Kroniek

Frankrijk en Algiers.

Op internationaal terrein hebben wel voornamelijk de gebeurtenissen in Frankrijk en Algiers de laatste weken de geesten bezig gehouden. Men weet er nu wel alles van en het is niet onze taak daarover nog in bijzonderheden hier te treden. Generaal Charles de Gaulle is premier en heeft de door hem geëiste volmachten. Toen hij eenmaal, geruggesteund door de President der republiek in de volksvertegenwoordiging kon optreden, heeft hij het been stijf gehouden en gekregen wat hij als voorwaarde had gesteld om zijn , , zware plicht" te kurmen vervullen. Daar is alzo in Parijs toegepast wat de Fransen in een spreekwoord uitdrukken: aux grands maux les grands remèdes, d.w.z.: bij ernstige kwalen straffe middelen.

Daarmede is , , het lot van de Vierde Republiek bezegeld". Zo zou men het kunnen noemen. Men heeft dit alles ook betiteld als , , een achter slot en grendel gaan van de democratie" in dat verband De Gaulle de naam gevend van , , bewaarder en heelmeester der democratie" (N.R.Crt. d.d. 2-6-'58). De scribent, die deze uitdrukkingen bezigde, zal zulks wel gedaan hebben in de hoop, dat uit deze evoluties straks een gezonde democratie zal te voorschijn komen, en daarmede een parlement, dat met het nu voor zes maanden (voorlopig? ) uitgeschakelde niets meer gemeen heeft dan de naam. Dat zou voor Frankrijk een zegen zijn, want het nu op reces gezondene is door een commentator genoemd het slechtste, dat men zich kan denken.

De hooggeroemde en door velen verafgode democratie beleeft wel waarlijk een crisistijd. De enige landen, waar ze nog het minst in een crisis verkeert zijn wel Engeland en de Verenigde Staten, waar men niet laboreert aa.n het al maar meer in partijen en partijtjes zich opsplitsend göheel. Ja, de afgod wankelt op zijn voetstuk. We kunnen alleen maar hopen, dat alles, wat de huidige democratie aan afgodische elementen omwoekert, uitgezuiverd worde en wij hier en elders een gezonde" democra­tie zich baan zien breken. Democratie als regering van het volk — en dat is de letterlijke betekenis van het woord — is niet verkieslijk. Wel een regeringsstelsel, waarin het volk zijn invloed kan doen gelden, en dat de volksvrijheden waarborgt. Zo meen ik, is de lijn in boek IV van Calvijn's Institutie, waar hij handelt over de 'overheid. In die weg kan het gezag van God en Zijn Christus de plaats krijgen, welke het naar de Schrift moet hebben. Dat, en dat alleen kan , , een rots in de branding zijn" voor het volksleven. Niet de K.V.P., gelijk een r.k.-commentator van de uitslag der gemeenteraadsverkiezingen hier te lande enigszins brallend door de microfoon van de K.R.O. den volke kond deed.

Laat ons niet nalaten de Here gedurig te bidden om een overheidsgezag naar de beginselen der Heilige Schrift.

Nationale vergadering onder het caudijnse juk door.

Opmerkelijk is, dat in heel de tragedie, welke zich in de maand mei betreffende Frankrijk en Algerië afspeelde, weinig of niets van een directe invloed van de r.k.-kerk is gebleken. Ik heb daarvan tenminste in de pers niets ontdekt, — dit geldt Frankrijk, want bedriegt mij mijn geheugen niet, dan is er in Algerië een advies geweest van een kerkelijke instantie, — zulks in tegenstelling met de persactie der roomse kerk bij de verkiezingen in België en Italië, in welke landen dank zij de richtlijnen van het episcopaat de C.v.P. (België) en de , , Democrazia cristiana" (Italië) winst boekten, al kunnen ze zonder zich op de een of andere wijze met een andere groep te coaliseren geen regering vormen, die op een meerderheid in de volksvertegenwoordiging terugvalt.

Dat tekent de situatie. Want ondanks de felle tegenstellingen, welke er in de jaren, dat de scheiding van kerk en staat haar beslag kreeg, waren en die nu wel wat verzacht zijn, blijkt er toch wel duidelijk uit, dat ontkerkelijking en ontkerstening in het volksgeheel stelselmatig doorwerkten. Het gros der bevolking schijnt de kerk ontgroeid te zijn, ook al zijn er nog velen, — ze zijn er ook onder de nu aan het bewind zijnde politici, — die , , practiserend" lid der r.k.kerk zijn.

Lourdes.

Zal dit beter worden door, de viering van het eeuwfeest van het „mirakel" van Lourdes, dat dit jaar het grote feit is van de pauselijke kerk? Men heeft van dit eeuwfeest wel het een en ander gelezen, naar ik vermoed. Toch neem ik over, wat prof. Bronkhorst in , , Woord en Dienst" d.d. april 1958 over het gebeurde in Lourdes schreef over wat in 1858 in Lourdes gebeurde met het meisje Bernadette Sou'birous:

, , Op 11 februari de eerste verschijning. Op 14 februari de tweede, - Bernadette was er bang van en besprenkelde haar met wijwater, 't geen Maria glimlachend onderging. Gedurende 14 dagen werd Bernadette verzocht om dagelijks naar de grot te komen. 19 februari tot 4 maart; vrijwel iedere dag verscheen., , de Dame" haar. Op 18 februari spreekt zij voor de eerste maal. Zij belooft niet aan Bernadette om haar in deze wereld gelukkig te maken, maar wel in de toekomende. Op 23 of 24 komen de driemaal herhaalde woorden: Boete! Boete! Boete! (Penitence. .. .).

Op 25 februari verricht Bemadette de gevraagde boetedoeningen; zij graaft met haar handen in de aarde en drinkt tenslotte modderig water (het begin van de beroemde bron); zij eet bitter kruid. Op 27 februari moet zij de aarde kussen als boete voor de zondaren. Op 2 maart krijgt Bemadette de opdracht tot de priesters te zeggen, dat er een kapel moet komen en dat er processies dienen te worden gehouden. Op 25 maart, in een soort slotvisioen mag Bemadette eindelijk de naam van de Dame horen, die haar verschenen isj in het dialect van de streek hoort zij: , , Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis". Al met al 18 verschijningen. ,

De politie ging er toe over de grot te sluiten, maar persoonlijke interventie van Napoleon III maakte haar weer vrij toegankelijk. Na een zeer nauwkeurig onderzoek erkende de bisschop van Tarbes de authenticiteit der verschijningen. Een stroom van pelgrims had zich inmiddels daarheen begeven. Bernadette ging op 4 juli 1866 in een klooster te Nevers, waar zij op 16 april 1879, 35 jaar 'oud, stierf. Op 8 december 1933 werd zij door paus XI heilig verklaard."

Tot zover prof. Bronkhorst, die in zijn uitvoerig en gedocumenteerd artikel een reeks van dergelijke verschijningen vermeldt. In het slot van zijn artikel zegt prof. Bronkhorst, nadat hij in het algemeen over de mogelijkheid van , , wonderen" door God ook in deze tijd, een opmerking heeft geplaatst, het volgende:

„Maar moeilijk wordt het ons om te geloven, dat dergelijke wonderen ooit zouden kunnen prediken, dat wij in afwijking van het Bijbels getuigenis ons zouden hebben te richten op een vroomheid en een eredienst zoals deze ons te Lourdes wordt voorgehouden".

Maar het voorafgaande werd geschreven in verband met de ontkerkelijking, de losweking van het Franse volk van de r.k.-kerk. Zal het eeuwfeest van Lourdes hierin verandering kunnen brengen? In , , Herv. Weekblad" d.d. 15 mei 1958, trof ik een stuk aan van , , Strandvonder", waarin enkele dingen waren overgenomen uit , , De Protestant" o.m. ook het volgende:

, , Het Vaticaan heeft een serie Lourdes-postzegels uitgegeven, maar de Franse PTT durft dit niet aan, vanwege de stroom van protesten, die al bij de geruchten van een Franse uitgifte binnengekomen is, "

Dat is voor de r.k.-kerk niet hoopvol. Bedoeld artikel vermeldt ook van een film betreffende Lourdes. Hier is het:

, , In vele bioscopen van ons land draait momenteel de film: Het lied van Bemadette, die de geschiedenis op het doek brengt van het 14-jarig meisje'uit Lourdes, dat precies 100 jaar geleden vertelde, dat de maagd Maria aan haar verschenen was. In een stampvolle Albert- Hall in Londen zong Père Duval, de zingende pater, het Bernadette-lied. , , Dit nummer" zo schrijft De Tijd, , , wekte enorme geestdrift in de zaal en het gehoor zong en floot, zoals dit hoort bij dit soort muziek, het refrein uit volle borst mee."

Met een dergelijk resultaat kan Rome tevreden zijn. Het kon dienen tot wat de Paus in zijn encycliek, speciaal aan de Lourdes gewijd, schreef:

, , De pelgrimstocht naar Lourdes": , .Ie­der christelijk land is een Maria-land, en geen volk is door het bloed van Christus verlost, dat niet gaarne Maria zijn moeder en schutpatrones zou willen noemen..."

Tenslotte nog dit citaat:

, , Réforme geeft van 15 feburari een grote reportage met foto's van de opening van het Lourdes-jaar. De eerste dagen arriveerden reeds 80.000 pelgrims, maar men rekent op 5 miljoen. Een bijzonderheid is dat men lichtgevende madonna's in vele maten kan kopen als souvenirs. De hotels , , Christus-Koning" of , , Van Jezus-Maria" zijn overvol; de journalist van Réforme schrok wat toen hij las: Hotel Golgotha: Modern comfort - met lift - matige prijzen!, maar wat doet een protestant daar nu?

Zo gaat het in Lourdes". Dit alles is een kleine documentatie, hoe Rome zich inspant en alles op alles zet, dat zij in meerdere volken weer worden, wat de radiospreker van K.R.O. noemde: , , als een rots In de branding, waarop Wij trots zijn". Waar blijft hier tegenover onze inzet voor de rijkdommen van het evangelie en de grondvesten van het Protestantisme?

De classis der Geref. Gemeenten.

In de N.R.Crt. dd. 31-5-'58, viel mijn oog op een bericht, dat ook' in andere bladen stond, en van de volgende inhoud is:

, , In de godsdienstoefeningen van de Gereformeerde gemeenten in Nederland is van de kansels bekendgemaakt welke besluiten de classis heeft genomen (de classis omvat bij deze kerkgemeenschap alle plaatselijke gemeenten).

Leden die in het bezit zijn van een televisietoestel zullen worden gecensureerd. Ambtsdragers zullen geen radiotoestel mogen bezitten. Leden die in het bezit zijn van zulk een toestel zal ernstig worden gewezen op de grote gevaren hiervan, naar het oordeel van de classis, en bij voortgaand gebruik zullen zij eveneens censurabel zijn. Bij een kerkelijke huwelijksbevestiging zal de bruid in het donker gekleed moeten zijn, bij voorkeur in het zwart. De bruid mag voorts geen sluier dragen".

Dit besluit, deze afkondiging zal natuurlijk de nodige reacties, misschien van spot over bekrompenheid en zo maar meer, verwekken. Dat doet mij leed. Want hoewel ik mij geenszins kan vinden in de weg, welke de gereformeerde gemeenten menen te moeten gaan, zij behoren tot de familie, zij maken deel uit van de helaas diep verscheurde Gereformeerde Gezindte, en daarom laat spot, haar aangedaan, mij niet onberoerd. Temeer niet, omdat bovenstaande afkondiging niet zo verwerpelijk is, als ze schijnt op het eerste gezicht.

Radio en Televisie.

In hetzelfde nummer van de N.R.Crt. stond onder het hoofd , , Radio en Televisie" o.m. een stukje met als opschrift: „Predikanten en Blues". Nu is dat laatste woord moeilijk vertaalbaar. Doch ik ben vermoedelijk niet ver mis als ik het overzet als een cabaretachtig liedje, dat behoort bij een , , musical", een soort hoorspel van amerikaans-primitieve inslag, zoals men ze tegenwoordig nogal eens ten gehore brengt met of zonder religieuze elementen.

Welnu, zulk een , , musical" opgeluisterd door , , blues" vormde de inhoud van een radiouitzending van het I.K.O.R., welke uitzending op Ie Pinksterdag „op verzoek" werd herhaald.

De scribent in de betreffende rubriek — en hij zal heus op radioterrein wel het een en ander gewend zijn — was over de bewuste , , musical" nogal critisch om niet te zeggen , , stekelig". Hij had het in dit verband over , , predikanten, die boodschappen schrijven tegen het wereldse decor van een gefantaseerde nachtclub; Bijbelse gelijkenissen verwerken tot zich van bluesachtige idiomen bedienende, voor het I.K.O.R. ietwat frivool klinkende liedjes". Hij verwondert zich voorts, dat uit de kring van hoorders niet een protest kwam. Hij zegt het sterker: , , De kring van met deze predikanten gelieerde, vrij strenge tot strenge Nederlandse protestanten is niet in oproer gekomen". Uit wat ik hier doorgeef is wel op te maken, dat bedoelde radiouitzending er absoluut naast was.

Ds. Wit, één van de 3 bij deze uitzending betrokken, beloofde in antwoord op de critiek, welke er toch nog, zij het heel mak, was, , , de volgende maal een musical of hoorspel te schrijven, met een gunstiger afloop van deze stand" (bedoeld dus de predikantenstand). , , Maar dan de Bijbel", zouden wij willen vragen, mag die dan wel mishandeld worden?

Zie, als men deze dingen leest, — en zij zijn waarlijk niet de eerste en enige ergernissen, welke het I.K.O.R. geeft in haar religieuze uitzendingen! — doet het dan niet deugd, als er eens tegen radio en televisie door een kerkgroep kras en krachtig geprotesteerd wordt?

Over het protest, in de hiervóór geciteerde uitspraak der classis van de geref. gemeenten, verblijd ik mij. En dat de classis dat protest nog wat aanschroeft als het over de televisie gaat, is mij uit het hart gegrepen. Want het is onrustbarend, hoezeer het aantal kijkers toeneemt. In onze steden ziet men een bos van antennes. Het getal , , kijkers" beloopt al meer dan 300.000. Velen liggen er jaren krom voor om zo'n toestel te hebben.  Daar is geld voor of wordt geld voor gezocht. Vele toestellen zijn op afbetaling.

Als de kerk geld nodig beeft, durven dergelijken, — want ook kerkmensen hebben T.V. — met een schamele bijdrage volstaan.

Maar het protest heeft een aankleding en daarmee een pressie, die mij leed doet. Radio en Televisie als uitvinding, zijn geen zonde. , , Giften Gods", zou men ze kunnen noemen. En het bezit ervan en het gebruik, die kunnen iemand geen object van censuur maken! Waar is hier de Schriftuurlijke grond? Wil men het misbruik bestrijden, best. Dan de gezinnen bewerken. Kerkelijk, bewogen en toch krachtig. In de rubriek „Tot weerziens in Jeruzalem" verklaarde de onderwijzeres, die de prijs won, dat zij dit alles, wat ze had gepresteerd, had kunnen doen, doordat bij haar thuis 3 X per dag de Bijbel werd gelezen. Zij had er winst mee gedaan. Laat de kerk daarop attenderen, en er bij aandringen, dat het lezen niet een opdreunen, doch een onderzoeken van de Schrift zij. Laat er maar onderling gesprek over zijn. Maar de censuur zij gebannen. De ouders moeten in de gezinnen de leiding hebben, of krijgen en houden.

En wat de bruidstooi betreft, zie het is goed, dat men als het pas geeft, ingaat tegen , , wereldse pracht", in de lijn van het formulier. Doch waar leest men in de Bijbel, dat een bruid bij huwelijkssluiting geen sluier mag dragen? Ik meen het tegendeel. En dan: een bruid mag zich versieren , , met haar gereedschap". Neen op dit punt ben ik het absoluut niet eens met de classis. En omdat men natuurlijk op al de buitenissigheden in het betreffende stuk gaat critiseren, en het snode niet van het kostelijke" scheidt, zal dit protest geridiculiseerd worden en misschien ook Gods zaak. En daarover bedroef ik mij. In deze vorm ware het stuk beter ongepubliceerd gebleven.

Prof. V. Ruler en de „tegenactie".

Tenslotte nog iets: over de theologische studenten in Utrecht. Actie werkt reactie. Omdat ik het protest van tegenstanders van „de vrouw in het ambt" vermeldde, nu ook de reactie, naar de regel: , , audi et alteram partem", hoor en wederhoor. Men leze wat hier volgt:

„Enkele voorstanders vrezen nu, dat de synode door de ontketende actie de indruk zou krijgen, dat alle theologische studenten in Utrecht het met de oppositie eens zouden zijn. Derhalve heeft een driemanschap van voorstanders een tegenactie ontketend.

Een tweede reactie op het door meer dan honderd studenten getekend adres tegen , , de vrouw in het ambt" is inmiddels gekomen van enkele theologische dames-studenten, die uiteraard bij de beslissing van de synode direct belang hebben. Zij hebben zich gericht tot prof. dr. A. A. van Ruler, hoogleraar aan de theologische faculteit vanwege de hervormde kerk. In zijn antwoord heeft prof. Van Ruler verklaard, dat .hij nog steeds aarzelt, welk standpunt in de onderhavige kwestie moet worden ingenomen. Hij bepaalde zich daarom tot het maken van enkele opmerkingen. Het creatieve element in de traditie achtte prof. Van Ruler een zaak, die zou kunnen pleiten voor de openstelling van de ambten voor de vrouw. Anderzijds rijst de vraag: , , Zijn de hervormden de rooms-katholieken niet ver vooruit in Mariologie wanneer zij de vrouw toelaten tot het ambt?

Voor de kwestie hoe het moet met de ambtelijkheid van de kerkelijke vergaderingen, indien daarin ondanks de tegenstanders vrouwen tegenwoordig zouden zijn, is, aldus de hoogleraar geen oplossing te vinden.

Wel een merkwaardige uitlating van prof. Van Ruler! Reden te meer, naar ik hoop, dat de Synode zich onthoude van invoering. Waar er een zo grote minderheid tegen is, een fractie kleiner dan de meerderheid, schijnt mij invoering niet in de lijn van de leiding des Heiligen Geestes.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen