BOEKBESPREKING

I. Snoek, Leerboek voor de Heilige Geschiedenis. I2e druk, 280 pag., geb. ƒ5, 90. Uitg. J. N. Voorhoeve, Den Haag.

Het bekende leerboek voor de Bijbelse Geschledenisi ligt thans in de twaalfde, geheel herziene druk voor ons. Het is een onmisbaar hulpmlddel voor ieder, die de Bijbelse geschiedenis' bestudeert; in 841 paragrafen heeft schrijver de gehele stof behandeld; elk onderdeel geeft een samenvatting van het verhaal, waarbij het gebruik van een verschillend lettertype het overzicht ten goede komi. Het voordeel van dit boek is, dat men er de Bijbel naast moet leggen; het leidt niet van de Schrift af, maar wijst er heen, heeft in vele opzichten het karakter van een résumé.

Ik hoop, dat de paragrafenindeling nu tot rust is gekomen; een voortdurende verandering daarvan maakt het naast elkaar gebruiken van verschillende drukken — op onze cursussen voor geestelijke vorming en voor catecheet staat het op de boekenlijst en ik spreek dus uit ervaring — wel eens moeilijk. De opgenomen jaartallen hebben slechts een betrekkelijke waarde, zegt schrijver in een aantekening voorin; dat geldt vooral van de oudere.

Het boek is prachtig gebonden en niet duur en dat zegt in onze tijd heel wat.

Bt.

Dr. B. ter Haar Dz., Kerkgeschiedenis, Eenvouldig boekje voor het Godsdienstonderwijs. 6e druk, 48 pag., prijs ing. ƒ 1, 25. (Bij getallen goedkoper). Ultg. Van Gorcum en Com. N.V., Assen. 1859.

Bij het doornemen van dit lesboekje voor de Kerkgeschiedenis moest ik denken aan het bekende Duitse gezegde: in de bespreking toont zich de mees'ter. In zeer kort bestek loopt schrijver de gehele geschiedenis van de Kerk door. Onder elk hoofdstukje is een aantal vragen geformuleerd. Meer dan eens trof mij; een citaat als adagium van een hoofdstukje bjv. dat onder „De groei der kerk". De waarheid wordt niet gepredikt door zwaard of door legermacht, maar door overtuiging en vermaning (Athanasius), of het woord van Huss onder „Verzet": Geen uiterlijk gezag, noch van de paus noch van een concilie kan mij dwingen te handelen tegen mijn geweten dat in God gebonden is.

In een aanhangsel wijdt schrijver een apart hoofdstuk aan de zending en haar geschiedenis, aan de kerken in Indonesië en aan de laatste 160 jaar.

Bt.

J. T. van Steenbergen, „Het Humanisme een uitdaging voor de Kerk". 150 pag., prijs ing. ƒ4, 70, geb. ƒ 5, 90. Uitg. H. Veenman en Zonen, Wageningen.

Dit boek vindt zijn oorsprong in een avonddienst te Apeldoorn, waar schrijver enkele aspecten van de verhouding Kerk-Humanisme belichtte; eigenlijk, zegt schrijver, is het werk een nadere uitwerking van een opmerking van prof. Kraemer, dat het moderne humanisme bij al zijn verdraagzaamheid de gedachte aan een persoonlijk God beslist afwijst. Op populaire wijze toont schrijver, hoe het moderne humanisime zich volkomen afgegrensd heeft tegenover welke vorm van christelijk geloof ook. De Bijbel tekent wel iets anders dan de vervulling van onze strevingen en hoogste verlangens. Onze ogen moeten worden geopend voor het verschrikkelijike feit, dat de mens, die besloten heeft zich aan zijn eigen wereld te houden, ook een gevangene van deze wereld is geworden. Uitvoerig gaat schrijver op deze vragen in. Ik noem enige opschriften boven het zevental hoofdstukken, waarin schrijver de stof behandelt: Het ideaal van de harmonische mens; De disharmonie in het menselijk leven; Natuur en geschiedenis; De mens in zijn relatie tot God en tot de ander; God in zijn relatie tot de mens.

Veei kan ik in dit werk waarderen. Schrijver protesteert tegen de pretentie van het Humanistisch Verbond, als zou men een nieuw uitzicht kunnen bieden aan hen, die niet (meer) vatbaar zijn voor de Bijbelse verkondiging. Deze ligt niemand, zegt schrijver, want onze hoogmoedige natuur weigert nu eenmaal koppig zich voor God te buigen. Een goede raad van een ouderling geeft schrijver door: Laat u niet tot twistgesprekken in de ijle ruimte der menselijke logica verleiden, maar laat de Bijbel zelf spreken.

Ik heb ook mijn bezwaren wel. Ook wij zijn, zegt schrijver, als christenen zulke onverbeterlijke systeembouwers. Met enkele voorbeelden uit de christelijke dogmatiek wil schrijver dit toelichten. Hij noemt die leer van de onveranderlijkheid Gods, op welke idee een geheel systeem is gebouwd. Ik kan niet ontkennen, dat schrijver hier inderdaad zonder systeem schrijft, weinig stelselmatig van opzet; maar dat tussen haakjes. Het hangt er maar van af, wat men onder systeem verstaat. Als men met Kant vasthoudt aan de bepaling, dat een systeem een volgens principia geordend geheel is, dan zou ik niet weten, waarom een systeem van christelijke theologie onbestaanbaar en onbijbels zou zijn; ik begrijp wel, waar schrijtver heen wil, maar ik kan opmerkingen als: „zich vastklemmen aan zijn eigen dogmatiek" niet waarderen.

Het wil mij voorkmen, dat God niet zo onberekenbaar is in de ogen van Jona, als schrijver voorstelt. Jona heeft wel gedacht, dat het zo zou gaan in Ninevé; daarvoor kent hij zijn God te goed.

Men mene niet, dat dit werk niet actueel zou zijn; integendeel, deze problemen zijn aan alle kanten aan de orde. Ik noem alleen maar de vraag over een humanistische geestelijke verzorging in leger, luchtmacht en vloot. Er is een steeds toenemende aandrang van humanistische zijde naar „gelijkberechtigheid" van humanisme en christendom, met betrekking tot de overheid.

Een populair werk, dat een goede lezers­kring waard is.

Bt.

Jeugd! Waarheen? Samengesteld met medewerking van meerdere auteurs. Drukkerij-uitgeverij N.V. „De Banier", Utrecht.

Een boek, dat niet alleen de jeugd, doch ook de ouders aanspreekt — en ook een weg wijst. Wij kunnen het tenminste zeer toejuichen, dat zulk een boek uit deze hoek der gereformeerde gezindte verscheen. Onderscheidene artikelen zijn zeer verdienstelijk geschreven. In het algemeen kan dit ook gelden voor verschillende hoofdstukken, die handelen over of raken aan de vragen betreffende de „sexualiteit", welke volgens de inleiding van de uitgeefster, voor zover noodzakelijk, op kiese maar openhartige wijze met de jeugd wordt besproken". Bij het lezen, hebben wij ons bij een enkele passage wel eens afgevraagd, of de grens der noodzakelijkheid uit paedagogisch oogpunt gezien niet ietwat nauwer had kunnen zijn, maar, nog eens, deze uitgave mag geslaagd heten, terwijl sommige artikelen buitengewoon lezens- en behartigenswaard zijn. Hartelijk aanbevolen.

S.

Christelyke Encyclopedie, 2e geheel herziene druk. Intekenprijs ƒ 28, 50, per gebonden deel. J. H. Kok N.V.., Kampen.

Bij de verschijning van het eerste deel hebben wij. uitvoerig gehandeld over deze tweede druk, die in menig opzicht is uitgebreid. Ook dit derde deel, dat intussen evenals de beide voorgaande delen, keurig is uitgevoerd, kan aantonen, dat de redactie een ruime opvatting huldigt ten aanzien van de vraag, wat wel of niet in een Christelijke encyclopedie zal worden opgenomen. Dit kan o.a. een artikel over geologie illustreren, dat vele kolommen in beslag neemt. Iemand, die wil weten, wat men onder gammastralen verstaat, vindt een, zij het ook beknopte, inlichting daaromtrent. Wij bedoelen dat niet afkeurend. Integendeel, want wij hebben behoefte aan zulk een algemeen oriënterende encyclopedie in onze Christelijke gezinnen. Daarom hartelijk aanbevolen.

S.

Het schepnet, uitg. J. H. Kok. N.V., Kampen.

De eerste bundel gedichten en gedichtjes, verzameld door Inge Lievaart en Miep Wielenga-Quelle, is bedoeld voor heel jonge lezers en luisteraars.

Van grappige versjes tot fijn gevoelde kerstgedichtjes, vrolijk of weemoedig, geslaagd of minder geslaagd, ieder gedichtje kan men gerust aan kinderen van 8 tot 12 jaar voorlezen en laten lezen.

Namen als Jo Kalmijn-Spierenfourg, Lidy V. Eysselsteyn, Schulte Nordholt, doch ook Daan Zonderland, Han Hoekstra en Annie Schmidt tonen ons dat de hedendaagse kinderversjes niet onderdoen voor de ouderwetse poëzie; integendeel, ze zullen de kinderen en ook ons ouderen meer aanspreken.

De tweede bundel. Hierin vinden we o.a. Muus Jacobse, Bertus Aafjes, Vasalis, Nyhoff enz.

Bijzonder zijn de gedichten van J. v. Doorne, men zou kunnen zeggen — een hedendaagse Hieronymus van Alphen —. Zeer geschikt zijn beide bundels, maar speciaal de laatste, om bij onze opgroeiende jeugd liefde voor het lied op te wekken.

De humor ontbreekt niet, ze zijn met zorg gekozen, en geven een uitstekend overzicht van wat gedurende de laatste jaren werd ge­publiceerd.

C. S. S.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen