KRONIEK

Het is al weer enige jaren geleden, dat er sprake geweest is om verandering in onze kalender aan te brengen. Waarom zulks aan de orde werd gesteld weet ik niet precies meer uit mijn herinnering op te diepen. Maar men sprak en schreef er over. Aan die discussie moest ik denken, toen ik las van een verandering in de dag van Hemelvaart. Gedachten over een mogelijke wijziging van de herdenking van het wonder van Hemelvaart kwamen van twee zijden, ongeveer gelijktijdig en, voor zoveel ik kan beoordelen, onafhankelijk van elkaar. Het eerst las ik er van in het stuk, dat de N.R.Crt. d.d. 4 mei j.l. wijdde aan de , , dominees-driedaagse", de predikantenvergaderingen, waarin o.m. een verslag werd gegeven over wat prof. dr. van Stempvoort over Bultmann's ideeën had gezegd betreffende de Hemelvaart van de Heere Jezus. In de weergave der discussie op het referaat van prof. van Stempvoort lees ik:

, , De inleider wees af het vasthouden aan de veertigste dag na de opstanding, waarop de Hemelvaart zou hebben plaats gehad. Een herstel van de Hemelvaartsdag als een bijzondere feestdag verwachtte inleider niet. Dat was naar zijn opvatting niet nodig om de waarde van het kerugma, dat in de Hemelvaart ligt, te bewaren".

Waarop de hooggeleerde inleider zijn gevoelen grondde, stond er helaas niet bij. Doch dat een ingrijpende wijziging wel uit wat hij zeide voortvloeide, bewijst wat volgt in het verslag :

, , 0.a. wees ds. W. A. Zeijdner (Rotterdam) op het gevaar, dat bij een verwaarlozing van het kerkelijke jaar, dus ook van de Hemelvaartsdag als de 40ste dag, schade werd gedaan aan de prediking van de Hemelvaart. Juist de reformatorische liturgie legt grote nadruk op de Hemelvaart en gebruikt deze o.a. bij de uiteenzetting van het wezen van het Heilig Avondmaal. Laat op de morgen sloot de voorzitter deze geanimeerde bespreking.

De andere suggestie voor wijziging kwam van vrijzinnige zijde en was, blijkens een artikel in de N.R. Crt. van 18 mei j.l. gedaan, in , , Contact", 't 14-daags gemeenteblad van , , Kerk en Wereld" — niet te verwarren met het Instituut te Driebergen — en van de hand van een zekere A. Weiland te Djakarta. , , Na er op gewezen te hebben, dat-de Hemelvaartsdag niet behoort tot typische en uitsluitend christelijk erfgoed", komt hij, Weiland, tot het voorstel. Hemelvaartsdag te verzetten van donderdag naar de vrijdag daarop. En dat om reden, dat bij zulk een verschuiving men met een kleine moeite drie , , vrije dagen" aaneen kan krijgen. Men moet dan — en dat is de kleine moeite, waarvan we spraken — zaterdag een halve snipperdag nemen en zo heeft men de drie vrije dagen, welke de schrijver voor werk, dat anders achterwege moet blijven, wil doen gebruiken. Hij zegt, wat dit betreft:

, , Daarbij zou niet alleen de kerkelijke, doch ook veel maatschappelijke, sociale en politieke arbeid gebaat zijn. Deze worstelen immers met dezelfde moeilijkheden voor hun conferenties".

Hij spreekt voorts over „meerdere Voordelen", doch die laten we maar rusten.

Hij komt mede tot deze voorslag, omdat

, ., de Hemelvaartsdag is geworden tot een bij uitstek geschikte gelegenheid voor congressen, vergaderingen, conferenties en toogdagen".

Inderdaad is de Hemelvaartsdag de dag geworden van , , conferenties en toogdagen". Ook onze jongeren gebruiken hem daartoe. Waarom ook niet? Dit behoeft geenszins te involveren, dat het grote feit van Christus' Hemelvaart niet wordt herdacht. Dat kan ook, gelijk geschiedt, op een toogdag. En het hemelvaartswonder kan bezielen tot 't grote, waartoe de Heere Zijn jongeren roept. Die roep moet ook in de gemeente verkondigd, opdat ouderen en jongeren leren kennen en genieten het grote heil van Hemelvaart, uit Gods oneindige rijkdom van barmhartigheid, n.l. , , medegezet in de hemel in Christus Jezus". (Efeze 2:6). Zo gezien is de 40e dag na Pasen rijk, en gaan wij er niet aan morrelen noch hem verplaatsen.

Van gans andere aard dan het vorige is de conferentie, welke 13 mei j.l. werd gehouden in , , Esplanade" te Utrecht, • Een 93-tal predikanten uit de kerken van de Reformatie had gehoor gegeven aan de uitnodiging van het Centraal Comité de A.R.P., om in een vrij gesprek de zaken , , door te praten", zo vertelt „Ned. Gedachten" van 18 mei 1957. Met „de zaken" zullen wel allereerst bedoeld zijn de oorzaken van , , een teruggang (bij de jongste Kamerverkiezing) van de protestants-christelijke invloed in ons volksleven". Strikt genomen ging het in deze conferentie over de politiek, welke niet in de eerste plaats het terrein is voor de , , Kroniek". Maar het ging mede over het feit, , , dat de christelijke politiek alleen maar vruchtbaar kon. werken, als deze gevoed wordt uit de kerken van de Reformatie." Aldus dr. Berghuis, voorzitter centraal Comité der A.R.P., volgens het verslag. Alzo kunnen we de conferentie zien als een poging om tot klaarheid te komen over het vraagstuk : Kerk en Politiek. Wie zegt, dat er tussen beiden geen verband is en dus de kerk niet gezien kan worden als , , voedingsbodem" van de christelijke politiek, dwaalt m.i. Want ze is meer in de kerk, dan vele argelozen menen. Ik zou het bekende rijmpje van de Génestet in dat verband durven wijzigen in:

Politiek schuilt overal , mijn vrinden,

't Is de vraag maar, wie ze wel en wie

ze niet kan vinden.

Maar terzake. Op deze vergadering hielden prof. dr. Herman Ridderbos en prof. dr. S. van der Linde waardevolle referaten. De inhoud van die beide hier weer te geven zou teveel ruimte nemen. Op een suggestie van prof. dr. van der Linde willen we even de aandacht vestigen. In het verslag lees ik dienaangaande :

, , De slotsom van prof. van der Linde was dat de A.R. hervormd-gereformeerden met hart en ziel de beginselen van de A.R.P. zijn toegedaan. De leiding gevende figuren van de gereformeerde bond (predikanten en hoogleraren) waren en zijn AR. De gereformeerde bond koerst dan ook stellig niet naar de C.H.U. of de S.G.P.

Hij achtte het de taak van de partij om voor al haar kinderen — inclusief de hervormd-gereformeerde — als een moeder op te treden.

Tenslotte vroeg prof. van der Linde zich af, of de werfkracht onder de hervormd-gereformeerden misschien zou kunnen worden bevorderd door het instellen van een aparte hervormde formatie in de A.R.P. Hij zou gaarne zien dat dit eens overwogen werd. Hoewel hij het op zichzelf zeer betreurenswaardig zou achten meende hij anderzijds, dat hier wellicht als winstpunt tegenover zou kunnen staan het aantrekken; van hervormden, die tot dusver afzijdig bleven."

Nieuw is wat prof. van der Linde hier opwierp niet. Iets dergelijks is naar ik meen ook voorheen wel voorgesteld. Maar velen in de Bondskringen kunnen prof van der Linde dankbaar zijn, dat hij de moed had dit te zeggen. Dr. Schouten sprong direct op de ketting om zich tegen deze eventuele formatie te verzetten, op principiële en praktische gronden. Ook dr. Berghuis stelde zich tegen, wat prof. van der Linde had geopperd. Deze repliseerde, dat het alleen zijn bedoeling was geweest deze mogelijkheid onder de aandacht te brengen, omdat er wellicht een mogelijkheid in school, dat er mensen zouden gewonnen worden, die nu nog afwijzend staan."

Of de afwijzing van prof. van der Linde's voorslag in het welbegrepen belang van de A.R.P. is, laten we gaarne aan de betrokkenen over. Het zou in de toekomst kunnen blijken, dat ze was, wat dr. Berghuis van haar eventuele aanvaarding zeide: , , het paard achter de wagein spannen." En met dr. Schouten over candidaten en , , candidaatstelling" gesproken, er zou wellicht heel wat werfkracht van de A.R.P. op het hervormd-gereformöerde volk zijn uitgegaan, indien aan prof. dr. Severijn vroeger of later een zetel in de Ie Kamer ware gegeven. Onder de senatoren zou hij omnium consensu, naar algemeen gevoelen, meen ik, een waardige plaats hebben ingenomen.

De ook hier bekende Billy Graham, heeft zijn „kruistocht" naar NeW-York en de rest van het land aangevangen. In de N.R.C. d.d. 18-5-57 staat te lezen:

„De evangelist Billy Graham is gisteravond de grootste poging tot een godsdienstig reveil in de geschiedenis van de Verenigde Staten begonnen. Staande onder het felle licht der schijnwerpers in de sporthal Madison Square Garden, wekte hij op tot een geestelijke revolutie in Amerika.

Er waren bijna 20.000 personen in de kolossale arena, die gewoonlijk wordt gebruikt voor spectaculaire evenementen als boksen, ijshockey en circus. Graham vertelde, dat het Amerikaanse volk zichzelf verdrinkt in een zee van kalmerende middelen, slaappillen en aspirine. Na zijn sermoen van 6.500 woorden, traden 485 personen naar voren en meldden hun , , beslissing voor Christus." Graham noemde dit een overweldigend succes. Hij zeide, dat dit het grootste aantal personen was, dat de , , beslissing" had genomen op zijn vele bijeenkomsten in Amierika.

Een microfoon op zijn purperen stropdas dragend, zeide Graham, , dat hij bad voor een , , religieuze prairiebrand", die eerst de stad New-York, , , een modern Sodom en Gomorra", en vervolgens de rest van het land zou verslinden.

Wij behoeven hier niets aan toe te voegen, hebben alleen maar te hopen, dat deze , , kruistocht" middel zij, dat het Koninkrijk van God en Zijn Christus hierdoor terrein mag winnen.

, , De Omroepgids", oftewel orgaan van de Nederlandse Christelijke Radio Vereniging d.d. 15 mei j.l. memoreert in een zeer waarderend artikel het feit dat 13 juli e.k. het feit zal herdacht worden dat op die datum 1937, de organist Jan Zwart overleed.

„Van 1929 af gaf Zwart geregeld orgelbespelingen voor de N. C. R. V. en heeft daarmee een traditie geschapen, die onvergetelijk is voor hen, die als luisteraars daarbij betrokken waren. Hij was (behalve organist) paedagoog, compondst, criticus en geschiedvorser" (Omroepgids). De foto afgedrukt bij het artikel, , waaruit we citeerden, doet een man' zien, die met wilskracht een ideaal, dat hij schouwde, zocht te verwezenlijken ; zij doet denken aan een pionier. Dat was hij vooral als organist. Veel heeft hij gedaan voor verbetering en verhoging van het kerkgezang. Hij moge verdiensten op velerlei gebied hebben gehad, wie hem geruime tijd volgde, o.a. geregeld zijn bespelingen op het machtige orgel van de Grote Kerk in Alkmaar, en met name zijn bewerkingen van psalmmelodieën hoorde, kreeg de indruk : een profeet op de orgelbank. Ja, dat was hij. En wie naar hem geluisterd heeft, zij het na zijn dood, door zijn leerlingen van wie een, Feike Asma, maandag 20 mei j.l. in de Ronde Lutherse kerk in Amsterdam het programma vertolkte, waarmede Jan Zwart in 1927 zijn orgelbespelingen voor de N.C.R.V. aanving — het was een waardige inzet van de , , Jan Zwart-herdenking met als slot van dat programma: , , Zijn Naam moet eeuwig 'd' eer ontvangen" — zal iets daarvan hebben kunnen ervaren. Want in zijn streven naar verheffing van de kerkzang was het Jan Zwart daarom allereerst begonnen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen