1 mei wel. Zo memoreerde een medewerker in „Ned. Gedachten". Hij wist ook te vertellen, dat de Eerste Kamer 1 mei niet had vergaderd. Uit een en ander distilleerde hij^ de vraag of 1 mei, de dag van de arbeid, een seminationale gedenkdag werd.
In Amsterdam is de 1e mei een officiële (Herv.) kerkdienst gehouden. Een novum, een nieuwigheid, naar ik meen. Een symptoom of wens van verbroedering tussen kerk en S.D.A.P. of P.v.d.A. ? Doorwerking van de „doorbraak" ? Ds. J. J. Buskes was de voorganger. De tekst was Micha 4 : 1—4. De preek, door het I.K.O.R. uitgezonden, was meer afgestemd op : , , en zij zullen hun zwaarden slaan tot spaden en hun spiesen tot sikkels", en op het slot, waar gerept wordt van : , , Zij' zullen zitten een ieder onder zijnen wijnstok en onder zijnen vijgeboom", dan op het slot van vs. 2 : , , want uit Sion zal de wet uitgaan en des Heeren woord uit Jeruzalem".
De doorbaaak van het Rijk, Gods Rijk, werd met de doorwerking van sociale verbetering in verband gebracht, doch naar wat ik van de preek beluisterde kwamen „de wet uit Sion" en , , het woord des Heeren uit Jeruzalem" niet tot hun recht. Het geheel was te opgeschroefd en onwezenlijk.
Dei slotzang was: „God roept ons broeders tot de daad". Dat vers, bij velerlei gelegenheid aangeheven, dreigt een passe-partout te worden en lichtelijk afgezaagd. Bij het horen van dat lied, komt de vraag bij mij boven: „Welke daad wordt bedoeld ? Is dat hier die der verbroedering van kerk en S. D. A. P., een realisatie van het „Rijk" ?
Als het gaat om de gangen van het Rijk in de wereld, in de kerk, in het persoonlijk leven, komt het aan vóór alles en in alles, op wat volgens het Evangelie de Heere Je'zus ons leert. In Markus 1 : 14 en 15 staat het klaar en kras : , , Kwam Jezus in Galilea predikende het evangelie van het Koninkrijk Gods, en zeggende: De tijd is vervuld en het Koninkrijk Gods nabij gekomen ; bekeert u en gelooft het evangelie". Bekering en geloof, die beide zijn vóór alles de daad en het ene nodige. Ook voor de eis van sociale gerechtigheid.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 mei 1957
De Waarheidsvriend | 8 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 mei 1957
De Waarheidsvriend | 8 Pagina's