VERKLARING 4

VI. Aangaande de zin van het kerkelijk gesprek.

De generale synode besluit deze verklaring met de verzekering dat niets haar verder ligt dan een diepere doordenking bovenaangeroerde punten af te snijden. Zij heeft aan haar raad voor de zaken van kerk en theologie opdracht gegeven niet alleen opnieuw aan de betreffende punten bijzondere aandacht te schenken, maar ook een aantal geschriften voor te bereiden, die één en ander breder ontwikkelen. Een vruchtbare gedachtenwisseling kan echter haars inziens alleen bevorderd worden, indien de grenzen, waarbinnen een , , kerkelijk gesprek" een gesprek in de ruimte der kerk van Christus kan zijn, geestelijk en intellectueel worden in het oog gehouden.

Niemand kan zeggen dat Jezus de Heer is, dan door de Heilige Geest. Want wij hebben niet ontvangen de geest van deze eeuw, maar de Geest die uit God is, opdat wij zouden weten de dingen die ons door God in genade geschonken zijn. En de Geest doorzoekt alle dingen, ook de diepten Gods. Deze diepten zijn het waarvan geschreven is: hetgeen het oog niet heeft gezien en het oor niet heeft gehoord en in het hart der mensen niet is opgeklommen, hetgeen God bereid heeft, dien, die Hem liefhebhen. (Vgl. 1 Cor. 12 : 3 en 1 Cor. 2 : 12, 10 en 9).

In dit stuk der verklaring wordt het standpunt, dat de Synode inneemt ten aanzien van de belijdenis, neergelegd in de belijdenisgeschriften in Art. X genoemd, wel heel duidelijk.

Zij geeft de verzekering, dat niets haar verder ligt dan een diepere doordenking van bovenaangeroerde punten af te snijden.

Zij voegt daaraan toe, om te bewijzen, hoe ernstig zij dit neemt, dat zij de raad voor zaken van kerk en theologie opdracht heeft gegeven aan die punten bijzondere aandacht te schenken, enz.

Voeg bij deze verzekering het feit, dat zij in de discussie Buskes-de Wilde wel aanleiding heeft gevonden om deze verklaring te geven, maar niet om op de belijdenis der kerk te wijzen en van daaruit te redeneren en te handelen.

Herinner u ook de uitdrukking van „niet wettisch aan de woorden der belijdenis" gebonden zijn en het is duidelijk, dat de Synode zich stelt op het standpunt van die theologen in de moderne tijd — om niet te zeggen van die moderne theologen — die in de grond der zaak de oude belijdenisgeschriften als verouderd, overleefd en afgedaan beschouwen. 

Zij willen van een belijdenis als , , statische" grootheid, zoals zij het uitdrukken, niet weten. De oude confessie, zo zeggen zij, spreekt niet meer tot het volk. Zij is niet meer actueel, omdat zij hun zin ontvingen uit de tegenstelling met Rome. (Vgl. over deze materie dr. A. D. P. Polman, Onze Nederlandsche Geloofsbelijdenis I. Wever, Franeker, blz. 92 vv.).

Ten dele is dit juist en met name is dit juist met betrekking tot de artikelen aangaande de Heilige Schrift en haar goddelijk gezag.

Men neme hiervan goede nota, want juist dat is een punt, dat door dezelfde theologen wordt aangevochten! Ook de beslissing van de Synode in zake de toelating van de vrouw tot de ambten tegen de duidelijke uitspraken der Heilige Schrift in, kan dat aantonen en wijst op een terugvallen op het Roomse standpunt. Evenzo het argument van dr. Schroten, waarmede hij zijn veranderd inzicht verdedigt. Men zal dit zo niet willen stellen, maar de facto is het zo.

Verwaarlozing van de belijdenis leidt tot algehele vervreemding van het kerkelijk geloof en van uit de vervreemding praat men over veroudering, overleefd en niet meer begrepen worden.

Een zekere vroomheid wijst op de Heilige Schrift, geen formulieren, maar de Schrift, de Schrift en nog eens de Schrift. En als iedereen de Schrift gaat lezen en op zijn wijze verklaren, gaat de ganse vroomheid op in een chaos van individualisme. Als de chaos er is, roept men om gemeenschappelijke vastigheid, niet in de eerste plaats omtrent de fun­damentele stukken des geloofs, niet uit deze drang, hoe vind ik een genadige God in de hemel, niet uit de nood, de zonde, hoe word ik de zaligheid Gods deelachtig en ontkom ik aan het gericht ?

Neen, hoe vind ik een antwoord op de vraagstukken van de dag, hoe vind ik vrede te midden van de dreiging en de gevaren, onzer eeuw? Die vragen zijn immers actueel?

Wij hebben gezien, hoe ver zich dit uitstrekt, zodat men zich zelf bekommert over wezens in de wereldruimte, van wier bestaan men niets weet.

Daarom zou het weinig te hulp komen aan de ware nood der mensheid, als men een belijdenis zou opstellen overeenkomstig de situatie van vandaag. Het is een schoon klinkende leuze, dat de belijdenis geheel vernieuwd en uit de actualiteit van heden, in de strijd van vandaag opnieuw geboren moet worden, maar heel deze actualiteit heeft niets dat ook maar verwant is aan de reformatorische geloofsstrijd, waaruit de belijdenis geboren is.

Wij houden het ook voor een zelfmisleiding te menen, dat de wereld van heden geholpen zou zijn, indien het mogelijk ware de oude belijdenis om te zetten in de taal van het heden. Dat is trouwens o.i. niet mogelijk en wat men daaronder verstaan wil, daarvan maken zou, zou ten koste gaan van het eigenlijke, het door alle eeuwen heen blijvende der mensheid Gods, welke de kerk daarin belijdt.

De huidige situatie kan het oordeel van Groen van Prinsterer bevestigen. , , Wie echter Gods Woord alleen tot regel van prediking en onderwijs in de kerk stelt, geeft de gelovigen, met vernietiging van de kerk, prijs aan de volledige heerschappij van subjectivisme en individualisme. Dan wordt de kerk tot een disputeer college. Dan hebben allen gelijke rechten en zijn alle ketters, die hun letter hebben, vrij. Weet ge, wat daarvan het gevolg is? Dat er geen erkende belijdenis van allen is, geen geloofsgemeenschap, geen kerk, geen gemeente, dat er een vereniging van mensen tot verering van de onbekende God, dat er een bajert van gevoelens, een spraakverwarring, een Babel van meningen is. Dan zijn alle meningen omtrent Bijbelwoorden gelijk". Polman t.a.p. blz. 32. (Cursivering van mij. S.).

Overigens is het bovenomschreven oordeel omtrent de door de situatie van de tijd bepaalde waarde der belijdenis ook niet nieuw.

Reeds Hofstede de Groot heeft dit standpunt ingenomen: De drie Formulieren van Enigheid zijn daarom niet anders dan belijdenissen, uitdrukkingen van het geloof op een bepaald ogenblik. Polman t.a.p. blz. 19. (Cursivering van mij. S.).

Hofstede verdedigt deze mening met een beroep op de vrijheid van de Geest, een beroep, dat wij in onze dagen ook horen, maar dat geen hout kan snijden, omdat de Heilige Geest, die in het Nieuwe Testament ook de Geest van Christus genaamd wordt, zich aan het Woord Gods gebonden heeft..

Wat men in onze dagen ook beweren moge over het dynamische, wij zijn het eens met dr. Polman, als hij opmerkt, dat in de belijdenis het accent niet valt op het dynamische, maar op het statische, op haar vastheid en duur. Dit is ook in overeenstemming met de Heilige Schrift, welke telkens spreekt van: , , de gezonde leer", , , het toevertrouwde pand", , , het allerheiligst geloof, dat' overgeleverd is", en , , daarom van de goede, onwankelbare belijdenis". T.a.p. blz. 100.

De Synode moge dit in aanmerking nemen, als wij opkomen voor de handhaving der reformatorische belijdenis, en voor de rechten der gemeente, niet alleen op een prediking naar die belijdenis, maar ook op de vrijheid om daar­naar kerkelijk te leven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen