WAT ZAL DE SYNODE DOEN?

In „Trouw", d.d. 18 april j.l., kan men 't volgende aantreffen aangaande , , een verontwaardigde reactie" van dr. Buskes op een ontstellend grove uiting van de vrijzinnige prof. dr. P. Smits, over het sterven van de Heere Jezus Christus. Wij laten het hier volgen :

In , , In de Waagschaal" schrijft dr. J. J. Buskes een verontwaardigde reactie op een artikel van prof. dr. P. Smits in , , Kerk en Wereld" van 27 maart j.l, over , , Waarvoor stierf Jezus ? " Hetgeen prof. Smits schreef kan dr. Buskes „alleen maar grof, oneerbiedig en oppervlakkig noemen" en zijn vraag aan zijn , , vrijzinnige vrienden en broeders, leden van de Vereniging van Vrijzinnig Hervormden, is : Meent u werkelijk, dat ook dit (dr. Buskes bedoelt de bijdrage van prof. Smits) nog valt binnen de ruirnte van de Christus belijdende geloofsgemeenschap, die onze hervormde kerk wil zijn? "

Waarvóór precies stierf Jezus ? , zo vraagt prof. Smits in , , Kerk en Wereld". Duizenden christenen volstaan met het eeuwenoude antwoord : hij stierf om onze zonden. Hierbij zijn ze, aldus prof. Smits, in goed gezelschap, want Paulus heeft dit in zijn Romeinenbrief met zoveel woorden dogmatisch uiteengezet.

Prof. Smits kan echter als hedendaags christen („, men hoeft er waarlijk niet vrijzinnig voor te zijn!", voegt hij er aan toe) in deze hele gedachtengang van Paulus , , nauwelijks méér zien dan een merkwaardige dogmatische constructie".

Nadat de hoogleraar dan uiteengezet heeft, welke ernstige geloofsbezwaren z.i. tegen deze Paulinische gedachtengang bestaan, zegt hij : , , Zo kunnen wij alles te zamen eigenlijk nog slechts glimlachen om dat hele betoog van Paulus in Romeinen 5. Existentieel hebben wij er geen deel meer aan".

Belangrijker wordt, zo gaat prof. Smits verder, de vraag, hoe Jezus zélf over de betekenis van zijn vrijwillig lijden en sterven heeft gedacht. Daarover merkt hij o.m, op : , , Wij moeten er naar raden, want Jezus zelf heeft het ons niet onthuld".- Prof. Smits zegt in het slot van zijn artikel :

, , Vestdijk heeft gezegd, dat het zijn eer te na is, dat iemand zich voor hem aan het kruis laat slaan". Prof. Kraemer vindt deze uitspraak de klare belijdenis van de godloze moderne mens.

Mij gaat het anders. Als Vestdijk n.l. aan de Paulinische gedachtengang denkt, ben ik het met hem eens. Het is ook mijn eer te na, dat iemand voor mijn schuld zou boeten. Ik wens te staan voor de gevolgen van mijn eigen daden.

En geef dan, wat Paulus betreft, mijn portie maar aan fikkie ! Maar als het gaat om de eigenlijke waarheid van de wereldgeschiedends, ja, dan wordt het wat anders ! Het kruis van Golgotha blijft het zegenende en zeer deemoedig makende teken van het bevruchtende lijden uit liefde, uit bevrijdende, want dienende soldldariteit met de zaak van God in deze wereld".

Dr. Buskes wil niet met prof. Smits gaan discussiëren : , , Hij spreekt over wat voor mij het geheim van Jezus' sterven is, op een wijze, die althans op dit ogenblik een wezenlijke discussie voor mij onmogelijk maakt". Dr. Buske zegt van diens artikel ;

, , Van wat de kerk door de eeuwen heen in antwoord op het bijbels getuigenis beleden heeft, blijft niets over".

Over de uitdrukking , , geef dan wat Paulus betreft mijn portie maar aan fikkie". , , Ik zou over deze ene uitlating niet vallen als zij niet karakteristiek was. voor de hooghartige toon van het gehele artikel". Dr. Buskes gaat verder :

, , Hier is alle eerbied zoek. Hier beoefent prof. Smits theologie op de wijze van een kermisganger in een schiettent. Er is niets, maar dan ook niets, dat mij verbindt met iemand, die op deze wijze schrijft over de betekenis van Jezus" dood en het bijbels getuigenis. Hier wordt het geheim van de Goede Vrijdag op de meest platvloerse wijze verraden.

Een laatste vraag van dr. Buskes : , , Is. de solidariteit tussen wie zich vrijzinnig noemen, zo groot dat men er ook nu weer het zwijgen aan toe doet ? Tegen de verklaring van de synode, waarin het meest indiscutabele.en vanzelfsprekende wordt uitgesproken, stelt men zich in slagorde op, maar over de grofheden van prof. Smits zwijgt men in alle talen"; •

Dr. Buskes doet hier een beroep op de vrijzinnigen ; , , Is de solidariteit tussen wie zich vrijzinnig noemen zo groot, dat men er ook nu weer het zwijgen aan toe doet? "

Dr. Buskes verwacht blijkbaar nog iets van wie zich vrijzinnig noemen, b.v. dat zij tegen hetgeen prof. Smits in het befaamde artikel zegt, zullen protesteren. Dat zou er dus op neerkomen, dat degenen, die zich vrijzinnig noemen, de grenzen der vrijzinnigheid zouden bepalen en zeggen : , , dit is nu te erg en gaat te ver". En hij memoreert daarbij, dat zij zich inslagorde opstellen tegen de verklaring van de synode. Juist, omdat zij tegen de verklaring van de synode zoveel bezwaar laten horen, kan men in het geheel niet verwachten, dat de vrijzinnigen nu tegen de door prof. Smits neergeschreven grofheden zouden protesteren, tenzij dan om het gebrek aan fatsoen. 

Bepalen wij ons toch bij het oordeel aangaande de , , hedendaagse Christen", van prof. Smits, hetwelk ons een klaar beeld geeft van wat hij voor het typerende van het Christendom vandaag schijnt te houden, n.l. het niet met de Scihhrift eens te zijn ; immers hij kan echter als hedendaags Christen (, , men hoeft er waarlijk niet vrijzinnig voor te zijn", voegt hij er aan toe) in deze hele gedachtengang van Paulus , , nauwelijks meer zien dan een merkwaardige dogmatische constructie".

Wij vragen met welke niet vrijzinnige Christenen komt prof. Smits in aanraking, die hem in de waan brengen, dat , hedendaagse Christenen" zó over de brief aan de Romeinen en over Paülus oordelen? Ja, van wie wordt aangenomen, dat zij evenals hij glimlachen over wat Paulus in Romeinen 5 beweert en die met hem zeggen, dat zij er existentieel geen deel meer aan hebben en toch Christenen zijn?

Iemand, die zulke gedachten over een , , hedendaags Christendom" koestert en dan ook nog meent, dat zulk een Christendom buiten de vrijzinnigheid kan vallen, moet wel géén zier verstaan van het waarachtig Christelijk geloof. En dan te willen schrijven en oordelen over de betekenis van het lijden en sterven van de Christus!

Dat kan voor dr. Buskes toch ook niet verborgen zijn. Enfin, hij zegt het eigenlijk ook. Er blijft van de belijdenis der kerk niets over.

En wat het zwijgen der vrijzinnigheid betreft? Indien men als vrijzinnig mens kan menen, dat een hedendaags Christendom, dat zo over de Romelnenhrief oordeelt, als niet-vrijzinnig kan worden gewaardeerd, is er niet de minste grond om te verwachten, dat de vrijzinnigheid tucht zal oefenen over leringen, die hier worden voorgesteld.

Indien verachting van de Heilige Schrift, en spot met de leer der verzoening zelfs geen beletsel vormen om nog aanspraak te kunnen .maken op de naam Christen, is de kerk aan de wereld gelijk geworden.

Wat bestaansrecht kan nog worden aangewezen van de kerk, als het gewoon en , , hedendaags christelijk" mag heten haar van het ganse Evangelie te beroven?

Daarom is het voor ons geen vraag, of de vrijzinnigen een stem van protest zullen laten horen, maar veeleer, of de Synode de vrijmoeidigheid zal vinden oim dit te laten gaan zonder tegen dergelijke heiligschennis op te komen en maatregelen te nemen,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen