Kroniek

De spanningen in de volkerenwereld, met name in het Midden-Oosten, zijn de laatste tijd veelvuldig. Het begon met de rebellie in de Libanon. In Jordanië bleef het evenmin rustig, tengevolge van de infiltratie van het Arabisch nationalisme, waarin Nasser een grote rol speelt, en dat alle middelen in het werk stelt, zijn invloeden te versterken. Maar het hevigst werd de beroering wel in Irak, waar, in de morgen van de 14e juli, de regering tengevolge van revolutie werd omvergeworpen, de ganse koninklijke familie wreedaardig vermoord en eveneens de premier van het land.

De V.S. van Noord-Amerika hebben „op verzoek" troepen in de Libanon gestationneerd. Engeland zond bezetting naar Jordanië, eveneens om de statusquo te handhaven. Prompt kwam daarop het bericht, dat Rusland aan zijn Turkse en Perzische grens militaire eenheden had samengetrokken voor het , , houden van manoeuvres". Amerika en Engeland werden tot hun stappen gebracht om de Westerse belangen — het gaat om de Irakse olie — safe te stellen. Waarvoor Rusland in de genoemde grensgebieden zijn manoeuvres houdt, is natuurlijk niet gemeld, doch ieder begrijpt het. Wat uit dit alles zal geboren worden, weet niemand. Perscommentaren menen, dat er geen gevaar dreigt voor een 3e wereldoorlog. Maar wie zich herinnert hoe beide wereldoorlogen uitbraken, terwijl niemand der leiders oorlog wilde, weet de persberichten op hun waarde te taxeren.

De V.N. blijken, gezien de deliberaties zonder resultaat, schier machteloos om verlossende resoluties te geven of ontspanning te bewerkstellen. Chroetsjow deed in zijn voorstel tot het houden van een topconferentie, een zet op het politieke schaakbord, waarmede de genodigden, behalve India, dat de invitatie accepteerde, in moeilijkheden kwamen. Amerika en Engeland, konden niet botweg weigeren en zochten een middenweg, waarmede ook Frankrijk schijnt accoord te kunnen gaan. Rusland kon zich vinden in wat Amerika en Engeland voorsloegen. Hoe dit alles nog verlopen zal? De spanningen zijn vele. De midden-oosterse volkerenwreld is in hevige gisting en beroering.

God, tot Wien wij onze gebeden hebben op te zenden, kan alleen ons „zegenen met vrede". De enige rust te midden van alle onrust door , , de nachten dezer wereld" (Bernard v. Clairvaux) kan ontvangen worden in het geloof in Gods Woord, dat ons in het licht van de geopende hemel doet zien, dat , , de rol van buiten en van binnen beschreven is genomen door het Lam", door Wie God de wereld regeert, Zijn Kerk ten goede" (Openb. 5).

De vereniging , , Woodbrookers in Holland" herdacht in begin juli van dit jaar haar 50-jarig bestaan. Misschien interesseert dit het merendeel onzer lezers maar matig. Ze weten hoogstens, dat deze vereniging in haar conferentieoord te Barchem geregeld mensen van allerlei theologische zienswijze samenbrengt, in haar kamp, in het plaatsje in de Gelderse achterhoek, voor een zeke­re recreatie, om tot zelfbezinning en „open" gesprek te komen, en zo maar meer. Ja, het is daar in Barchem geregeld een gezelschap, veelkleurig van overtuiging; , , vogels van diverse pluimage" zou men kunnen zeggen.

De vereniging heeft haar ontstaan te danken aan de Quaker-beweging in Engeland, die in de 17e eeuw opkwam en waaraan de namen van George Fox en William Penn verbonden zijn..De eerste, een schoenmaker van beroep, die zich niet , , bij zijn leest hield", kan gezien worden als de stichter der beweging. Gegrepen onder een preek over 2 Petrus 1 : 10, riep hij de prediker toe, „niet op het Woord, op de Geest komt het aan". Daarna voor de rechter geroepen voegde hij deze toe, dat hij moest beven (to quake) voor God. Vandaar de naam Quakers. Het zijn de mensen van het, .inwendige licht", met prijsgave van het Woord in hun verdere ontwikkeling. De idee van de „stille tijd", een fundamenteel element bij de „Geestelijke en Morele herbewapening", is ook bij de Quakers geliefd. Nu, die beweging ontving in de 19e eeuw het landgoed „Woodbrooke" in Selly Oak bij Birmingham. Het werd een studiecentrum. De eerste directeur (director of studies) was de bekende Nieuw-testamenticus dr. Rendel Harris, die om aan de leiding in „Woodbrooke" te blijven, voor een professoraat in Leiden bedankte. Enkele Nederlanders, bezield door wat ze in „Woodbrooke" hadden ervaren, hebben toen de , , Vereniging Woodbrookers in Holland" gesticht.

Deze beweging is door haar conferenties een oecumenische beweging in algemene zin te noemen.

Niet alleen Hervormden en Gereformeerden verschijnen er, ook Roomsen, Joden en Humanisten. Behalve de „openheid", waarvan ik reeds melding maakte, hecht men grote betekenis aan de „kringvorm". „Zwijgend in een kring", kan men de , , Barchemers" in hun conferentiezaal aantreffen, wachtend, ook in zakelijke aangelegenheden, wachtend op het , , inwaartse licht". , , De kring", waarin ieder een gelijke plaats heeft, duidt een zekere , , geloofsvorm" aan, waar allen „ambteloos ontvangen". De invloed van „Barchem" doet zich kennen, vooral door „vriendschappen" op de conferenties gesloten, zo vermeldt prof. P. A. H. de Boer in de N.R.Crt, dd 14-7-'58, aan wiens artikel ik een en ander ontleende.

We hebben in „Woodbrooke", in Engeland en hier te doen met een , , doperse" stroming, ene uit een andere hoek, dan die, waarover dr. Woelderink schreef in zijn boek , , De gevaren der doopersche geestesstrooming". Doch het klimaat is hetzelfde. Hoezeer deze invloeden van het „inwendige licht", de werking van de Geest los van het Woord, in ons kerkelijk leven doorwerkten en nog hun werking doen, kan men in Woelderink's boek lezen. Maar ik trof daarvan ook een merkwaardig bewijs aan in , , Uit de Synode", van de hand van ds. Lam uit Poortvliet, verschenen in „De Waarheidsvriend" dd. 17-7-'58. Ik lees daar (blz.288) , , Een van de voorstanders verklaarde pertinent, dat de H. Geest in zijn hart getuigde, dat openstelling geboden was". Dit was een uitermate , , doperse" uitspraak; een getuigen krachtens , , inwendig licht". Of bedoeld lid hiertoe kwam onder invloed van „Barchem" of via de stroming door dr. Woelderink aangeduid, of misschien nog bevangen is in nawerking van stromingen uit de vroegere ethische school, kan ik niet beoordelen, maar het gezegde wijst op , , doperse" invloed, ook in de Synode, althans in het lid in het verslag aangeduid. Dr. van Leeuwen uit Rotterdam, voorstander tot en met, die evenals ds. Tukker geïntervieuwd werd door een correspondent van , , De Rotterdammer", verwacht, dat in kleine dorpen, waar men nu tegen de vrouw in het ambt is, het eerlang wel kan gebeuren, dat men een alleszins geachte en geëerde , , bekeerde vrouw tot diaken kiest. (, , De Rotterdammer", dd. 20-7-'58). Als dat eerlang in een onzer gemeenten — want een dergelijke heeft hij op het oog — zou geschieden, is men wel heel erg onder , , doperse" invloed gekomen, ten koste van de gehoorzaamheid aan het Woord.

Ik had het over , , de kring", in Barchem sterk gecultiveerd. „Kringvorming" is een verschijnsel, dat op religieus gebied in onze tijd veelvuldig voorkomt. Het is een soort conventikel-verschijnsel, dat opgeld doet en naar het schijnt velen meer aanspreekt dan wat het kerkelijk leven en de kerk biedt. Het kerkelijk leven bevredigt velen niet meer. Dat kan aan de kerk liggen. In het conventikel zit ook een element van „onbetaalde rekening" van de kerk. Zo zegt men het vaak. Maar daarmede is het conventikel-verschijnsel niet ten volle verklaard; en het , , moderne" conventikel alias „kring" evenmin. Hier kunnen ook andere onbevredigde gevoelens gelden, van psychische of sociologische aard. Invloeden als vanuit , , Barchem" werken, kunnen er ook een rol in spelen. Hoe dan ook, het verschijnsel is er. Het werkt. Elementen van , , stille tijd" — op zichzelf niet te laken, mits naar de eis van de , , binnenkamer" toegepast — gebed en bijbellezen, hebben er hun invloed in. Ook „gebedsgenezing" behoort, vaak als een fundamenteel stuk, tot de dogmatiek, welke men in dergelijke , , kringen" aanhangt. , , Hervormd Nederland" dd. 19-7- '58, geeft verslag van een samenkomst in Rotterdam, waar voor een , , stampvolle kerkzaal" Miss Edna Graver van haar bekering en wondervolle genezing verhaalde. Wat ervan te zeggen? Feiten kunnen nooit ontkend. En het is ook uit andere getuigenissen bekend, dat God de Here thans evenals voorheen wonderen van genezing werkt. Maar als men in sommige , , kringen" leert, dat alle ziekte door gemeenschappelijk en indringend gebed genezen kan worden, daarbij de middelijke weg uitschakelt, en wie op het gebed niet genezen wordt van ongeloof beschuldigt of aanzegt nog in de macht des duivels te zijn, dan gaat dat vierkant tegen de Schrift en Gods ordinantie in. Een , , gebedsgenezer" durfde zeggen: , , Op deze neus past geen bril, omdat Christus in het hart woont"!

Het , , weekbulletin" 14e jrg. no. 28 schrijft wat deze dingen betreft het volgende :

, , In augustus komt de Amerikaanse evangelist Osborn naar Nederland. De redactie van Hervormd Amersfoort maakt, hoewel zij in het algemeen niet afwijzend staat tegen geestelijke opwekkingsbewegingen buiten de kerk, bezwaar tegen de propaganda met de genezingswonderen, waarmee deze prediker in verschillende boekjes en tijdschriften zijn komst aankondigt. Het jongste nummer van dit weekblad bevat een uitvoerig artikel van ds. J. Swijnenburg, waarin deze onder meer enkele uitlatingen in de tijdschriften en boekjes van de Amerikaanse evangelist aan een kritische beschouwing onderwerpt. , , Het evangelie van Osborn", zo lezen wij daar, roept ons op om te hopen op wat wij te zien krijgen bij zijn massameetings. Het suggereert ons een leven in het geloof zonder een enkele hindernis, noch van het lichaam, , noch van de geest, waarbij alle ziekten genezen, alle twijfel geweken, alle bedreigingen van de boze verdwenen zijn.

De Hervormers en alle heiligen der kerk hebben van andere dingen geweten: van aangevochten geloof, van nood naar lichaam en ziel, van de grote spanning, die de keus van Christus brengt in ons leven: te wandelen op deze aarde en in dit vlees met de belofte en hoop van het eeuwig leven in onze harten , , met volharding". „Neem de aanvechting uit het Christendom weg, waar blijft dan Luthers geloof? " vraagt Kierkegaard terecht.

Dit Evangelie is niet aantrekkelijk, omdat er geen reclame voor gemaakt kan worden. Het zal dan ook in deze wereld niet de gemakkelijke weg van de massameetings en de sprekende wonderdaden met zich hebben. Misschien is het straks onze taak om de teleurgestelden die van de Osborn-bezieling terugkeren en in hun vroegere noden zijn teruggevallen (zoals wij het vroeger ook al hebben meegemaakt), terwijl in Amerika hun film afdraait, tè vertroosten met de dwaasheid der prediking: , , Verheug u, ook al wordt gij thans, indien het moet zijn, voor korte tijd door allerlei verzoekingen bedroefd, opdat de echtheid van uw geloof tot lof en eer blijke te zijn bij de openbaring van Jezus Christus. Hem hebt gij lief, zonder Hem gezien te hebben, in Hem gelooft gij, zonder Hem thans te zien, en gij verheugt u met een onuitsprekelijke en verheerlijkte vreugde" (1 Petr. 1 : 6—8).

Aan het slot van het artikel zegt de schrijver deze reclame met een Evangelie van louter grijpbaar succes te moeten bestrijden omdat zij misleidend is.

, , Aan een protestantse Lourdes-reclame, op deze manier ons opgedrongen, hebben wij geen behoefte, en zeker niet in dit jaar."

Ik héb hieraan niets toe te voegen. Het spreekt voor zichzelf. Ieder onzer doe er zijn winst mede en bestrijde de dwalingen naar eis der Schriften.

In Nijmegen werd zo omstreeks midden juli een Maria-congres gehouden. Het onstuimige weer op zondag 13 juli j.l. richtte aan de enorme tribune, bezet door enkele duizenden, grote schade aan, door dat het bouwsel tegen de rukwinden niet ten volle bestand bleek. Ook een speciaal voor dit congres opgericht groot Mariabeeld bleek niet solide van structuur. Door andere oorzaak dan de weersgesteldheden, vertoonde het scheuren, welke met rappe hand werden geheeld. Dit zijn bijkomstigheden, welke ook andere openlucht samenkomsten kunnen hinderen, met uit­zondering dan van wat met het Mariaheeld geschiedde.

Wat tijdens en ter opluistering van dit congres gebeurde, gaf ds. Touw, Herv. predikant te Nijmegen aanleiding tot de volgende , , Kanttekeningen", welke ik aantrof in , , Weekbulletin no. 29.":

, , In de eerste plaats kan hij niet begrijpen, dat kardinaal Tien als vertegenwoordiger van de vervolgde en zwijgende Kerk van China als een werelds vorst, als een aartsmachthebber verblijf houdt en wordt geëscorteerd. Nog groter is zijn verbazing over het militaire eerbetoon van luchtvaarttroepen tijdens het celebreren van de Pontificale H. Mis op zondag 13 juli door mgr. Alfrink. , , Hoe kan men op zo'n ontstellende wijze kerk en staat, heiligdom en militaire troepen, sacrament en luchtmacht verwarren en elkaar opdringen! Wij begrijpen niets van een kerk, die dit duldt, die op zulk een wereldse wijze met het Heilig Sacrament wil demonstreren, dooi" de Luchtmacht te hulp te roepen.

Maar we begrijpen nog veel minder een overheid, die een nationale instelling ter beschikking stelt van een specifiek R.K. aangelegenheid; van een protestants minister, die daarvoor , .speciale toestemming" geeft!

Kan dan alles maar in Nijmegen? "

Deze dingen, vooral dat militair eerbetoon, zijn ontstellend. Het wordt tijd, dat hierover in de volksvertegenwoordiging het nodige gezegd wordt om een dacapo, een herhaling, te voorkomen. Rome heeft in ons land wel veel, doch zeker nog niet alles te zeggen.

Ik ben deze Kroniek aangevangen met te wijzen op de spanningen in het Midden-Oosten. In het Verre-Oosten, in Indonesië' is de onrust eveneens nog groot. Onze Zending op Midden-Celebes ondervindt er de bittere gevolgen van. De regering heeft haar troepen, daar gestationneerd, elders moeten inzetten en nu heeft een Boegineesse Kolonel het in Rante Pao en omgeving voor het zeggen. Hij is Mohammedaan en onze Zending gram. Het gevolg is, dat de christen-bevolking, om het leven te redden, is gevlucht. Kerk kan er niet meer gehouden worden. Dr. v. Riessen en haar staf werken nog in het ziekenhuis, doch niet voor de christenbevolking en haar zieken. Anderen, door de machthebbers aangewezen, moesten worden opgenomen. In Palopo schijnt het beter te zijn. Dr. De Waal, zo zijn de laatste berichten van begin juni, heeft nog geen verhinderende maatregelen voor zijn arbeid ondervonden.

Dit alles zal wel een druk leggen op de , , Grote Zendingsdag" 7 augustus e.k. Toch kan het alles nog een door God gezegende weg worden om het gebed voor en het medeleven met onze Zending te verdiepen en te verinnigen.

, , Mission ist Passion" heeft Von Harnack eens gezegd. Als de , , Passion" het lijden, een middel mag zijn om te ervaren de kracht van Christus' Kruis en Opstanding, zal er door de genade des Geestes een vernieuwing der krachten komen in het verwachten van de Here te midden van Zijne gerichten.

Die zegen schenke God op het Zendingsterrein en bij ons hier, met name 7 augustus e.k. Dan zal het een bezielende en goede Zendingsdag-zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen