EEN MERKWAARDIGE UITGAVE 1) III

Donkersloots bijdrage over school en beroepskeuze bevat zeer veel waardevolle wenken. Direct al trof ons een juiste opmerking, die theologisch van betekenis is. Ook de mens vóór de zondeval moest van genade (zij het nog geen vergevende KI.) leven. Maar dan is o.i. de in onze kringen gangbare term , , werkverbond" aanvechtbaar. Bij de behandeling van de nodige ontspanning bestrijdt hij de opvatting (wordt deze werkelijk nog gehuldigd? ), dat musiceren zonde zou zijn. Donkersloot wekt juist op tot muziekbeoefening en ook tot zingen thuis, met name van psalmen. , , Hoe weinig goede organisten zijn er in onze kerken en men hoort dat vaak niet eens. In de bloeitijd der Reformatie in ons land had men ze wel, denk maar aan Sweelinck en zijn school, waarvan de invloed op Bach zelfs merkbaar is" (101). En de heer Van Wijk misprijst , , ons nog dikwijls zo oneerbiedig kerkgezang. Kónden we nog maar bij de kinderen van Korach in de leer gaan ! De vogels in de lentetijd moesten ons meer tot aanklacht zijn !" (79). O zo ! Dat is taal naar mijn hart. Wij weten van de Israëlietisiche zangwijzen niet zo heel veel af, maar de oosterling had méér gevoel voor rhythme dan meestal onder ons aan het licht treedt. De kinderen van Korach hebben zeker van b.v. het rhythmisch zingen geen probleem gemaakt. We zijn ver zowel van Korach als van Sweelinck te land gekomen !

We zijn het dus helemaal eens met de heer Van Wijk, wanneer hij zich ergert aan oneerbiedig kerkgezang, doch niet, wanneer hij slechts afkeuring heeft voor de uitvoering van Bach's Passionsmuziek in concertzalen en zelfs kerkgebouwen, omdat dit alleen maar , , ere zij de mens" zou zijn ! Gaat het nu werkelijk alleen maar om de eer van dirigenten, solisten enz. ? Natuurlijk kunnen wij: bij een uitvoering van de Matthäuspassion de vraag stellen: verstaat gij wat gij zingt en beluistert? Doch ook van , , klinkend metaal en luidende schellen" kan een getuigenis uitgaan. Wees niet al te snel met uw pen.

Wanneer wij de werken van Bach als een gave Gods mogen waarderen (dat doet de heer Van Wijk ook), dan gaat het toch niet aan ze gesloten in het, archief te laten liggen.

Voor ons besef is de heer Van Wijk wat al te spoedig klaar met het vraagstuk christendom, en kultuur. Omdat deze laatste, ook , , al valt zij niet buiten Gods raad en voorzienigheid", zich ontwikkeld heeft op een om-der-zonde-wil vervloekte aarde en is ontsproten uit het denkend vernuft van de tegen God en Zijn ordinantiën gekeerde mens", wordt vlot geconcludeerd: , .daarom heeft de Kerk des Heeren een ander terrein dan de kuituur dezer wereld. Daarom is er ook geen christelijke kultuur". Hier zijn boeken over geschreven ... Is dit wel gereformeerd of riekt het naar lutheranisme zo niet naar doperse mijding? Heeft de christen geen kultuurtaak? Was dr. A. Kuyper de eerste nazaat van Calvijn, die , , de last der kultuur wilde torsen", of zag Calvijn dit ook reeds? Zuilen de heerlijkheid en de eer der volken niet in het Nieuwe Jeruzalem worden gebracht (Openb. 21 : 26)?

Nu kunnen we moeilijk ontkennen, dat wat van christelijke zijde gepresteerd en gepresenteerd wordt, waarlijk niet allemaal , , christelijke" kultuur is. Doch laten wij niet vergeten, dat de taak van b.v. de N.C.R.{adio)V. verre van gemakkelijk en eenvoudig is

Het Calvinisme, inzonderheid de Nadere Reformatie, heeft de waarde erkend van de , , innerweltllche Askese" (in de wereld doch niet van de wereld; niet aan alles meedoen; de wereld niet gulzig óp-gebruiken, 1 Cor. 7:31), doch een (vrijwel) negatieve houding bij de jeugd aan te prijzen, lijkt mij bij voorbaat weinig ter zake. De heer Jobse voelt dat blijkbaar ook en merkt op: , , Het is erg gemakkelijk om overal , , neen" op te zeggen en uw kind overal buiten te houden, maar hoe lang houdt u dat vol? Als ge uw kind te veel in , , eigen kring" houdt, is de kans groot dat het zich in later jaren hieruit geheel terugtrekt. Al hebt ge zelf geen radio, al zag u nooit televisie, al komt ge zelf nooit in schouwburg of bioscoop, uw kind komt met al deze begrippen vroeg of laat in aanraking. We kunnen ons immers niet uit de wereld terug trekken. Al maken we geen gebruik van vele dingen, die de ijdele wereld ons biedt, we dienen er onze kinderen toch mee op de hoogte te brengen. Ga niet alles ondoordacht veroordelen. Erken tegenover uw kinderen, dat er veel nuttigs zit in de moderne uitvindingen, maar . .. geef zelf een voorbeeld en maak er geen misbruik van" (267). Juist: geen misbruik. De heer Van Wijk herinnert, wanneer hij over het toneel gaat schrijven, aan Calvijn, die in de grond der zaak tegen toneel was, doch min of meer noodgedwongen zijn studenten toestond een bijbels stuk op te voeren. In een brief aan Farel schrijft hij: , , ik zie, dat men de lieden niet alle dingen van vermaak kan ontzeggen. Zo is het mijns inziens genoeg, als zij begrijpen, dat hun dit, wat niet zo erg slecht is, bij wijze van toegeving, wordt vergund, maar tegen onze zin". Wie, die groter wordende kinderen leiding moest geven, weet niet van deze , , gematigde weg", van dit compromis, waaraan wij nu eenmaal nooit helemaal ontkomen. Met Calvijn zien we immers het gevaar , , dat wij ons gezag zouden inboeten indien wij hardnekkig tegenstand biedend, tenslotte overwonnen zouden worden" (81).

Het kan geen kwaad, dat (gelet op de lust tot reizen) gewaarschuwd wordt tegen het , , liften"; vooral meisjes mogen hier geen risico's nemen. Er wordt (75) gepleit voor het vakantiehouden in eigen verband en ouders en kerkeraden worden gevraagd hier aandacht aan te willen besteden. Wat dunkt u van de Chr. Reis Stichting of de Ned. Chr. Reis Vereniging?

Wanneer de heer Jobse over de kleuterschool schrijft, dan heeft hij grote waardering voor de goede scholen, doch hij heeft blijkbaar weinig vertrouwen in de levensbeschouwing van vele kleuteronderwijzeressen. „De kleintjes wordt daar veelal voorgehouden, dat ze schaapjes zijn van de Goede Herder" (267). Maar wij mogen onze kleuters toch wel leren bidden':

Laat mij van Uw grote kudde

toch een heel klein schaapje zijn.

Of heeft de grote Herder soms geen kinderen gezegend? Iemand zei mij eens: „dat waren geen gewone kinderen!" O neen? Wat dan wèl?

Bezwaar schijnt de heer Jobse ook te hebben tegen St. Nicolaasfeest, Kerstfeest en Oranjefeesten. Nu willen wij zeker het Kerstfeest niet met de twee anderen gelijkschakelen; dit dient op bijzondere wijze met de kleintjes te worden gevierd. Als dit verantwoord geschiedt, zal toch niemand daar bezwaar tegen hebben. Integendeel. Waar men bezwaar heeft tegen een onschuldig kinderfeest als Sinterklaas, daar doe men er niet aan. Alleen: laten we toch niet al te zwaarwichtig doen!. En waarom mogen onze kleintjes niet met een vlag en een oranje-sjerp of muts Lopen als de Koningin verjaart? Kom nu toch!

Wanneer ds. Venema over de zondemacht schrijft, wordt o.a. genoemd het dragen van kort haar voor vrouwen en meisjes (135); ook ir. Fokker rekent tot , , het vriend van de wereld zijn" het verkorten van de natuurlijke dracht van het haar (176) en het meedoen met de mode. Wat het eerste betreft: o.i. is de vraag, of men zo verkort, dat het een z.g. , , jongenskop" wordt of niet (overigens waarschuwt de apostel juist tegen de vlechtingen des haars, dus- van het lange!). Wat de mode aangaat: het is maar de vraag, hoe men meedoet. In het expresselijk niet-meedoen schuilt ook een gevaar!

Wat de inhoud betreft, kunnen wij instemmen met ds. A. Vergunst's opstel over de verloving, maar wat de taal betreft: deze ouderwetse manier van spreken zal de jeugd doen glimlachen. , , Gewis"! , , Hoe beminnelijk is in de verlovingstijd de omgang der geliefden" (199). Ongetwijfeld, maar wij zeggen dat toch wel iets anders!

Ook ds. De Gier merkt over het huwelijksleven treffende dingen op. De rijke betekenis daarvan is (223), dat , , de Verbondsjehova door middel van het huwelijk Zijn genade voortplant in de rij der komende geslachten. Wij voor ons spreken liever niet van de , , voortplanting der genade", die nu eenmaal  geen erfgoed is, doch wel in de lijn der geslachten geschonken wordt. Een wat ongelukkige ultdruikking dus, waarin  echter het leggen van verband tussen genadeverbond en huwelijk te loven is. Alleen: zouden we de term „Verbondsjehova" niet vervangen door de HEERE (zo , , vertaalden" de Statenvertalers de Verbondsnaam Jahwe) of Bondsgod.

De vorm „Jehova", hoe dierbaar van klank misschien voor sommigen, is geen Hebreeuws; is geen naam, alleen maar een vergissing.

Wanneer ds. De Gier over de onthou­ding in het huwelijk schrijft, vergeet hij de mogelijkheid gemeld in 1 Cor. 7 : 5 te noemen.

Juist is, wanneer hij het goede huwelijk typeert als , , de rechten gehalveerd en de plichten verdubbeld", doch o.i. be­slist onjuist de apodictische uitspraak, dat getrouwd te zijn in een eenheid en gemeenschap van goederen (233). Zakelijke redenen kunnen deze rechtsvorm gewenst doen zijn en bij een tweede  huwelijk (waarover in het geheel niet -gesproken wordt) zelfs geboden.

Wij gaan onze zeer lange bespreking van dit merkwaardige boek beëindigen. i De uitgeefster verklaarde, dat de medewerkers gaarne kritiek wilden horen; geen kritiek, , , waarmee ze het kunnen doen", maar kritiek , , waarmee ze iets doen kunnen". Moge dit ons gelukt zijn;  het was wel onze bedoeling.

Het boek is niet volledig. Over de zo nodige politieke vorming wordt niet afzonderlijk gesproken. Een te heet hangijizer?

Maar wij waarderen de bedoeling van , .Jeugd ! Waarheen ? "

Die is, zoals in ons volkslied wordt gezongen:

Tot God wilt u begeven

Zijn h eilzaam Woord neemt aan.

1) JEUGD ! WAARHEEN ? Samengesteld met medewerking van meerdere auteurs. 358 blz., geb. ƒ 15, —. Uitgave N.V. „De Banier", Utrecht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen