BELANGRIJKE GEDACHTENWISSELING

In , , De Rotterdammer" van 25 mei 1.1. troffen wij een artikel aan van een medewerker, van wiens hand wij ook in ons blad meermalen copij plaatsten. 't Onderwerp is belangrijk genoeg om het ook de lezers van „De Waarheidsvriend" voor te leggen: het gaat immers om onze zaak ; beter gezegd : over ons en om het belang der Kerk : de rechte prediking

Destijds is de belangrijke gedachtenwisseling over positie en problemen van de Gereformeerde Bond in de Hervormde Kerk tussen dr. H. Berkhof en ds. G. Boer in „Woord en Dienst" allerwegen, ook in ons blad, met grote belangstelling gevolgd. Velen zullen het op prijs stellen, dat de vier tweetallen brieven, waarin gehandeld werd over kerkpolitiek, belijdenis, prediking, bevinding alsmede over apostolaat en levensstijl, thans bij Boekencentrum te Den Haag gebundeld verschenen zijn, terwijl nog een vijfde tweetal is toegevoegd en wel over , , ontdekkende prediking".

Wanneer men, aldus dr. Berkhof, aan een Gereformeerde Bonder vraagt, wat hij nu als verschil ziet in de prediking zoals hij die begeert en zoals de z.g. middenorthodoxie die geeft, zal hij antwoorden, dat de laatste te weinig , , ontdekkend" is. Voor hem wordt de preek pas goed, wanneer de vraag gesteld wordt: hoe staat het met u ? „Stelt uzelf op de proef, of gij wel in het geloof zijt, onderzoekt uzelf" (2 Cor. 13 : 5) is een kern-tekst voor de Bond. Nu merkt dr. Berkhof op, dat Paulus hier opwekt tot zelfonderzoek, opdat zijn lezers zijn apostolische betrouwbaarheid opnieuw zouden erkennen. Uit deze uitleg concludeert hij dan:

1. Dit zeIfondezoek vindt plaats in een zéér bijzondere situatie, terwijl in de Gereformeerde Bond de oproep meestal dit concrete karakter mist en dan (telkens herhaald) meer afstompt dan ontdekkend werkt.

2. Het is niet bespiegelend doch praktisch Van aard. Paulus denkt primair aan ethische, de Gereformeerde Bond aan mystieke kenmerken.

3. Het zelfonderzoek in 2 Cor. 13 gaat uit van de zekerheid van het heil en bedoelt de mens daarin te bevestigen. In de vraag , , hoe staat het met u ? " hoort de gemeente echter meer de onzekerheid.

Vandaar in de praktijk de minieme Avondmaalsgang. Het rechte zelfonderzoek is niet een oproep tot beschouwing, maar tot bekering. Nu wil dr. Berkhof niet zeggen, dat deze bij de Gereformeerde Bond ontbreekt „wel, dat dit (zelfonderzoek) èn bij u èn bij ons nog veel te weinig fungeert". Wij zijn allen afgeweken!

Ds. Boer meent, dat dr. Berkhof al te zeer vergeet, dat de gemeente tegelijk schare is, die tot het geloof moet worden bewogen (Noordmans). De verobjectivering van de verkiezing tot een verkiezing in Christus dringt de H. Geest dermate op de achtergrond, dat men veelal aan de ware ontdekkende prediking niet meer kan toekomen. Deze visie op de gemeente is zowel in strijd met de H. Schift als met de werkelijkheid.

De vraag die met ernst dient te worden gesteld : wie is Christus voor u ? De levende ontdekking wijst de mens niet tot zichzelf terug, maar legt hem voor God neer met de vrees : wat moet ik doen om behouden te worden ? Ook uit 2 Cor. 13 blijkt, dat het Paulus gaat om de inwoning van Christus door de H. Geest als een werkelijkheid. Dit inwonen in de geimeente betekent nog niet, dat allen het levend geloof bezitten. Vandaar dat Paulus ook éénmaal een woord voor „beproeven" bezigt, waarvan de uitslag niet tevoren als gunstig vaststaat.

, , Maar dan komt alsnog de vraag aan de orde, of de geestelijke inhoud van de gemeente van toen, zonder meer is gelijk te stellen met die van onze dagen. Ik meen van niet, temeer omdat elk woord in de H. Schrift bevindelijk geladen is." In zijn betoog wijst ds. Boer verder nog op de drievoudige zelfbeproeving in het avondmaalsformulier, die het geestelijk welzijn van de gemeente over de gehele linie bedoelt. Berkhofs onderscheiding van bespiegelend en praktisch acht hij niet houdbaar: het avondmaalsformulier is toch niet bespiegelend, maar wijst op het , , wij in Hem en Hij. in ons". Ook het ethische en het mystiéke zijn niet te scheiden ; dit ware het geloof uitéénscheuren !

Dat het in het geloofsleven mede om beslissingen gaat, geeft ds. Boer onmiddelijk toe, doch hij vreest, dat het zelfonderzoek bij dr. Berkhof „vooral betrekking heeft op de uitleving zonder dat voldoende.... het door het geloof tot Christus gekomen zijn in 't zicht komt". Wanneer het Woord op de juiste wijze bediend wordt, komen wij niet in de mist.

„Het is waar, dat de mist dicht hangt over de Kerk van Nederland", doch ds. Boer wil nog meer en nog eer spreken van de stofwolken van onze zonden, die de glans van het Woord Gods verduisteren. , , Toch kan een bepaalde mist en onzekerheid mij liever zijn dan veler zon, die zij. zelf laten op- en ondergaan."

Hoewel hij nooit de mist in het geloofsleven in bescherming wil nemen, omdat het de groei en de blijdschap in de weg staat. Doch voor holheid en vervlakking is hij' zeer beducht. Schuchterheid bij wie dicht bij God en Zijn Woord leven is hem liever dan geloof zonder wortel.

Uit dit korte resumé kan blijken, dat beide opponenten de zaken scherp en helder stellen, doch toch op een toon, die weldadig aandoet. In één woord: een hoogstaande gedachtenwisseling, die de bedoeling heeft de waarheid te dienen door tot klaarheid tegenover elkaar te komen.

Tot zover dan de aankondiging van dit boekje van 72 pagina's in „De Rotterdammer". De lezing daarvan willen wij gaarne van harte aanbevelen. Dr. Berkhof toont ons, hoe de belangstellende buitenstaander ons ziet en beoordeelt. Konden wij maar verklaren, dat feilen en fouten, door hem gesignaleerd, onder ons niet voorkwamen. Ook al behoeven deze nog niet typerend te zijn voor de gemiddelde , , Bonder". Ook ds  Boer erkent ruiterlijk, dat er bepaalde eenzijdigheden en schaduwen onder ons worden waargenomen, doch stelt daartegenover uit welke beginselen een gereformeerd christen leeft (hoe gebrekkig ook !). Zo kunnen deze brieven ontdekkend en zuiverend werken. Wij worden immers geroepen om onze belijdenis ook in de practijk van ons kerkelijk leven met een godzalige wandel te sieren. Het was toch wel met smart, dat in de discussie op onze jaarvergadering een bedachtzaam predikant vroeg : hoe komt het dat onder ons zoveel , , waarheid" is en zo weinig leven ? !

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen