VAN BELIJDENIS, GRENZEN EN DE WACHT

Prof. Dr. J. Severijn

Zondag a.s. Pasen. Het mocht wel aanleiding zijn voor een extra Paasnummer. Vele kerkelijke, en niet-kerkelijke bladen zullen de gelegenheid ook wel aangrijpen. Extra-Kerstnummers  extra- Paas-editie. Pinkster-nummers, neen, daaraan schijnt men niet zozeer behoefte te gevoelen.

Daarom vraag ik mij af : Waaruit komt die behoefte aan extra-nummers op? Uit eis van geestelijk leven, of uit eis van de tijd ?

En dan geloof ik dit laatste. Het Evangelie raakt onze wereld zó weinig, dat zij zelfs voor de grote heilsfeiten geen tijd heeft om op te merken, — laat staan te beleven in hun diepe betekenis. Het tempo is te snel om lang stil te staan bij het heilsgebeuren te Bethlehem en bij de Verrijzenis van de Heere Jezus Christus.

Dus geen eis van geestelijk leven, maar een pogen om de voorbijsnellende mens even te bepalen bij deze dingen, omdat hij anders geen tijd heeft.

De oudste gemeente vierde de eerste dag der week als de dag des Heeren, de dag Zijner opstanding. En in de gedachtenis Zijner opstanding, gedachten zij alle heilsfeiten, omdat zij uit de kracht der opstanding leefden. Heeft Paulus de ganse weg des geloofs niet daarin getekend, als hij' zegt: „opdat ik Hem kenne en de kracht Zijner opstanding" ?

Eis van geestelijk leven is, dat wij de apostel hierin navolgen. Wat die navolging betreft, zijn wij zozeer verachterd in ons dikwijls bevroren geloof en in onze overgeleverde orthodoxie, dat wij veel praten over „Schrift en belijdenis" en zo weinig er uit leren.

Uit dit oogpunt vooral trof ons het referaat van ds. Tukker, j.l. woensdag göhouden voor het „Verband". Wij hebben daarvan slechts kennis genomen uit de bladen, aangezien wij daarbij niet aanwezig konden zijn wegens ziekte, die ons aan huis gebonden houdt.

Als wij het althans goed begrepen hebben, heeft ds. Tukker gewaarschuwd tegen een eenzijdige houding ten aanzien van de belijdenis en de grenzen der kerk, die bij velen ook onder ons wordt aangetroffen. Functioneren van de belijdenis schijnt voor velen overeen te komen met het beeld van de man, die een lijn spant langs de heg van zijn tuin en met de snoeischaar alles afsnijdt, wat buiten de lijn steekt.

Sommigen zouden de kerkelijke tuin op die manier willen behandelen. En wij zijn er heel niet zeker van, of de voorstelling leeft bij enkelen, die door de geest der ijveraars bezield zijn, dat de kerk er eigenlijk haar knechten op moest uitzenden in wijk en nabuurschap, om de ketters op te sporen en uit te roeien.

Niemand kan zeggen, dat de vrijzinnigen erg veel last van een dergelijke inquisitie der othodoxie hebben ondervonden. Maar zij zijn er toch altijd bevreesd voor en de midden-orthodoxie is er ook niet vrij, van, getuige haar weerklinkend protest tegen een juridische hantering der belijdenis. Wat is dat nu ? Een kwaad geweten, of nog altijd een gevoeligheidje uit de dagen van Arminius ?

Hoe dit zij. Zonder twijfel heeft de kerk te weren, wat in strijd is met de fundamentele stukken van hare belijdenis. Zij behoeft daartoe echter geen inquisitie in te stellen en doet dat ook niet, maar openlijke leringen en propagande, in strijd met haar confessie, mag en kan zij niet toelaten dan ten koste van haar openbaring naar aard en wezen en de richtige betrachting van haar roeping.

Uit dien hoofde is het goed en juist, dat ds. Tukker zo'n eenzijdige afweerhouding afwijst en de gelegenheid aangrijpt om er op te wijzen, dat functioneren van de belijdenis vóór alles zijn grond en zijn kracht moet ontlenen aan de beleving van de belijdenis in de gemeente zelf.

En dan niet de beleving van een enkel stuk als de verkiezing, of de wedergeboorte, die in zulk een isolement ook aan vermagering gaan lijden, zodat er ten slotte niet anders dan een verarmde gemeente-theologie overblijft.

Zeker, het leven der tegenstellingen heeft daartoe ook oorzaak gegeven, dat enkele stukken met klem op de voorgrond werden geschoven, terwijl het niet-aangevochtene naar achteren ver­dwijnt en in de hoek der traditie veroudert.

Zo waren meerdere oorzaken te noemen, maar er is ook een geest, die zulk een verarming van het geloofsleven sterk bevordert. Wij herinneren ons, dat zeer gewenste predikers gaarne werden gehoord en geprezen vanwege hun voortreffelijke Schriftverklaring. Dat geslacht is nog niet dood, maar er zijn er in de gemeente, die aan zulk een voortreffelijke Schriftverklaring geen waarde hechten en liever bij hun eigen staat of gestalte bepaald worden.

Dat is typerend, want het gaat om het beleven van het geloof der levende kerk, zoals zij daarvan getuigenis geeft in haar confessie.

De Reformatoren waren zeer bepaald bij het stuk der reohtvaardigmaking, maar dat verhinderde niet, dat hun belijdenis veel verder ging.

Zolang in een gemeente nog trouw Catechismus wordt gepreekt en behandeld, kan dat ten goede komen aan de beleving des geloofs naar bredere en diepere inhoud. Doch, indien dat ook wordt nagelaten, treedt een proces der verarming haastig in.

Van harte bevelen wij het referaat van ds. Tukker ter lezing en bestudering aan. Het moge er toe bijdragen, dat wij de functionering der belijdenis in de kerk zoeken te bevorderen door haar te bestuderen en haar leiding te aanvaarden bij de betrachting en de beoefening van 't geloof der gemeente.

Het verblijdt ons, dat ds. Tukker zijn referaat voor De Waarheidsvriend heeft afgestaan; dit wordt D.V. in een van de volgende numhiers opgenomen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen